Małopolski Cech Zdunów i Zawodów Pokrewnych
Drugi kwartał roku to dla krakowskiego cechu zdunów okres wyjątkowej aktywności:
W dniach 9–10 maja odbył się Ogólnopolski Zlot Zdunów, który swoim programem włączył się w organizowaną w Pałacu Krzysztofory, siedzibie Muzeum Krakowa, doroczną konferencję historyków krakowskich, której tematem było ukazanie miejsca i roli cechów rzemieślniczych w rozwoju miasta począwszy od XII wieku. W ramach konferencji nasz historyk, Maciej Burdzy, w swoim wykładzie przedstawił historię i rolę w tym procesie krakowskiego cechu zdunów, a wpierw garncarzy. Podczas konferencji nastąpiło także uroczyste otwarcie wystawy czasowej poświęconej historii rzemiosła w Krakowie, w tym oczywiście i rzemiosła zduńskiego, do obejrzenia której wszystkich przybywających do naszego miasta serdecznie zapraszamy. Końcowym akordem Zlotu była – poprzedzona zwiedzaniem muzeum katedralnego – uroczysta Liturgia w królewskiej Katedrze na Wawelu, a następnie wspólna kolacja w Restauracji Cechowej, w której zgodnie z długą tradycją rzemieślnicy krakowscy zwyczajowo organizowali swoje biesiady.
W czerwcu odbyły się egzaminy na Mistrzów zduńskich dla uczestników rocznej Szkoły Zduńskiej, czyli Kursu Dokształcania Zawodowego dla Dorosłych, którzy już od lat budowali kominki lub piece kaflowe, ale nie posiadali Dyplomu Mistrzowskiego. Zdobycie tytułu zawodowego ma potwierdzać kwalifikacje nie tylko do budowy pieców i kominków, ale przede wszystkim do umiejętności budowania zduńskich instalacji podstawowego ogrzewania domów drewnem. Część teoretyczną egzaminów przeprowadzono w siedzibie krakowskiej Izby Rzemieślniczej, znajdującej się w historycznym centrum Krakowa tuż przy Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego, a część praktyczną na budowach pieców realizowanych przez samych egzaminowanych. Ukończona Szkoła/Kurs ponownie potwierdziła potrzebę poszerzania posiadanych już umiejętności o wiedzę i doświadczenie w budowie współczesnych mieszkaniowych piecowych systemów grzewczych OZE, coraz lepiej dostosowanych do zapotrzebowania rynku na wygodne i tanie systemy grzewcze. Ponadto posiadanie tytułu zawodowego może stać się już wkrótce – podobnie jak w innych krajach europejskich – koniecznym uprawnieniem nie tylko do szkolenia praktycznego uczniów, ale też do wykonywania zawodu zduna. Z tego względu zarząd Cechu podjął decyzję o kontynuowaniu tej podstawowej edukacyjnej misji Cechu również w przyszłym roku szkolnym i zorganizowaniu nowego rocznika Szkoły Zduńskiej 2026/2027 na podobnych zasadach: 10 dwudniowych sesji zajęć teoretycznych i ćwiczeń warsztatowych oraz 2-3 praktycznych szkoleń pod nadzorem starszych mistrzów cechu na konkretnie realizowanych budowach pieców kaflowych. Można się jeszcze dołączyć do grupy zgłoszonych kandydatów. Zapraszamy!
Cech, łącząc tradycję i nowoczesność, chciał jak co roku szerzej zaznaczyć społecznie swoją obecność. Dlatego wspólnie z innymi krakowskimi rzemieślnikami wziął udział w Święcie Rzemiosła, podczas którego mieszkańcy i liczni turyści mogli zobaczyć przemarsz w tradycyjnych strojach Starszych cechów i pocztów sztandarowych z Kościoła Mariackiego przez Rynek do Magistratu Miasta, jak również uczestniczył w przemarszu z Wawelu na Skałkę z okazji święta Patrona miasta św. Stanisława Biskupa oraz w uroczystej procesji Bożego Ciała z Wawelu na Rynek Główny. Takie wielowiekowe tradycje Miasta kultywowane przez bractwa i cechy rzemieślnicze to wielkie świadectwo naszej obecności i roli pełnionej dla tej społeczności, również tej najmłodszej. Szczególnie mocno wybrzmiało to na dorocznym pikniku rodzinnym organizowanym z okazji Dnia Dziecka przez naszą Izbę Rzemieślniczą na Krakowskich Błoniach, gdzie swoje stanowisko miał oczywiście nasz Cech, chcąc możliwie przystępnie i atrakcyjnie przedstawić rzemiosło zduńskie tak dzieciom, jak i ich rodzicom. Ponadto budując jedność z całym rzemiosłem krajowym, Starszy Cechu reprezentował Zarząd Izby Krakowskiej na Kongresie Rzemiosła Polskiego w Warszawie oraz wspólnie z innymi przedstawicielami Cechu uczestniczył w ostatnią niedzielę czerwca w Ogólnopolskiej Pielgrzymce Rzemiosła na Jasną Górę zorganizowanej przez Związek Rzemiosła Polskiego, z jego prezesem prof. Janem Klimkiem na czele. Dawanie świadectwa obecności i roli naszego rzemiosła tak na poziomie lokalnym, jak i krajowym to nie tylko tradycyjne, ale i niezwykle potrzebne współcześnie zadanie/misja dla tych wszystkich, którzy swój byt i zawód związali ze zduństwem.
Jak to ma miejsce już od ponad dziesięciu lat, Zespół Ekspertów naszego Cechu również w minionym kwartale kontynuował swoje prace. Koncentrował je głównie na korekcie wychodzących z pewnych ośrodków naukowych tendencyjnych opracowań, w których zawarte w nich błędy i nieprawdziwe tezy mogą stać się niezwykle szkodliwe dla naszego rzemiosła. Pozostawienie tych opracowań bez reakcji i merytorycznej korekty z naszej strony, pozwoliłoby bez przeszkód powoływać na nie urzędnikom lub różnym aktywistom i lobbystom, którym obecność na rynku naszego rzemiosła i zduńskich technologii grzewczych OZE niespecjalnie się podoba (jako znacznie tańszych, bo zasilanych biomasą drzewną i w ten sposób jako bardzo konkurencyjnych, utrudniających skutecznie promocję tych znacznie droższych). Kolejny zatem raz okazało się, że istnieje wielka potrzeba merytorycznej i naukowej ochrony naszego rzemiosła. Podobnie jak w innych krajach europejskich, również i my po etapie zorganizowania się w podstawowe struktury rzemieślnicze cechów wszystkich zdunów budujących zawodowo piece do ogrzewania domów, będziemy musieli wejść w etap budowy naszych własnych zduńskich struktur eksperckich i naukowych. Jeżeli rzemieślnik cukiernik – obecny prezes Związku Rzemiosła Polskiego – mógł zdobyć tytuł profesora belwederskiego, to dlaczego nie miałoby to być możliwe dla rzemieślnika zduna?
Zanim to jednak nastąpi, musimy zrobić wszystko, aby przywrócić atrakcyjność nauki zawodu zduńskiego młodym ludziom po szkole podstawowej, tak by we wszystkich szkołach branżowych i technikach mogły powstać klasy nowych uczniów zawodu zduńskiego. To zadanie dla nas, mistrzów zduńskich, aby samemu przygotować się do nauczania młodych ludzi praktycznej nauki zawodu w naszych zakładach mistrzowskich – wpierw zdobywając oczywiście Dyplom Mistrzowski, a potem również potrzebną wiedzę i umiejętności na takim poziomie, który pozwoli skutecznie przekazywać ją młodym ludziom. Czyż rzemiosło zduńskie, które pozwala wykonywać najtańsze, najpiękniejsze, najzdrowsze i już niezwykle wygodne i komfortowe ogrzewanie współczesnych domów piecami zduńskimi, nie jest tego warte?
Jacek Ręka Starszy Małopolskiego Cechu Zdunów i Zawodów Pokrewnych
Cechu Zdunów i Kominkarzy
Miniony kwartał był dla Cechu Zdunów i Kominkarzy okresem intensywnej działalności szkoleniowej, integracyjnej oraz organizacyjnej:
W ostatnich miesiącach uczestniczyliśmy w szkoleniu produktowym w siedzibie firmy Kratki, w którym wzięło udział 13 członków naszego Cechu. Spotkanie było okazją nie tylko do zapoznania się z nowościami produktowymi, ale również do wymiany doświadczeń, rozmów o aktualnych wyzwaniach branży oraz dyskusji nad nowymi możliwościami rozwoju zduństwa i kominkarstwa.
W czerwcu (5-6) zorganizowaliśmy w Łaziskach szkolenie z zakresu nowoczesnego zduństwa, przygotowane wspólnie z Piotrem Baturą z firmy Kominki Batura. W wydarzeniu uczestniczyło 21 firm, w tym pięć osób zaproszonych spoza Cechu. Była to dla nich okazja do bliższego poznania naszej działalności, zasad funkcjonowania organizacji oraz możliwości, jakie daje członkostwo w Cechu Zdunów i Kominkarzy. Chcemy otwierać się na nowe osoby i firmy z branży, pokazując korzyści płynące ze wspólnego działania, wymiany wiedzy oraz podnoszenia kwalifikacji.
Na szkolenie zaprosiliśmy również firmy Tatarek oraz Tomillo, które zaprezentowały nowoczesne rozwiązania wykorzystywane w zduństwie. Firma Tatarek przedstawiła automatykę i sterowniki do urządzeń grzewczych, natomiast firma Tomillo zaprezentowała kształtki oraz płyty akumulacyjne stosowane w nowoczesnych konstrukcjach pieców i kominków. Cennym uzupełnieniem wydarzenia była prezentacja firmy Patrycio Art, która przedstawiła różne techniki wykonywania dekoracyjnych tynków i wykończeń.
Kontynuujemy również comiesięczne szkolenia on-line, które pozwalają naszym członkom regularnie poszerzać wiedzę i być na bieżąco z najważniejszymi zagadnieniami branżowymi.
Z satysfakcją obserwujemy, że do Cechu dołączają kolejne osoby. Rozwój naszej organizacji pokazuje, że wspólne działania, edukacja oraz integracja środowiska są potrzebne i doceniane przez przedstawicieli branży.
W czerwcu odbyło się także Walne Zgromadzenie Członków Cechu, podczas którego podjęto szereg uchwał dotyczących dalszego funkcjonowania organizacji oraz jej rozwoju.
Najbliższy kwartał, a także całe nadchodzące półrocze, zapowiadają się bardzo intensywnie. Przed nami kolejne szkolenia, spotkania branżowe i inicjatywy, które będą wspierały rozwój nowoczesnego zduństwa i kominkarstwa oraz wzmacniały współpracę w naszym środowisku.
Dawid Pokorski Starszy Cechu Zdunów i Kominkarzy
Cech Zdunów Polskich
W dniach 14-16 maja odbyło się kolejne szkolenie zorganizowane przez Cech Zdunów Polskich, które było poświęcone budowie pieca kaflowego „Zduński Płomień CZP”. Wydarzenie zgromadziło mistrzów zduńskich, wykonawców oraz przedstawicieli firm związanych z branżą kominkową i zduńską, stając się miejscem intensywnej praktyki, wymiany doświadczeń oraz prezentacji nowoczesnych rozwiązań technologicznych stosowanych we współczesnym zduństwie. Szkolenie od początku miało charakter praktyczny. Uczestnicy mogli obserwować i brać udział w realizacji pieca krok po kroku – od przygotowania konstrukcji, przez proces panelizacji kafli, aż po finalne wykończenie i pierwsze uruchomienie urządzenia. Głównym celem wydarzenia było pokazanie nowoczesnych metod budowy pieców zduńskich oraz popularyzacja rozwiązań zgodnych z aktualnymi wymaganiami technicznymi i środowiskowymi (Ekoprojekt). Podczas realizacji wykorzystano produkty firm rekomendowanych przez Cech Zdunów Polskich, dzięki czemu uczestnicy mogli pracować na rozwiązaniach stosowanych obecnie w profesjonalnym zduństwie. Szkolenie prowadzili mistrzowie zduńscy – Adam Trukan oraz Jan Zapora, którzy dzielili się swoim doświadczeniem oraz praktycznymi wskazówkami dotyczącymi budowy. Ostatni dzień wydarzenia poświęcony był pierwszemu paleniu w wykonanym piecu oraz regulacji sterowania. Był to ważny etap całego procesu, pozwalający uczestnikom zobaczyć efekt kilkudniowej pracy oraz poznać zasady prawidłowej konfiguracji nowoczesnych systemów sterowania. Kilka intensywnych dni szkolenia pokazało, jak ważna jest współpraca środowiska zduńskiego, wymiana doświadczeń oraz rozwój nowoczesnych technologii w branży. Wydarzenie przebiegało w bardzo dobrej atmosferze, a duże zainteresowanie szkoleniem potwierdziło rosnącą potrzebę praktycznej edukacji i integracji środowiska zdunów w Polsce.
Jan Zapora
