Początki, czyli Dzień Pieca Kaflowego w Austrii
Jedne z udokumentowanych początków tej tradycji prowadzą do Austrii. Według wspólnoty Original Kachelofen w 2007 roku około 40 zakładów działających pod nazwą OK-Hafner ogłosiło 21 września Dniem Pieca Kaflowego (Tag des Kachelofens). Zdunowie w kilku krajach związkowych jednocześnie zaprosili publiczność do poznania swojej pracy. Chodziło o pokazanie indywidualnie projektowanego pieca, fachowej wiedzy jego twórców i ciepła, którego trudno doświadczyć za pośrednictwem zdjęć. Z czasem inicjatywa rozwinęła się w akcję ogólnokrajową, a jej organizację przejął Austriackie Stowarzyszenie Pieców Kaflowych (Österreichischer Kachelofenverband).
W kolejnych latach austriackie obchody łączyły dni otwarte z poradnictwem i lokalnymi spotkaniami. Relacja związku z szóstej edycji, zorganizowanej 20 października 2017 roku, opisuje udział 195 zakładów. Gości zapraszano do salonów i pracowni, prezentowano różne systemy piecowe, pieczono pizzę i chleb, organizowano degustacje, konkursy oraz atrakcje dla dzieci. Część firm rozciągała wydarzenia na cały weekend. Towarzyszyła temu wspólna kampania w prasie, radiu i mediach społecznościowych. Poszczególne zakłady nadawały spotkaniom własny charakter, korzystając jednocześnie z rozpoznawalności całej akcji.
Jak obchodzono Dzień Kominka / Pieca Kaflowego w poprzednich latach w Europie
W Południowym Tyrolu we Włoszech, przy okazji Dnia Pieca Kaflowego 18 października 2024 roku, organizacja rzemieślnicza lvh p[ostawiła na wymiar edukacyjny. Przypominała o fachowym montażu, stosowaniu suchego drewna i rozpalaniu od góry. Podkreślała, że w piecu nie wolno spalać odpadów ani drewna poddanego obróbce chemicznej.
W Czechach Dzień Kominka (Den kamen), zorganizowany przez Cech kamnářů ČR 7 listopada 2025 roku, przyciągnął według relacji organizatora około 600 odwiedzających w ponad 40 miejscach. Uczestniczyli zdunowie oraz producenci kafli, pieców, kominów, okuć i wyposażenia. Otwarte warsztaty i sklepy umożliwiały rozmowę o parametrach technicznych, możliwościach aranżacyjnych oraz historii rzemiosła. Pokazom towarzyszyło grillowanie i pieczenie ciast oraz pizzy. Takie spotkania łączyły fachową wiedzę z możliwością zobaczenia jak działają w praktyce urządzenia i atmosferą wspólnego spędzania czasu przy ogniu.
Pierwsze obchody w Polsce w 2025 roku
3 października 2025 roku zorganizowano w Polsce pierwszy raz Dzień Kominka. Myślą przewodnią dla tego wydarzenia było hasło "Teraz drewno - ogrzewaj mądrze", a inicjatorem wydarzenia była kampania Drewno - Pozytywna Energia. Celem inicjatywy było przypomnienie, jak ważne jest posiadanie działającego w każdych warunkach urządzenia grzewczego typu kominek, piec, piecyk wolno stojący czy trzon kuchenny. Urządzeń, które zapewniają bezpieczeństwo energetyczne i niezależność i są zabezpieczeniem w sytuacjach awaryjnych. Obchody Dnia Kominka w 2025 roku miały uświadamiać właścicielom domów, jak również rządzącym, jak istotne dla klimatu, środowiska, zrównoważonego rozwoju i gospodarki obiegu zamkniętego jest drewno – nasze rodzime, tanie i łatwo dostępne odnawialne źródło energii. W akcję promującą pierwszy Dzień Kominka włączyły się wszystkie polskie organizacje branżowe, producenci i wykonawcy, a także organizacje oraz podmioty luźniej związane z branżą kominkową, jak kominiarze, producenci kominów, instytuty badawcze oraz Lasy Państwowe. Prowadzona w Internecie akcja informacyjna pod hasłem „Teraz drewno – ogrzewaj mądrze” osiągnęła milionowe zasięgi. Zorganizowano też liczne „dni otwarte”, pokazy, prezentacje i promocje.
Rola VEUKO w konsolidacji obchodów
Europejską współpracę tych środowisk rozwija VEUKO (Vereinigung Europäischer Verbände des Kachelofenbauer-/Hafner-Handwerks), czyli zrzeszenie 17 europejskich organizacji zduńskich i kominkowych. Łączy krajowe i regionalne organizacje branżowe, które reprezentują wykonawców oraz środowiska związane z piecami i kominkami. VEUKO służy wymianie wiedzy zawodowej i technicznej, wspiera wspólne inicjatywy oraz reprezentuje interesy rzemiosła na poziomie europejskim. Dzień pieca jest jednym z obszarów tej współpracy: daje organizacjom możliwość przekazywania podobnego przesłania w różnych krajach, przy zachowaniu lokalnych form spotkań i lokalnej specyfiki. W relacji z kongresu VEUKO w Monachium w maju 2026 roku rozwijanie Europejskiego Dnia Pieca Kaflowego i Kominka wskazano jako konkretny kierunek wspólnych działań. Jako wspólny termin obchodów w Europie ustalono dzień - 16 października. Na 2027 rok ustalono, że będzie to 15 października. Historia pokazuje więc, że termin w różnych latach zmieniał się, a wspólny europejski kalendarz obchodów jest nadal rozwijany.
Polska dołącza do wspólnych obchodów Europejskiego Dnia Pieca i Kominka 16 października 2025 roku
W tym roku Polska i polskie organizacje kominkowe oraz zduńskie włączają się wspólnie w obchody Europejskiego Dnia Pieca i Kominka. Na 16 października 2026 roku zapowiedziano akcję pod hasłem „OGRZEWAJ DREWNEM”. Angażują się w nią:
- Ogólnopolskie Stowarzyszenie „Kominki i Piece”,
- Małopolski Cech Zdunów i Zawodów Pokrewnych,
- Cech Zdunów Polskich,
- Cech Zdunów i Kominkarzy
- Izba Gospodarcza Kominki i Piece.
Patronat objął magazyn „Świat Kominków”.
Wspólne działania mają przybliżać zasady odpowiedzialnego ogrzewania drewnem, znaczenie właściwego doboru i eksploatacji urządzeń oraz wartość fachowego wykonawstwa. Polska branża dołącza w ten sposób do europejskiej tradycji spotkań, w których piec i kominek stają się punktem wyjścia do rozmowy o rzemiośle, domowym cieple i bezpieczeństwie energetycznym.
