Witold Hawajski
COURTHOUSE NEWS SERVICE, 26.03.2026
Piecyki na drewno ogrzewają Zjednoczone Królestwo i wspierają gospodarstwa domowe w walce z rosnącymi kosztami.
James Francis Whitehead
Piecyki na drewno mają swój come back w Wielkiej Brytanii, bo ludzie poszukują taniego albo dodatkowego ogrzewania, a powodem mają być wysokie ceny energii i globalna niepewność energetyczna. Około jedno na dziesięć gospodarstw domowych w Zjednoczonym Królestwie ma piecyk na drewno, a raporty wskazują na wzrost z 9,4% w 2022 roku, do 10,3% obecnie. Wielu posiadaczy domów mówi, że chce posiadać takie źródło ciepła, które nie opiera się na gazie czy prądzie elektrycznym, a potwierdza zarówno wojna w Ukrainie, jak i wojna USA oraz Izraela z Iranem, które podwyższają globalne ceny energii. Gospodarstwa domowe w Wielkiej Brytanii mają już obecnie jedne z najwyższych kosztów energii w Europie, a koszt prądu w pierwszej połowie 2025 roku był 23% powyżej średniej europejskiej. W Zjednoczonym Królestwie większość domów polega na ogrzewaniu gazowym, podłączonym do narodowej sieci.
Wzrost zainteresowania posiadaniem piecyków na drewno świadczy o zmianach, jakie zachodzą w brytyjskich domach. Jeśli wiele gospodarstw widzi piecyki jako sposób na uniezależnienie od sieci, to z drugiej strony otwiera to dyskusje nad zanieczyszczeniem powietrza i jego wpływem na zdrowie obywateli. Według źródeł rządowych, ogrzewanie domów jest głównym źródłem emisji PM 2,5, a to według WHO zagraża zdrowiu ludzi. Również raport opublikowany w 2020 roku przez Lancet Global Health wskazuje zanieczyszczenie wewnątrz domów, również powstające przy spalaniu drewna, jako przyczynę chorób serca i płuc, astmy i udarów.
James Allan, profesor University of Manchester: „Znaczący wzrost popularności piecyków na drewno wynika z tego, że są postrzegane jako bardziej ekologiczne, niż urządzenia na gaz, jakie ogrzewają większość domów, ale też są one elementem stylu życia, ponieważ ogień w salonie ma pozytywny odbiór. Przeważająca ilość gospodarstw używa palenisk na drewno jako dodatkowego źródła ciepła. W czasie, gdy palenie drewna notuje wzrost popularności ,wzrosła też jakość urządzeń w stosunku do popularnych w połowie lat 80. XX w. otwartych palenisk, gdzie na dodatek spało się węgiel. Teraz piecyki spełniają Ekoprojekt, są mniej emisyjne, chociaż faktycznie nie do końca jeszcze «czyste». Według danych rządowych, stare paleniska emitowały 3.700 razy więcej niż paleniska gazowe, ale nawet piecyki spełniające Ekoprojekt wciąż emitują 450 razy więcej.”
Dlatego też władze wielu krajów zacieśniają przepisami możliwość korzystania z palenisk na drewno, aby ograniczyć emisję PM 2,5. Od 2022 roku zakazana jest sprzedaż palenisk, które nie spełniają dyrektywy Ekoprojekt. Od 2023 zakazana jest w Anglii sprzedaż do ogrzewania domów węgla i wilgotnego drewna, a władze rozważają wprowadzenie ostrzeżeń umieszczanych na nowych piecykach.
Jednak mimo obostrzeń, nadużycia są rzadko notowane. Pomiędzy 2024 a 2025 rokiem władze lokalne otrzymały 15.195 zgłoszeń dotyczących palenia drewnem w domach, ale tylko w 24 przypadkach skończyło się to grzywną.
Erica Malkin, dyrektor zarządzający w organizacji producentów Stove Industry Association: „Wiele gospodarstw domowych poszukuje rozwiązań obniżających koszty ogrzewania. Nowoczesny piecyk może zapewnić dodatkowe źródło ciepła, pomagając ograniczyć uzależnienie od energii w porach szczytowych i zapewniając ochronę w przypadkach braku zasilania. Współczesne, spełniające Ekodesign, piecyki są znacznie wydajniejsze i czystsze niż stare paleniska, a jeśli używamy sezonowanego drewna i właściwie je eksploatujemy, to emisja jest radykalnie ograniczona.
British Medical Journal (BMJ) znalazł się w trójce organizacji, jakie zostały oskarżone przez Stove Industry Association o nieuzasadnione zastraszanie negatywnymi efektami palenia drewnem. Chociaż SIA nie podjęła działań prawnych, to jednak chcemy, aby przekazywane publicznie informacje były właściwe i proporcjonalne do zagrożeń i odróżniały stare paleniska od tych, które spełniają Ekoprojekt. Chcemy, aby zwrócono uwagę na zmiany i usprawnienia, jakie dokonały się w ostatnich latach”.
Opinie użytkowników:
Daz: mam paleniska na drewno od 20 lat i kocham je, preferuję nad innymi źródłami ciepła.
Danny: palenie drewnem liczy tysiące lat. Gaz ma zdecydowanie mniej korzystne efekty dla bezpieczeństwa planety. Nikt przecież nie wszczynał wojen z powodu drewna!
THE TELEGRAPH, 09.02.2026
Co się stało we Francji? Wielka Brytania może być następna
Joe Wright
Władze francuskie podejmują akcję zmniejszenia obecności cząstek stałych w powietrzu. Przepisy wprowadzone w roku 2023 dały władzom możliwość wprowadzenia zakazu używania palenisk otwartych w domach, niezależnie od rodzaju paliwa. W grudniu tego roku około 1.200 gmin, ze wszystkich 34.000, chce wprowadzić to w życie. Zakazy różnią się w zależności od regionu. W Paryżu można używać otwartych palenisk tak długo, jak nie są one głównym źródłem ogrzewania. Dla kontrastu – departament Górnej Sabaudii zakazał w 41 gminach otwartych palenisk na drewno, niezależnie od tego, czy są one głównym ogrzewaniem, czy dodatkowym i służącym dla przyjemności. Osoby łamiące zakaz są zagrożone karą 450 Euro.
Nie tylko paleniska otwarte są niemile widziane we Francji. Ostrzejsze wymagania przygotowane są w departamencie Isere, gdzie w około 300 gminach dotyczą też kotłów na drewno i palenisk zamkniętych oraz zakazują modeli sprzed 2002 roku. Według lokalnych danych ponad 15.000 takich urządzeń jest wciąż używanych na tych terenach. Użytkownicy mają dość czasu na ich wymianę i mogą wnioskować o dotację w wysokości 1.600 Euro przy wymianie starego na spełniający aktualne normy model.
Jeden z użytkowników mediów społecznościowych z Lyonu napisał: „Wszystko, co było częścią naszego życia codziennego, krok po kroku jest zakazywane... otwarte palenisko, polana drewna, prosta instalacja, osobisty wybór”.
Czy te represje mogą rozprzestrzenić się na Anglię?
Ze wszystkich 1,5 milionów domów, które mają paleniska na drewno, tylko w trzech na dziesięć są to paleniska otwarte, a większość ma paleniska zamknięte. Wszystkie one przyciągnęły obrońców środowiska, którzy twierdzą, że są niebezpieczne dla zdrowia i przyczyniają się do wysokiej emisji CO. Profesor Chris Whitty, główny lekarz Anglii, w swoim raporcie stwierdza, że nawet nowoczesne paleniska na drewno emitują 450 razy więcej, niż paleniska na gaz.
Jak ograniczyć ryzyko zdrowotne używania paleniska na drewno? Dziewięć na dziesięć domów, gdzie pali się drewnem, używa innych źródeł ciepła do ogrzewania, a tylko 10% domów jest ogrzewanych głównie drewnem. W ramach działań, które mają zniechęcić do korzystania z drewna jako paliwa, rząd zaproponował dodanie etykiet ostrzegających o zagrożeniu zdrowia do wszystkich palenisk. Urządzenia spalające drewno muszą już mieć etykietę informującą o ich efektywności energetycznej, a ta ostrzegająca przed szkodliwością palenia miałaby być umieszczona obok.
Dokumenty z konsultacji wskazują na prawdopodobny tekst ostrzeżenia: „Proszę być ostrzeżonym, że urządzenie emituje szkodliwe pyły wewnątrz domu oraz w jego otoczeniu”. A jeśli chodzi o drewno przeznaczone do sprzedaży, tekst proponowany to: „Spalanie w domu powoduje emisję, która ma szkodliwy wpływ na zdrowie twoje i twojej rodziny”.
Te dokumenty są w fazie konsultacji, ale rząd przewiduje też podjęcie kolejnych działań w najbardziej zaludnionych miejscach oraz wszędzie tam, gdzie jest to zdecydowanie szkodliwe. Co to znaczy, jeszcze nie wiadomo. Jednak patrząc na to, co jest we Francji, zakaz palenia drewnem po tej stronie kanału może stać się realny.
HETAS, 31.03.2026
Zasady palenia drewnem. Co rząd planuje dla palaczy?
Plan poprawy jakości środowiska i palenie drewnem są jednymi z obszarów zainteresowania. Najbardziej istotne jest to (i o co często padają pytania), czy palenie drewnem będzie zakazane, bo w żadnych dokumentach nie jest to wyraźnie powiedziane. Z oficjalnych informacji wynika, że rząd nie zakazuje palenia drewnem i nie ma żadnych nowych restrykcji dla palenia drewnem w roku 2026. Koncentruje się na poprawie jakości powietrza i ograniczeniu emisji z palenia drewnem, przy minimalizowaniu wpływu na gospodarstwa domowe, które muszą palić drewnem, aby mieć ciepło.
CZYSTE POWIETRZE
Anglia ma teraz dwa główne cele, aby obniżyć emisję PM 2,5, która wpływa negatywnie na zdrowie ludzi. Celem nr 1 jest ograniczenie do roku 2030 o 30% emisji w porównaniu z rokiem 2018 oraz celem nr 2 jest organicznie emisji o 35% do roku 2040. To wymaga oczywiście działań bardziej intensywnych niż dotąd.
Spalanie drewna w domach, w co wlicza się różne paleniska na drewno, kominki otwarte, grille i inne zewnętrzne formy ognia, jest jednym z trzech obszarów zainteresowania. Transport i emisja przemysłowa to kolejne.
OBSZARY KONTROLI EMISJI
Smoke Control Areas są już od dawna na terenie Zjednoczonego Królestwa i mają za cel wyeliminowanie dymu z kominów. Władze lokalne mają możliwość kontroli i karania osób, które notorycznie łamią ograniczenia. Nie ma planów, aby coś tutaj zmieniać, zwiększać kary czy podwyższać wymagane parametry emisji.
