Jaki pellet wybrać i jak go przechowywać?

Pellet to paliwo, które jeszcze dziesięć lat temu było mało znane w Polsce. Obecnie już większość osób wie, że takie paliwo istnieje, głównie za sprawą rosnącej popularności kotłów i piecyków pelletowych w naszym kraju. Jednak jaka jest specyfika tego paliwa, z czego jest produkowany, jak wybrać dobrej jakości granulowane paliwo, a potem jak je przechowywać, aby nie straciło swoich właściwości? Te praktyczne aspekty nadal wymagają wyjaśnienia.

Jaki pellet kupować do ogrzewania domu?

Kupuj pellet z czystej trociny drzewnej o średnicy 6 mm. Trociny i zrębki są mielone i podsuszane, a następnie prasowane pod dużym ciśnieniem i wytłaczane w tzw. peleciarkach, dzięki czemu powstaje pellet w formie granulek. Elementem wiążącym w procesie produkcji pelletu jest naturalne lepiszcze drewna, tzw. lignit. Najlepszy pellet zapakowany jest w worki oznaczone certyfikatem „EN plus A1” lub „DIN plus”, z podanym numerem certyfikatu. Nowością jest stworzony w ostatnim czasie nowy krajowy znak jakości pelletu – Dobry Pellet, dlatego w najbliższym czasie będzie można spotkać pellet z takim certyfikatem. Pellety pakowane w worki mają wilgotność od 5 do 10%. Pellet z certyfikatem jest gwarancją dobrego i wieloletniego działania kotła bądź piecyka zasilanego tym paliwem. Certyfikowane pellety mają ściśle określone i powtarzalne parametry. Jakość paliwa można też ocenić organoleptycznie. Dobry pellet ma gładką, połyskliwą warstwę zewnętrzną, chroniącą go przed ścieraniem, powinien być twardy, nie popękany, a w worku nie powinna się znajdować duża ilość pyłu. Warto też zwrócić uwagę na wielkość granulek – nie powinny się między sobą dużo różnić ani długością, ani przekrojem. Dodatkowo jeśli kupujemy pellet od nowego, nieznanego dostawcy, możemy wziąć na początek małą ilość i przeprowadzić mały eksperyment. Jeżeli wrzucimy pellety do szklanki wody, to nie powinna ona się mocno zabarwić, a jedynie zmętnieć. Zabarwienie wody świadczy o użyciu do produkcji pelletu zabronionych dodatków. Uwaga, pellety w wodzie – bez względu na ich jakość – opadają na dno! Pamiętajmy, że w przypadku problemów z niezgodnością parametrów, użytkownikowi przysługuje prawo do reklamacji paliwa. 

Jakiego pelletu unikać?

Absolutnie nie kupuj pelletu z podejrzanego źródła. Prawdziwy pellet to paliwo z czystej trociny drzewnej, nigdy nie jest tworzony z mebli, płyt MDF czy z zanieczyszczonego surowca. Spalanie takiego „podrabianego” pelletu może skutkować kosztowną awarią urządzenia, więc zdecydowanie nie warto eksperymentować. Najgroźniejszymi dla elementów kotła są duże dawki chloru i siarki. Pierwiastki te w wysokiej temperaturze przyczyniają się do powstania agresywnej korozji kotła, tzw. korozji wysokotemperaturowej. Elementy palnika, stalowy płaszcz wodny, czujniki i czopuch rdzewieją w ekspresowym tempie. Elementy palnika wręcz „znikają” z powodu korozji. Do całkowitego, bezpowrotnego uszkodzenia elementów kotła może dojść nawet w kilka miesięcy. Chroń swój kocioł, dlatego nie oszczędzaj na paliwie, aby nie ponosić bardzo dużych kosztów naprawy lub wymiany kotła. Nie kupuj również pelletu z produktów rolnych, np. słomy czy słonecznika, tzw. agro-pelletów. Nie nadają się one do spalania w warunkach domowych. Agro-pellety są z natury bogate w agresywny chlor i pozostawiają bardzo dużo popiołu oraz zgorzeli.

Kiedy i gdzie najlepiej kupować pellet?

Najkorzystniej jest kupować pellety późną wiosną i na początku lata. Wtedy dostawcy oferują największy wybór, najniższą cenę i najlepszą jakość. Pellety można kupić w tradycyjnym punkcie sprzedaży opału, w markecie budowlanym, bezpośrednio od producenta lub przez Internet, gdzie wielu różnych dystrybutorów oferuje to paliwo z dostawą na terenie całego kraju. Jesienią i zimą pellet zazwyczaj trochę drożeje.

W Polsce pellet zazwyczaj sprzedawany jest w 15-kilogramowych workach. Oczywiście, można kupować jednostkowe opakowania, ale zazwyczaj osoby używające pelletu do ogrzewania potrzebują kilku ton na sezon. Pellet w tym przypadku sprzedawany jest na paletach, które zazwyczaj ważą 950-975 kg. Warto zauważyć, że Polska jest aktualnie trzecim w Europie producentem pelletu, a wśród producentów wysokiej jakości według normy EN PLUS polskie firmy zajmują pierwsze miejsce w Europie!

Pellet jakiej wielkości wybrać? 

Średnica pelletu zależy od urządzenia w którym jest spalany i do niego jest dobierana. Generalnie kotły na pellet w domach jednorodzinnych to kotły małej mocy i zazwyczaj dedykowane są dla nich granulki o średnicy 6 mm. Używając właściwego pelletu, możemy liczyć na niezawodne działanie układów podających paliwo, precyzyjne dawkowanie, dobrą modulację mocy, dobre napowietrzanie i cichą pracę kotła. Granulki pelletu o średnicy 8 mm przeznaczone są zazwyczaj do kotłów średniej i dużej mocy, gdzie układy podające są znacząco większe niż w kotłach w domach jednorodzinnych.

Jak przechowywać pellet w kotłowni?

Generalnie są dwa rodzaje magazynowania. Jeden – to silosy; bardzo rzadko spotykane w Polsce. To specjalne zbiorniki, do których pellet wsypywany jest luzem przy wykorzystaniu specjalistycznego samochodu. Znajdziemy też na rynku firmy, które oferują magazynowanie pelletu w formie big bagów i innych konstrukcji. Podczas wyboru konstrukcji warto pamiętać, że pellet jest materiałem higroskopijnym i silos musi zapewniać odpowiednie warunki jego przechowywania, a także powinien posiadać system podawania go do urządzenia. Takie wyposażenie wiąże się z dużymi kosztami, dlatego zdecydowanie większą popularnością cieszą się – droższe jednostkowo – pellety pakowane w worki foliowe. Worki z pelletem muszą być magazynowane w suchych miejscach, aby pellety zachowały odpowiednią wilgotność. Zwiększenie wilgotności pelletu obniża jego wartość opałową, przez co będziemy musieli spalić go więcej, aby uzyskać taką samą energię cieplną, jaką uzyskalibyśmy spalając suchy pellet. Wilgoć dodatkowo powoduje też rozpad granulek. 

Przeczytaj też: Pierwszy sezon z kotłem na pellet - praktyczny poradnik dla nowych użytkowników

Z powyższych powodów nie należy przechowywać pelletu na zewnątrz budynku, nie może padać na nie deszcz, ani śnieg. Każdy worek z pelletem ma mikro otworki, które chronią worki przed pęknięciem w trakcie pakowania. Przechowywanie pelletu pod wiatą czy w nieocieplonym garażu, szopie lub altance sprawia, że chociaż jest on chroniony od deszczu, to wychładza się do temperatury otoczenia. Dlatego w czasie mrozów są zimne i po wniesieniu ich do ciepłej kotłowni zbiera się na nich wilgoć – występuje efekt skraplania się wilgoci na skutek gwałtownej zmiany temperatury. Nie warto wrzucać takiego pelletu prosto do kotła, lepiej pozwolić mu wyrównać swoją temperaturę, pozostawiając go na kilka godzin lub na dzień w kotłowni. Najlepiej przechowywać pellet w jakimś pomieszczeniu, np. piwnicy czy dobudówce, a worki z pelletem dobrze jest odseparować od podłoża, np. składując je na palecie czy specjalnym podeście – uchroni to nie tylko pellet od wilgoci, ale też od ewentualnego zanieczyszczenia. Jeśli ściany pomieszczenia są wilgotne, worki nie powinny się z nimi stykać. Pellet powinien też być odizolowany od źródeł ciepła, dlatego preferowane są pomieszczenia chłodne, co pozwoli uniknąć samozapłonu. Warto, aby w pobliżu znalazła się też gaśnica, na wszelki wypadek. W zachowaniu pelletu w dobrym stanie pomoże też dobra wentylacja pomieszczenia. Kotłownie i magazyny pelletu są zwykle umieszczone na parterze budynku lub w jego piwnicy. Dlatego zawsze istnieje ryzyko, że w wyniku wydostania się wody z instalacji wodno-kanalizacyjnej czy zalania powodziowego może dojść do całkowitego zawilgocenia paliwa i jego gwałtownego napęcznienia. Wówczas jego objętość może drastycznie wzrosnąć. Z tego powodu nie należy układać worków wyżej, niż 2/3 wysokości pomieszczenia. 

Przeczytaj też: Przegląd piecyka na pellet

Do czego wykorzystać popiół z pelletu?

Popiół z pelletu, choć jest odpadem, może być wartościowym nawozem. Popioły powstające w procesie spalania biomasy, a takim jest popiół z pelletu, zawierają znaczne ilości składników odżywczych dla roślin, głównie wapń, potas i mikroelementy. Brakuje w nich tylko azotu. Użyty jako nawóz, może przyczynić się do użyźnienia gleby i poprawienia wzrostu roślin. Można go dodawać do kompostu lub rozsypywać bezpośrednio w ogrodzie pod warzywa, rośliny sadownicze czy ozdobne (z umiarem, aby nie przenawozić roślin). Ze względu na bardzo dużą zawartość wapnia (wysokie pH), popiół z pelletu nie powinien być stosowany na glebach zasadowych oraz pod rośliny kwasolubne, jak różaneczniki czy iglaki. Warto też wiedzieć, że popiół drzewny – dzięki zasadowemu odczynowi – stanowi naturalną barierę dla ślimaków. Popiół można też wykorzystać do posypania zimą oblodzonych, śliskich chodników.

Jak sprawdzić jakość pelletu?

Jest kilka wskazówek, które pozwalają organoleptycznie sprawdzić jakość pelletu. Pellet jest lepszej jakości, gdy:

• ma gładką powierzchnię,
• małe różnice w przekroju i długościach granulek,
• mało pyłu w worku z paliwem,
• ma mało rys wzdłuż i w poprzek na powierzchni pelletu.

Dodatkowo możemy też przeprowadzić mały eksperyment. Jeżeli wrzucimy pellety do szklanki wody, to nie powinna ona się mocno zabarwić, a jedynie zmętnieć. Zabarwienie wody świadczy o użyciu do produkcji pelletu zabronionych dodatków. Uwaga, pellety w wodzie – bez względu na ich jakość – opadają na dno!

Jak przechowywać pellet w workach?

• w suchym, chłodnym miejscu, najlepiej odseparowany od podłoża,
• w miejscu odizolowanym od źródeł ciepła,
• zabezpieczony przed warunkami atmosferycznymi i wilgocią.

FAQ – Pellet drzewny: wybór, zakup i przechowywanie

Jaki pellet jest najlepszy do ogrzewania domu?

Najlepszy pellet do domu jednorodzinnego to pellet drzewny 6 mm z certyfikatem EN plus A1 lub DIN plus lub Dobry Pellet. Ma niską wilgotność, wysoką wartość opałową i zapewnia stabilną pracę kotła.

Jak sprawdzić jakość pelletu przed zakupem?

Dobry pellet jest twardy, gładki i nie kruszy się, a w worku nie ma dużej ilości pyłu. Granulki powinny mieć jednakową długość i średnicę. Przy kupowaniu z niesprawdzonego źródła warto kupić małą ilość i ją sprawdzić. Po wrzuceniu do wody dobry pellet nie barwi jej – jedynie lekko mętni.

Czy pellet z certyfikatem naprawdę jest lepszy?

Tak, pellet z certyfikatem EN plus A1 lub DIN plus ma powtarzalne parametry jakościowe. Oznacza to mniejsze zużycie paliwa, mniej popiołu i mniejsze ryzyko awarii kotła.

Jakiego pelletu nie wolno stosować w kotle domowym lub piecyku na pellet?

Nie wolno stosować pelletu z płyt meblowych, MDF ani agro-pelletów ze słomy czy słonecznika. Zawierają one chlor i siarkę, które powodują szybką korozję urządzenia.

Dlaczego zły pellet niszczy kocioł pelletowy?

Zanieczyszczony pellet może zawierać chlor i siarkę co w wysokiej temperaturze powoduje korozję wysokotemperaturową. Uszkodzeniu ulegają palnik, czujniki i płaszcz wodny, często już po kilku miesiącach użytkowania.

Kiedy pellet jest najtańszy?

Pellet jest najtańszy wiosną i na początku lata, gdy popyt jest niski, a dostępność duża. Jesienią i zimą ceny zazwyczaj rosną.

Gdzie najlepiej kupić pellet?

Pellet można kupić w składach opału, marketach budowlanych, u producentów lub przez Internet. Zakup paletowy online często oferuje lepszą cenę i dostawę do domu.

Pellet 6 mm czy 8 mm – który wybrać?

Do kotłów pelletowych i piecyków na pellet w domach jednorodzinnych stosuje się pellet 6 mm. Pellet 8 mm przeznaczony jest do kotłów o większej mocy.

Jak prawidłowo przechowywać pellet w workach?

Pellet należy przechowywać w suchym, chłodnym i wentylowanym pomieszczeniu, najlepiej na paletach. Wilgoć obniża jego wartość opałową i powoduje rozpad granulek, dlatego worki z pelletem nie powinny stykać się z podłożem. Trzeba pamiętać, że nie można układać pelletu wyżej niż do 2/3 wysokości pomieszczenia ze względów bezpieczeństwa i z dala od źródeł ciepła.

Czy pellet może zamoknąć?

Tak, pellet jest higroskopijny i bardzo szybko chłonie wilgoć. Zamoknięty pellet pęcznieje, traci wartość opałową i nie nadaje się do spalania. Dlatego nie poleca się go przechowywać na zewnątrz.

Czy pellet można trzymać w garażu lub pod wiatą?

Nie jest to zalecane. Zimny pellet wniesiony do ciepłej kotłowni powoduje skraplanie wilgoci na workach, co prowadzi do jego zawilgocenia.

Co zrobić z zimnym pelletem przed spaleniem?

Zimny pellet (ale nie taki, który nabrał wody i napęczniał -ten nie nadaje się do używania) należy pozostawić w kotłowni na kilka godzin lub całą dobę, aby wyrównał temperaturę i nie chłonął wilgoci.

Ile popiołu powstaje ze spalania pelletu?

Dobrej jakości pellet drzewny wytwarza niewielką ilość popiołu, zwykle poniżej 1%. Ilość popiołu rośnie przy pellecie niskiej jakości.

Czy popiół z pelletu można wykorzystać w ogrodzie?

Tak, popiół z pelletu może być używany jako nawóz wapniowo-potasowy, ale nie nadaje się do gleb zasadowych ani pod rośliny kwasolubne.

Czy pellet jest ekologiczny?

Tak, pellet to odnawialne paliwo ekologiczne, które wspiera redukcję emisji CO₂ i jest ważnym elementem transformacji energetycznej. Powstaje z odpadów drzewnych, dlatego nie niszczy lasów tylko powoduje optymalne wykorzystanie surowca pozostałego z przeróbki drewna np, na cele budowlane. Jego spalanie wspiera neutralność klimatyczną i jest jednym z kluczowych elementów odchodzenia od węgla.

Opracowanie Aldona Mazurkiewicz Na podstawie materiałów pelletmont.pl