Seria norm PN-EN 16510 zharmonizowana jest nadal z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG, choć w najbliższych latach spodziewać się należy harmonizacji z rozporządzeniem 2024/3110 z dnia 27 listopada 2024, które obowiązuje od 8 stycznia 2026 roku.
Wszystkie normy z serii PN-EN 16510 są umieszczone w Urzędowym Dzienniku Unii Europejskiej i mogą być użyte do pomiarów i obliczeń do celów zgodności i weryfikacji zgodności z wymogami rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe, czyli tzw. Ecodesignem.
Norma PN-EN 16510-2-7:2025-10 dotyczy urządzeń, które w Polsce nie cieszą się jeszcze dużym zainteresowaniem, ale – obserwując ich rosnącą popularność w krajach takich jak Włochy, Francja czy Austria – może się to w naszym kraju dość szybki zmienić. Dedykowana jest ona bowiem urządzeniom tzw. hybrydowym, czyli z ręcznym zasypem drewna oraz z automatycznym podawaniem pelletu. Dotychczas producenci „kominko-ogrzewaczy” zmuszeni byli zlecać badania według dwóch osobnych norm, a i tak zachodziło ryzyko, że niemiecki kominiarz będzie oczekiwał przedstawienia przez użytkownika Krajowej lub Europejskiej Oceny Technicznej (KOT i EOT). Procedura KOT lub EOT jest znacznie dłuższa, droższa i bardziej skomplikowana niż poddanie wyrobu badaniom i ocenie przez jednostkę notyfikowaną (stronę trzecią), która dokonuje oceny właściwości użytkowych na podstawie normy zharmonizowanej z rozporządzeniem Komisji Europejskiej. Norma PN-EN 16510-2-7:2025-10 wprowadza badania bezpieczeństwa w okresie przechodzenia z trybu automatycznego przy spalaniu pelletu na ręczny – spalanie drewna opałowego, jego uzupełnianie w komorze spalania, oraz dla odwrotnej sytuacji, czyli przy przejściu z zasypu ręcznego na automatyczny. Badania przy opalaniu drewnem wykonuje się podobnie jak w przypadku urządzeń zabudowanych (wkładów kominkowych), to jest przeprowadzając pomiary cieplno-emisyjne przy trzech zasypach (każdy co najmniej 40-minutowy), z czego dwa muszą następować bezpośrednio po sobie. Badania przy automatycznym zasypie pelletu drzewnego wykonuje się tak jak badania ogrzewacza z mechanicznym podawaniem. Pomiar trwa minimum sześć godzin, przy nominalnej i częściowej mocy cieplnej.
Producent na tabliczce znamionowej i w deklaracji właściwości użytkowych powinien podać parametry odniesione do obu rodzajów paliwa.
Norma PN-EN 16510-2-5:2025-10, która zastąpiła normę PN-EN 15250:2009, to dokument badawczy, mający charakter empiryczny i tym samym odróżniający ją od powszechnie kojarzonej przez zdunów normę PN-EN 15544:2023-07.
W porównaniu z PN-EN 15250:2009 norma PN-EN 16510-2-5:2025-10 zawiera następujące istotne zmiany techniczne:
zakres normy został uaktualniony o urządzenia do ogrzewania pomieszczeń w budynkach mieszkalnych, które mogą być wyposażone w płaszcz wodny, i dostarczające gorącą wodę do systemu centralnego ogrzewania lub wymiennika,
metody pomiaru emisji NOx, węglowodorów i pyłu,
specyfikacje dotyczące klasyfikacji urządzeń spalających paliwo stałe i granic systemu dla urządzeń z zamkniętą komorą spalania,
dodano wymagania dotyczące bezpieczeństwa urządzeń spalających paliwo stałe wyposażonych w instalację wodną,
dodano ocenę i weryfikację stałości właściwości użytkowych,
dodano oznakowanie efektywności energetycznej, klasy energetycznej oraz sezonowej efektywności ogrzewania pomieszczeń,
Urządzenia wolno uwalniające ciepło mogą być urządzeniami konwekcyjnymi lub wyposażonymi w kocioł lub wymiennik ciepła doprowadzający gorącą wodę do systemów centralnego ogrzewania.
Piece mogą być dostarczane jako urządzenia już zmontowane lub jako wstępnie zaprojektowane zestawy składające się z prefabrykowanych elementów, przeznaczonych do złożenia na miejscu zgodnie z instrukcją montażu.
Urządzenia te mogą spalać jeden lub więcej z następujących rodzajów paliw stałych, zgodnie z określoną specyfikacją: polana drewna; nieobrobione drewno prasowane, pelety drzewne, brykiety z węgla brunatnego, mineralne paliwa stałe; brykiety z torfu.
Norma PN-EN 16510-2-5 nie ma zastosowania do:
urządzeń z mechanicznym podawaniem paliwa,
urządzeń wyposażonych w wentylator wspomagający, dostarczający powietrze do spalania,
instalacji wykonywanych jako pojedyncze, niestandardowe realizacje.
Szczególnie istotny jest ostatni punkt, z uwagi na możliwą interpretacją jego zapisu jako możliwości całkowitego wyłączenia wyrobów zduńskich z konieczności badań. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie. Jeśli jednak urządzenia posiadają komorę spalania o wymiarach nie różniących się więcej niż 10% oraz wymiary powierzchni wymiany ciepła, pole przekroju poprzecznego czy powierzchnia kanałów spalin nie różnią się o więcej niż 10 %, trudno mówić o pojedynczej realizacji i wyrobie niestandardowym. Takie urządzenie podlega wtedy badaniom i ocenie właściwości użytkowych przez jednostkę notyfikowaną w zakresie rozporządzenia CPR.
Miejscowe ogrzewacze pomieszczeń na paliwo stałe, które nie są zmontowane fabrycznie ani nie są dostarczane jako prefabrykowane komponenty lub części przez jednego producenta i muszą być zmontowane na miejscu nie podlegają rozporządzeniu 2015/1185. Wyłączeniem powyższych zapisów są tzw. uchwały antysmogowe poszczególnych województw w Polsce. Sejmiki wojewódzkie są uprawnione do stanowienia przepisów bardziej rygorystycznych niż akty prawa na poziomie europejskim.
Wykaz norm i aktów prawnych:
PN-EN 15250:2009 Akumulacyjne ogrzewacze pomieszczeń na paliwa stałe – Wymagania i metody badań.
PN-EN 15544:2023-07 Piece kaflowe – Wymiarowanie.
PN-EN 16510-2-7:2025-10 Mieszkaniowe urządzenia spalające paliwo stałe. Część 2-7: Urządzenia wielofunkcyjne opalane drewnem i peletem.
PN-EN 16510-2-5:2025-10 Mieszkaniowe urządzenia spalające paliwo stałe. Część 2-5: Urządzenia wolno uwalniające ciepło.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3110 z dnia 27 listopada 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych zasad wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylenia rozporządzenia (UE) nr 305/2011.
Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe.
