Aldona Mazurkiewicz
Kuchnia na drewno i pieco-kuchnia – ogrzewanie i gotowanie w jednym
Kaflowa kuchnia lub pieco-kuchnia na drewno to wielofunkcyjne urządzenie, które integruje funkcję przygotowania posiłków – pieczenia i gotowania – z ogrzewaniem pomieszczeń. Podstawowym i nie wymagającym prądu wariantem jest akumulacja ciepła w ceramicznej masie, a w rozbudowanych wariantach także wsparcie instalacji centralnego ogrzewania oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej. Aby kuchnia z wymiennikiem wodnym była prawdziwym alternatywnym rozwiązaniem ogrzewania, powinna być tak wykonana, by mogła ona, i cały zasilany przez kuchenne palenisko obieg wodny, do pracy nie używać prądu. Nie jest to łatwe, ale możliwe. Dlatego planując takie urządzenie, trzeba nie tylko odpowiednio zaplanować rozkład urządzeń kulinarnych, gabaryty i formę bryły oraz jej wykończenie, ale też zdecydować się na konkretne rozwiązania techniczne.
Gotowanie na drewnie – smak, którego nie da się zastąpić
Mówiąc o kuchniach na drewno, nie można pominąć najważniejszego dla tego urządzenia wymiaru, którym są kulinaria. Ogień w palenisku tworzy specyficzny rozkład temperatur i ma dużą bezwładność cieplną. To sprzyja powolnemu duszeniu i równomiernym wypiekom. Chleb, pieczeń czy warzywa nabierają głębi smaku, której nie da się w pełni odtworzyć w urządzeniach elektrycznych czy gazowych.
Nowoczesna kuchnia zduńska
Kuchnia zduńska to kuchnia na miarę. Mimo że popularnie nazywana jest kuchnią kaflową, to wcale nie musi być z kafli wykonana, ba, coraz częściej jest to nowoczesna bryła z ceramiczną płytą do gotowania, wykończona nie tylko ceramiką (w tym też tą minimalistyczną i nowoczesną, nie przypominającą tradycyjnych kafli), ale także cegłą, spiekami kwarcowymi, kamieniem naturalnym czy tynkiem, choć to ostatnie rozwiązanie nie jest polecane przy kuchniach ze względów praktycznych – zwyczajnie nie jest łatwo utrzymać taką zabudowę w czystości. W każdym bądź razie nie przypomina ona wyglądem „kuchni babuni”. Co więcej, może oferować wizję ognia, w tym – co jest nowością – może posiadać narożne palenisko kuchenne, co sprawia, że można stworzyć prawdziwą wyspę kuchenną z wkomponowaną płytą kuchenną, dużym blatem roboczym i wizją ognia. Czasami może to być rozbudowana bryła, która płynnie przechodzi w akumulacyjny piec kaflowy. Często wówczas elementem łączącym będzie podgrzewana, dzięki schowanym pod zabudową kanałom akumulującym ciepło, ławka czy grzewcza ściana. Taka kuchnia solo lub w zestawie z piecem nie jest produktem z katalogu – jest procesem. To inwestycja wymagająca czasu, projektu, dopasowania do oczekiwań, miejsca i możliwości technicznych. Aby sprostać tym wszystkim aspektom, potrzeba do realizacji takich urządzeń doświadczonego zduna.
Projekt to moment, w którym ogień otrzymuje swoją oprawę. Najważniejsze jest umiejscowienie, które determinuje miejsce przyłącza kominowego, dlatego taką inwestycję warto przewidzieć już na etapie projektu budynku i zaplanować przyłącze w odpowiednim miejscu. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego czasem trzeba dopasować usytuowanie trzonu kuchennego do istniejącego już komina. Określane są gabaryty, proporcje, rytm podziałów, rodzaj ceramiki lub innych materiałów wykończeniowych oraz takie detale, jak obecność wnęki, półek czy schowka na drewno, kolor i rodzaj osprzętu – zazwyczaj żeliwny lub stalowy w kolorach czerni, grafitu, miedzi lub srebra. Na tym etapie określa się też skład wyposażenia. Płyta do gotowania: tradycyjna żeliwna z fajerkami lub szklana, jeden lub kilka piekarników, duchówka do odgrzewania lub utrzymywania potraw w odpowiedniej temperaturze, a czasami jeszcze piec chlebowy. Obecność każdego elementu zależy od gabarytów bryły, a także możliwości finansowych i potrzeb inwestora. Warto też zauważyć, że obecnie na polskim rynku są też paleniska kuchenne, które spełniają wymagania Ekoprojektu, mimo że nie jest on wymagany dla kuchni. Natomiast jest to propozycja dla klientów, którzy chcą mieć pewność co do parametrów emisyjnych i sprawności paleniska kuchennego. Takie paleniska znajdziecie w portfolio produktów marek: Cebud, Kokoszka-Lotz, Soul of Fire oraz palenisko Eko Plus zdunów Ireneusza Biadaszkiewicza i Ryszarda Buczka.
Współczesna kuchnia zduńska bywa też często konstrukcją hybrydową: tradycyjny trzon opalany drewnem współistnieje z płytą indukcyjną czy elektrycznym piekarnikiem – jest to możliwe dzięki stosowaniu przy budowie odpowiednich izolacji. Taka konfiguracja zwiększa elastyczność i jest spójna z oczekiwaniami współczesnych użytkowników, którzy chcą kompromisu między rytmem tradycyjnej kuchni a tempem współczesnego życia.
Dlaczego warto wybrać pieco-kuchnię?
Co daje połączenie pieca i kuchni kaflowej? Przede wszystkim znacznie zwiększą masę akumulacyjną, a co za tym idzie – powierzchnię grzewczą urządzenia. To już często nie tona – jak w przypadku pieca kaflowego – ale nawet dwie lub trzy tony akumulującej ciepło ceramiki i oddającej je do pomieszczenia równomiernie na zasadzie promieniowania podczerwonego nawet przez 24 godziny po zakończeniu palenia. Ciepło, jak z każdej piecowej konstrukcji, jest łagodne, przyjemne, pozbawione gwałtownych wahań temperatury i nie powodujące ruchów powietrza. To wszystko sprawia, że jest to doskonałe rozwiązanie grzewcze i efektywne rozwiązanie awaryjne, które zapewnia nie tylko ogrzewanie, ale i umożliwia przygotowanie posiłków. Są to zalety szczególnie doceniane dla zwolenników offgridu, czy właścicieli nieruchomości oddalonych od wszelkich mediów bądź na terenach z regularnymi przerwami w dostawie prądu.
Co jednak, gdy – z różnych powodów – nie można zrealizować marzenia o budowanej kuchni zduńskiej? Alternatywą są wolno stojące gotowe kuchenki na drewno lub przeznaczone do zabudowy. Ich szanse rosną, gdy w grę wchodzi typowa sytuacja, ale maleją, im większe są oczekiwania indywidualne, bo zdun buduje przecież „na miarę”, również w bardzo nietypowych miejscach.
Kuchnia na drewno czy pieco-kuchnia nie jest powrotem do przeszłości, lecz świadomym wyborem na przyszłość. Łączy w sobie rzemiosło, technikę i codzienną użyteczność. Daje bezpieczeństwo energetyczne, komfort cieplny i prawdziwą jakość gotowania. W świecie zależnych od prądu i skomplikowanych systemów instalacyjnych stanowi prostą, trwałą i sprawdzoną alternatywę.
