Zdaniem Aleksandry Jurkowskiej, wiceprezes IGU OZE, sytuacja na rynku pelletu ma znaczenie nie tylko dla użytkowników urządzeń grzewczych, ale również dla polskich producentów kotłów na pellet. Cena i dostępność paliwa bezpośrednio wpływają bowiem na zainteresowanie inwestorów tego typu ogrzewaniem.

W rozmowie poruszamy m.in. kwestie:

• cen pelletu 
• przyczyn problemów na rynku pelletu i skutkach decyzji Ministerstwa Klimatu i Środowiska
• dopuszczeniu przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska 30-40 tysięcy urządzeń zasypowych, czyli czy powrót rozwiązań na węgiel jest dobrą strategią Państwa na regulację rynku grzewczego?
• możliwości rynku ogrzewania biomasą w Polsce, czyli o paliwach agro.

Po doświadczeniach poprzedniego sezonu wielu użytkowników nie czekało z zakupami do jesieni. Zapasy zaczęli uzupełniać już wiosną i latem. W efekcie popyt, który wcześniej kumulował się przed sezonem grzewczym, w tym roku pojawił się znacznie wcześniej.

Pellet jest, ale kosztuje więcej

Na początku września 2026 roku ceny certyfikowanego pelletu w wielu ofertach detalicznych przekraczały 2000 zł za tonę, a w części punktów zbliżały się do 2500 zł. To zdecydowanie więcej niż rok wcześniej.

Nie oznacza to jednak, że krajowy rynek stoi przed nieuchronnym brakiem paliwa. Już w przygotowanym przez kominki.org Raporcie rynku pelletu – lato 2026 wskazywaliśmy, że większym problemem od fizycznego braku pelletu pozostają wysokie koszty jego produkcji oraz ograniczona dostępność surowca.

Produkcja pelletu opiera się przede wszystkim na trocinach i innych produktach ubocznych przemysłu drzewnego. Gdy przemysł drzewny i meblarski ogranicza produkcję, na rynku pojawia się mniej surowca, o który konkurują producenci pelletu, energetyka i inne sektory wykorzystujące biomasę.

Dlaczego rynek pelletu jest dziś tak napięty?

Jak przedstawia Agnieszka Kędziora - Urbanowicz z Polskiej Rady Pelletu: na obecną sytuację wpływa kilka zjawisk występujących jednocześnie. Przede wszystkim wzrosła liczba gospodarstw wykorzystujących kotły na pellet. Jednocześnie poprzedni sezon pokazał użytkownikom, że pozostawienie zakupu paliwa na ostatnią chwilę może oznaczać zarówno problemy z jego dostępnością, jak i gwałtowny wzrost ceny. Dlatego część gospodarstw domowych zaczęła budować zapasy znacznie wcześniej.

Drugim problemem jest dostępność surowca dla producentów. Mniejsza ilość trocin i produktów ubocznych przemysłu drzewnego ogranicza możliwość szybkiego zwiększenia produkcji, nawet jeśli same zakłady posiadają odpowiednie moce technologiczne. Jak zaznacza ekspertka z Polskiej Rady Pelletu - polscy producenci pelletu latem pracowali pełną mocą i uzupełniają surowce do produkcji również poprzez ich import. 

Coraz ważniejszą rolę odgrywa również import pelletu, który uzupełnia krajową produkcję i może stabilizować podaż przed rozpoczęciem sezonu grzewczego.

Czy pelletu może zabraknąć zimą?

Rynek funkcjonuje, dostawy są realizowane, a producenci, importerzy i dystrybutorzy przygotowują się do sezonu. - mówi Agnieszka Kędziora- Urbanowicz, która na bieżąco monitoruje sytuację w zakładach produkujących pellet również jako audytor zewnętrzny.

Sytuację w sezonie 2026/2027 będą kształtowały przede wszystkim pogoda, poziom zapasów zgromadzonych przez użytkowników, dostępność surowca do produkcji oraz wielkość importu.

Szczególnie ważny może być przebieg pierwszych miesięcy zimy. Długotrwały okres niskich temperatur oznacza gwałtowny wzrost zużycia paliwa, czego rynek doświadczył już podczas poprzedniego sezonu.

Nie tylko dostępność. Kluczowym problemem pozostaje cena pelletu

Z punktu widzenia użytkownika pytanie „czy pelletu zabraknie?” coraz częściej powinno być uzupełnione o drugie: ile będzie kosztował pellet w sezonie grzewczym?

Obecne ceny już przed rozpoczęciem sezonu są wysokie. Presję na rynek zwiększa ograniczona dostępność surowca, zwiększony popyt oraz koszty produkcji i logistyki. Dlatego nawet przy zachowaniu odpowiedniej podaży trudno obecnie zakładać szybki powrót cen do poziomów obserwowanych kilka lat temu.

Pellet przed sezonem 2026/2027 – kupować czy czekać?

Dla właścicieli kotłów na pellet najważniejsze jest przede wszystkim planowanie zakupów z odpowiednim wyprzedzeniem.

Jeśli gospodarstwo domowe nie posiada jeszcze zapasu paliwa na zimę, odkładanie całego zakupu do momentu pierwszych silnych mrozów wiąże się z ryzykiem. W szczycie sezonu możliwości szybkiego zwiększenia podaży są ograniczone.

Jednocześnie przy zakupie warto zwracać uwagę nie tylko na cenę, ale również na jakość paliwa i jego pochodzenie. Pellet powinien być odpowiednio dobrany do wymagań producenta urządzenia grzewczego. Więcej o jakości pelletu w materiale:

Jaki pellet wybrać i jak go przechowywać?

Podczas Heating Tech po raz kolejny obecna była Strefa Ognia „Świat Kominków” & Partnerzy, skupiająca firmy związane przede wszystkim z ogrzewaniem biomasą. Na Strefie Ognia swoje rozwiązania prezentowali: MPM Projekt, KOTŁOSPAW, ELGOMAX, Poujoulat, PEREKO, ZPH Krzaczek, Kratki, Windhager / Bado Polska, TECH Sterowniki, BTI Gumkowski – KIPI, Blaze Harmony, Piece Polska, Kotły Grobelny oraz ElfiProjekt.

Strefa była jednocześnie przestrzenią spotkań, rozmów z producentami i wymiany doświadczeń dotyczących aktualnej sytuacji na rynku urządzeń grzewczych.

Polski przemysł OZE i Local Content

Już pierwszego dnia targów, 8 września, odbyła się konferencja Izby Gospodarczej Urządzeń OZE „LOCAL CONTENT i POLSKIE TECHNOLOGIE OZE – Przemysł, Innowacje, Bezpieczeństwo Energetyczne”, której patronem medialnym był magazyn „Świat Kominków”.

Podczas trzech paneli dyskusyjnych rozmawiano o potencjale polskiego przemysłu OZE, możliwościach zwiększenia udziału krajowych producentów na polskim i europejskim rynku oraz znaczeniu zasad Local Content dla gospodarki, miejsc pracy i bezpieczeństwa energetycznego.

Jedną z dyskusji – poświęconą właśnie Local Content – moderował Dariusz Marciniak, wydawca magazynu „Świat Kominków”.

9 września – ważny dzień dla ogrzewania drewnem i pelletem

Szczególnie istotny z punktu widzenia branży kominkowej, zduńskiej oraz producentów urządzeń na biomasę był 9 września. Tego dnia odbyły się dwie konferencje dotyczące tematów bezpośrednio związanych z ogrzewaniem drewnem i pelletem.

Pierwszą z nich była konferencja „Bezpieczny dom”, zorganizowana przez Izbę Gospodarczą Kominki i Piece oraz Krajową Izbę Kominiarzy, objęta patronatem medialnym magazynu „Świat Kominków”.

W centrum dyskusji znalazły się bezpieczeństwo użytkowania urządzeń grzewczych, prawidłowe podłączanie ich do kominów, zmiany w przepisach oraz uchwały antysmogowe.

Marcin Ziombski, Prezes Krajowej Izby Kominiarzy, mówił o relacji między prawem a praktyką nowoczesnego kominiarstwa i nowych Warunkach Technicznych. Piotr Urbanowicz, Wiceprezes Krajowej Izby Kominiarzy, przedstawił zasady bezpiecznego podłączania urządzeń grzewczych, natomiast Wojciech Perek, Wiceprezes Izby Gospodarczej Kominki i Piece, omówił sytuację dotyczącą uchwał antysmogowych w Polsce.

Konferencję zakończyła dyskusja „Bezpieczeństwo energetyczne w praktyce”, moderowana przez Radosława Dudzińskiego, Prezesa Izby Gospodarczej Kominki i Piece.

Pellet – regulacje, jakość i przyszłość sektora

Równolegle ważnym punktem programu była konferencja „Pellet – standardy, regulacje i przyszłość sektora”, organizowana przez Polską Radę Pelletu.

Spotkanie dotyczyło aktualnych wyzwań stojących przed rynkiem pelletu. Rozmawiano m.in. o nowych przepisach krajowych i unijnych, ich wpływie na producentów i dystrybutorów, sytuacji rynku przed sezonem grzewczym oraz wymaganiach dotyczących jakości paliwa.

Wśród tematów znalazły się również certyfikacja pelletu, systemy kontroli jakości, pellet agro oraz odpowiedzialność producentów i dystrybutorów za wprowadzany na rynek produkt.

Obie konferencje pokazały, że drewno i pellet pozostają ważną częścią dyskusji o przyszłości ogrzewania w Polsce, ale coraz większe znaczenie mają przy tym kwestie jakości paliwa, bezpieczeństwa urządzeń, właściwego montażu, odpowiedzialnej eksploatacji oraz stabilnych i czytelnych regulacji prawnych.

Heating Tech miejscem branżowej dyskusji

Program targów obejmował również spotkania dotyczące pomp ciepła, rozwiązań hybrydowych, regulacji F-gazowych, Smart Grid oraz bezpieczeństwa energetycznego. Pokazuje to, że współczesny rynek ogrzewania rozwija się równolegle w wielu kierunkach i nie opiera się na jednej technologii.

Tegoroczna edycja Heating Tech była więc nie tylko prezentacją urządzeń i oferty producentów, ale również miejscem dyskusji o tym, jak powinno wyglądać bezpieczne, nowoczesne i możliwie niezależne ogrzewanie polskich domów.

Dla branży związanej z drewnem i pelletem szczególnie ważny był głos dotyczący bezpieczeństwa, jakości paliw, krajowej produkcji oraz miejsca biomasy w przyszłym miksie energetycznym.

Europejski Dzień Pieca i Kominka to okazja do przypomnienia, że ogień w domu oznacza dziś znacznie więcej niż wyjątkową atmosferę i wielopokoleniową tradycję. Nowoczesne urządzenia na drewno mogą być również elementem bezpieczeństwa energetycznego gospodarstwa domowego, zwiększać niezależność użytkowników oraz pozwalać na korzystanie z lokalnie dostępnego odnawialnego paliwa jakim jest drewno.

16 października branża będzie mówić o odpowiedzialnym ogrzewaniu drewnem

W tegoroczne obchody zaangażują się organizacje branżowe, producenci, wykonawcy oraz zdunowie. Na 16 października planowane są różnego rodzaju działania promocyjne i edukacyjne.

Ich celem będzie przede wszystkim przekazywanie wiedzy o tym, jak prawidłowo i odpowiedzialnie ogrzewać dom drewnem, jak wybierać nowoczesne urządzenia spełniające obowiązujące wymagania oraz jak duże znaczenie dla bezpieczeństwa, sprawności i emisji ma właściwa eksploatacja urządzenia.

W ramach akcji promowane będą także dobre praktyki, fachowa wiedza techniczna oraz polskie rzemiosło zduńskie.

„OGRZEWAJ DREWNEM” – wspólne hasło tegorocznych obchodów

Hasło tegorocznego Europejskiego Dnia Pieca i Kominka zwraca uwagę na drewno jako lokalne źródło energii oraz na potrzebę odpowiedzialnego korzystania z tego paliwa.

Organizatorzy chcą pokazywać, że nowoczesne ogrzewanie drewnem może łączyć:

• tradycję z nowoczesnością,
• komfort z odpowiedzialnością,
• piękno ognia z bezpieczeństwem użytkowania.

W najbliższych tygodniach będą pojawiały się kolejne informacje dotyczące wydarzeń, inicjatyw i działań edukacyjno- promocyjnych organizowanych w ramach tegorocznego Europejskiego Dnia Pieca i Kominka.

Branża kominkowa i zduńska działa wspólnie

W obchody Europejskiego Dnia Pieca i Kominka w Polsce wspólnie angażują się:

Ogólnopolskie Stowarzyszenie „Kominki i Piece”

Małopolski Cech Zdunów i Zawodów Pokrewnych

Cech Zdunów Polskich

Cech Zdunów i Kominkarzy

Izba Gospodarcza Kominki i Piece – IGKP

Wydarzenie jest objęte patronatem magazynu „Świat Kominków”.

Seria Rossella: rodzina produktów na każdą potrzebę

Jeden piec, cztery odsłony. Wszystkie modele łączą elementy, które sprawiły, że w gamie La Nordica-Extraflame seria Rossella należy do najbardziej cenionych: ponadczasowy design, obudowa z eleganckiej ceramiki lub naturalnego kamienia, emaliowane żeliwo drzwiczek, podstawy i płyty górnej gwarantujące wytrzymałość i trwałość na lata oraz duża szyba ceramiczna eksponująca widok płomienia.

To, czym różnią się poszczególne modele, odpowiada różnym potrzebom użytkowania: moc, obecność piekarnika oraz możliwość ogrzania jednego pomieszczenia lub całego domu.

ROSSELLA R1 to piec na drewno w najbardziej podstawowej formie: dysponując mocą 9 kW i dużym paleniskiem, ogrzewa do 258 m³ i jest idealnym wyborem dla tych, którzy szukają natychmiastowego ciepła oraz elementu wyposażenia o ponadczasowym uroku. Dostępna jest w obudowie ceramicznej, w wyrafinowanych wykończeniach Liberty Bordeaux, Bianco Infinity i Panna albo z naturalnego kamienia.

Na bazie tej podstawowej formy powstaje ROSSELLA PLUS FORNO, która wyposażona jest dodatkowo w duży piekarnik (blisko 37 l) ze stali emaliowanej porcelanowo, umożliwia ogrzewanie i gotowanie za pomocą jednego urządzenia, odkrywając na nowo przyjemność gotowania na drewnie. Piekarnik wprowadza dodatkowy wymiar do użytkowania pieca: ogień staje się okazją do gotowania, nadając domowi bardziej towarzyskiego charakteru. Przygotowywanie potraw na cieple z drewna przywodzi na myśl jego tradycyjną rolę – przekształca piec z urządzenia wyłącznie grzewczego w centralny element domowej codzienności.

Dowiedz się więcej o piecykach z piekarnikiem.

Gdy celem jest ogrzanie całego domu, serię uzupełniają dwa termourządzenia zaprojektowane do podłączenia do instalacji grzewczej (c.o.):

TERMOROSSELLA PLUS DSA – nawiązuje estetyką do Rossella R1 i oferuje 11,1 kW mocy nominalnej, z czego 8 kW oddawane jest do wody.

Dopełnieniem wyposażenia jest praktyczny żeliwny krąg w płycie górnej, przeznaczony do podgrzewania potraw i napojów.

TERMOROSSELLA PLUS FORNO DSA – oprócz funkcji grzewczej oferuje możliwość gotowania, dzięki dużemu, zintegrowanemu piekarnikowi.

Kompletne rozwiązanie, które łączy w jednym produkcie przyjemność płomienia, funkcjonalność podłączenia do instalacji oraz tradycję gotowania na drewnie.

Więcej informacji i inspiracji znajdziesz w dziele PIECYKI WOLNOSTOJĄCE – piecyki kominkowe na drewno i pellety

Kubatura ogrzewania obliczona przy zapotrzebowaniu 30 kcal/h na m³.

Cztery modele, jedna filozofia: podtrzymywać żywą relację z ogniem. Filozofię tą odnajdziemy nie tylko w modelach z serii Rossella, ale w całej gamie urządzeń La Nordica-Extraflame.

W wielu wersjach dostępne są także takie modele jak Gemma, Ester i Concita – od konfiguracji klasycznej po wersję z piekarnikiem – potwierdzając tym samym dążenie do łączenia tradycji, funkcjonalności i swobody wyboru. Ciepło drewna można przeżywać na różne sposoby, ale zawsze zachowuje ono tę samą wartość: przywraca w sercu domu przyjemność płomienia, wspólnego biesiadowania i tradycji, która wciąż się odnawia.

LA NORDICA-EXTRAFLAME Group
www.lanordica-extraflame.com 

La Nordica S.p.A.
Via Summano, 104
36030 Montecchio Precalcino (VI) – Włochy
tel. +39 0445 804000
info@lanordica.com

Extraflame S.p.A.
Via dell'Artigianato, 12
36030 Montecchio Precalcino VI – Włochy
tel. +39.0445.865911
info@extraflame.it 

Jednym z głównych tematów była analiza zapisów uchwały antysmogowej oraz Programu Ochrony Powietrza obowiązujących na Podkarpaciu. Omówiono ich znaczenie dla firm działających w sektorze kominków i pieców oraz dla przyszłości urządzeń grzewczych wykorzystujących drewno.

Podczas spotkania przedstawione zostały również plany działania Izby Gospodarczej Kominki i Piece. Nowym członkom organizacji wręczono certyfikaty członkowskie.

Ważnym punktem programu była prezentacja dr. Tomasza Mirowskiego z Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN w Krakowie. Ekspert przedstawił sytuację sektora w kontekście aktualnych danych i analiz dotyczących ogrzewania oraz wykorzystania biomasy.

Gospodarzem pierwszego spotkania regionalnego była firma DARCO. Uczestnicy mieli również możliwość wzięcia udziału w wizycie studyjnej i bliższego poznania działalności firmy.

Spotkanie w Dębicy otworzyło cykl regionalnych wydarzeń IGKP, których celem jest m.in. przekazywanie przedsiębiorcom aktualnej wiedzy dotyczącej lokalnych regulacji, prezentowanie danych i argumentów naukowych oraz stworzenie przestrzeni do wymiany doświadczeń pomiędzy firmami z branży.

Magazyn „Świat Kominków” objął patronatem medialnym cykl spotkań regionalnych Izby Gospodarczej Kominki i Piece i będzie informował o kolejnych wydarzeniach oraz najważniejszych tematach podejmowanych podczas spotkań.

Pierwsze spotkanie IGKP już 7 września w Dębicy

Pierwsze spotkanie regionalne odbędzie się:

7 września 2026 roku, godz. 10:00
Dębica, ul. Metalowców 43
siedziba firmy DARCO

Kolejne zaplanowano na:

17 września 2026 roku, godz. 10:00
Gorzów Wielkopolski, ul. Kasprzaka 6F
siedziba firmy HAJDUK

Drugie ze spotkań skierowane jest przede wszystkim do przedsiębiorców z województw lubuskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego.

Uchwały antysmogowe i Programy Ochrony Powietrza jednym z głównych tematów

Jednym z najważniejszych punktów spotkań będzie omówienie regionalnych regulacji dotyczących ogrzewania, w tym uchwał antysmogowych oraz Programów Ochrony Powietrza.

Przepisy obowiązujące w poszczególnych województwach różnią się między sobą, dlatego ich właściwa interpretacja ma duże znaczenie zarówno dla wykonawców, sprzedawców, jak i producentów urządzeń.

Podczas spotkań przedstawione zostanie stanowisko IGKP oraz materiały, które mają stanowić praktyczne wsparcie dla firm w codziennym kontakcie z klientami i w interpretowaniu lokalnych regulacji.

Ważną częścią programu będzie także prezentacja aktualnych wyników badań naukowych dotyczących sektora kominków i pieców. Ma ona dostarczyć przedsiębiorcom opartych na wiedzy naukowej argumentów przydatnych w dyskusjach dotyczących roli nowoczesnych urządzeń na drewno i biomasę w ogrzewaniu budynków.

Program spotkań regionalnych IGKP

Program każdego ze spotkań będzie miał podobną formułę:

10:00-10:30
Przedstawienie programu działania Izby Gospodarczej Kominki i Piece oraz wręczenie certyfikatów członkowskich.

10:30-11:00
Szkolenie dotyczące lokalnej uchwały antysmogowej i Programu Ochrony Powietrza, a także prezentacja stanowiska i materiałów IGKP.

11:00-11:20
Prezentacja naukowa dotycząca sektora kominków i pieców w kontekście aktualnych badań.

11:20-12:00
Dyskusja.

12:00-13:00
Wizyta studyjna u gospodarza spotkania oraz przygotowanie materiałów promocyjnych dla firm członkowskich.

IGKP chce być bliżej firm działających w regionach

Izba Gospodarcza Kominki i Piece reprezentuje interesy branży kominkowo-piecowej w Polsce. Prowadzi działania wobec instytucji europejskich, krajowych i regionalnych, a także rozwija współpracę przedsiębiorców z przedstawicielami nauki i samorządów.

Regionalne uchwały antysmogowe i Programy Ochrony Powietrza coraz mocniej wpływają na warunki funkcjonowania firm związanych z kominkami, piecami i zduństwem. Dlatego, jak podkreśla Izba, istotna jest obecność zorganizowanej reprezentacji branży nie tylko na poziomie krajowym, ale również regionalnym.

Cykl spotkań ma być jednym z narzędzi takiego działania. Z jednej strony pozwoli przedsiębiorcom uzyskać aktualną wiedzę dotyczącą przepisów i badań, z drugiej umożliwi Izbie bezpośredni kontakt z firmami i poznanie problemów pojawiających się w poszczególnych częściach kraju.

Spotkania w Dębicy i Gorzowie Wielkopolskim otwierają cały cykl. Kolejne miasta i terminy mają być ogłaszane na bieżąco na stronie IGKP.PL oraz w mediach branżowych.

Nie mogłam nie skorzystać z tej propozycji. Kilka miesięcy później znalazłam się na budowie – nie tylko jako obserwatorka, lecz jako uczeń. Przyglądałam się pracy od środka, z bliska, w rytmie, który narzuca samo rzemiosło, a nie wyobrażenia o nim. Swoimi praktycznymi doświadczeniami z tej realizacji chcę podzielić się z każdym, kto marzy o własnym piecu lub kuchni kaflowej, nie po to, aby kogokolwiek zniechęcać, wręcz przeciwnie – by dobrze przygotować do tego, czym naprawdę jest taka budowa. Chcę też przybliżyć ważną rolę, jaką w tym pełni zdun – człowiek, który nie tylko buduje piec, ale bierze odpowiedzialność za jego trwałość, bezpieczeństwo i przyszłość w czyimś domu.

Kuchnia kaflowa zamiast kominka. Z potrzeby ciepła i z tęsknoty za domem

Za każdą realizacją kryje się czyjaś historia, wspomnienia i potrzeba stworzenia domu, do którego chce się wracać. I taką właśnie historię mają Dorota i Jan – inwestorzy, których miałam okazję odwiedzić podczas realizacji Marcina. W miejscu, w którym powstała kuchnia kaflowa, przez blisko dwadzieścia lat znajdował się kominek. Oni postanowili zamienić go na urządzenie, które nie tylko będzie źródłem ciepła, ale stanie się prawdziwym centrum domu. Decyzja miała kilka powodów. Z jednej strony, chodziło o kwestie praktyczne – możliwość obniżenia kosztów ogrzewania, lepszego wykorzystania energii, zabezpieczenia na wypadek przerw w dostawie prądu. Natomiast z drugiej strony, za tym pomysłem stało coś znacznie bardziej osobistego. Pani Dorota wspominała kuchnię kaflową z domu rodzinnego. To właśnie z nią kojarzyło jej się domowe ciepło. Opowiadała o garnku z zupą stojącym zawsze na płycie, gotowym dla każdego, kto wracał do domu głodny i zmarznięty, o powiedzonku swojego taty: „Gość w dom, woda do zupy’’, o kuchni, wokół której toczyło się codzienne życie. Nowa realizacja miała być nie tylko nowoczesnym urządzeniem grzewczym, ale również próbą przywrócenia namiastki dzieciństwa. 

Projekt kuchni kaflowej. Zdun nie tylko buduje ale też projektuje

Zanim miejsce budowy zostało przygotowane, powstał projekt. W miejsce starego kominka musiała zostać wpasowana dużo większa bryła. Takie przedsięwzięcie wymaga zaplanowania, zastanowienia się nad możliwościami, ponieważ kuchnia kaflowa to nie mebel, który można przestawiać. Położenie takiego urządzenia wymaga dopasowania przede wszystkim do przewodu kominowego, co wymusza jej położenie. Inwestorzy zamarzyli, aby w bryle kuchni znajdował się również piekarnik, piec chlebowy i suszarnia nad piecem chlebowym. W takim przypadku zdun planuje odpowiednie ułożenie kanałów dymowych, żeby spaliny które muszą wydostać się przez komin, miały odpowiednią temperaturę w każdym z miejsc, przez które przechodzą. 

Zdun to nie tylko rzemieślnik. Za kaflami kryje się wiedza i odpowiedzialność

Podczas tych kilku dni zrozumiałam ważną rzecz – zduństwo to nie tylko glina, kafle i umiejętność ich odpowiedniego ułożenia, a dobry zdun musi być po trochu budowlańcem, materiałoznawcą, fizykiem, chemikiem, a czasem nawet elektrykiem. Musi rozumieć właściwości materiałów, wiedzieć, jak zachowują się pod wpływem wysokiej temperatury, znać zasady przepływu spalin, akumulacji ciepła i wentylacji. Musi przewidywać skutki decyzji podejmowanych dziś, które będą miały znaczenie jeszcze za kilkanaście lat. Każdy element konstrukcji, każdy zastosowany materiał i każde rozwiązanie techniczne muszą być dokładnie przemyślane. Nie chodzi przecież wyłącznie o estetykę czy sprawność grzewczą, bo powstające urządzenie ma służyć domownikom przez wiele lat, dawać ciepło, komfort i poczucie bezpieczeństwa. Nie może stwarzać zagrożenia ani w dniu odbioru, ani po tysiącach kolejnych rozpaleń. Dlatego w zduństwie nie ma miejsca na przypadek, prowizorkę czy drogę na skróty. Za piękną fasadą kafli kryją się wiedza, doświadczenie i odpowiedzialność, których często nie dostrzegamy, patrząc na gotową realizację.

Miałam tylko patrzeć. Tymczasem dostałam do ręki pierwszy kafel

Nie miałam pojęcia, jak wiele pracy, wiedzy, precyzji i cierpliwości kryje się za każdym rzędem kafli i jak daleka jest droga od prostego „zbudujemy kuchnię” do gotowego urządzenia. Towarzyszyła mi ekscytacja, ale też całkiem spora dawka stresu. Bałam się, że coś zepsuję. W końcu kafle nie należą do najtańszych materiałów. Wyobrażałam sobie raczej, że będę stała z boku, obserwowała, zadawała pytania i chłonęła wiedzę. Rzeczywistość okazała się zupełnie inna....

Marcin najpierw cierpliwie wszystko mi wyjaśnił. Tłumaczył, pokazywał, odpowiadał na każde pytanie, nawet te z serii „najgłupsze”. A potem wydarzyło się coś, czego kompletnie się nie spodziewałam – dostałam do ręki pierwszy kafel. Z pomocą Marcina i pod jego czujnym okiem postawiłam go na swoim miejscu. Potem drugi. Następny. I kolejny.

Pamiętam ogromną satysfakcję, gdy ściana zaczęła rosnąć, a ja miałam świadomość, że nie jestem już tylko obserwatorem. Moje ręce również dokładały swoją cegiełkę, a właściwie kafel do powstającej kuchni. Ku mojemu zaskoczeniu kafle nie okazały się tak kruche i „porcelanowe”, jak wcześniej sobie wyobrażałam. Oczywiście, wymagały ostrożności i szacunku, ale nie były eksponatami muzealnymi, których strach dotknąć. Zduństwo nagle przestało być dla mnie abstrakcyjną teorią z artykułów i wywiadów – stało się czymś bardzo namacalnym.

Obok dumy pojawiło się jednak także poczucie odpowiedzialności. To nie była szkolna makieta, powstawała prawdziwa kuchnia, która miała służyć ludziom przez lata. Ktoś będzie przy niej gotował, piekł, spędzał czas z rodziną. Nie mogła być wykonana „mniej więcej dobrze”. Musiała być wykonana dobrze. Dlatego chyba nieco nadużywałam poziomicy. Co chwilę przykładałam ją do kolejnych elementów, sprawdzając, czy wszystko jest dokładnie tam, gdzie powinno. Dla własnego spokoju kontrolowałam niektóre rzeczy dwa, trzy, a może nawet pięć razy. Marcin patrzył na to z rozbawieniem, ale ja chciałam mieć pewność, że wszystko jest tak, jak należy. Największym zaskoczeniem było jednak to, na jak wiele mi pozwolił. Przyjechałam przekonana, że będę przede wszystkim patrzeć i słuchać. Tymczasem dostałam kredyt zaufania, którego zupełnie się nie spodziewałam. Mogłam nie tylko obserwować pracę zduna, ale naprawdę jej doświadczyć.

Oprócz stawiania kafli dostałam także zadania, które na pierwszy rzut oka wydawały się banalne. Jednym z nich było przygotowanie drucików do spinania kafli. W teorii brzmiało to bardzo prosto – przyciąć, zagiąć i spinka gotowa. W praktyce okazało się, że tak niepozorna czynność wymaga wprawy i siły. Po pierwszym dniu ledwo mogłam ruszać ręką. Oczywiście się do tego od razu nie przyznałam, nie chciałam wyjść na słabeusza. Prawda była jednak taka, że moje dłonie i przedramiona przeżywały właśnie spotkanie pierwszego stopnia z rzemiosłem. Jeszcze bardziej frustrowało mnie coś innego. Mnie zaginanie drutu szło opornie, niezgrabnie i zdecydowanie wolniej, niż bym chciała. Próby wykonania idealnej spinki kończyły się zwykle rezultatem dalekim od zamierzonego. Tymczasem Marcin brał ten sam kawałek drutu i w kilka sekund, z niewyobrażalną wręcz lekkością, tworzył dokładnie taki element, jaki był potrzebny. Patrzyłam na to z mieszaniną podziwu i lekkiej zazdrości. To był jeden z tych momentów, kiedy człowiek uświadamia sobie różnicę między kimś, kto dopiero zaczyna, a rzemieślnikiem mającym za sobą lata praktyki.

Ostatecznie moją specjalnością zostało cięcie drucików. I choć może nie brzmi to spektakularnie, dla mnie było częścią czegoś znacznie większego. Każdy przycięty drut, każdy ustawiony kafel i każda wykonana czynność pozwalały mi lepiej zrozumieć, że zduństwo nie składa się wyłącznie z efektownego końcowego rezultatu. To setki drobnych, często niewidocznych czynności, które razem tworzą trwałą i piękną całość.

Czy przed budową kuchni kaflowej trzeba sprawdzić komin?

Drugiego dnia mojego pobytu przyszedł czas na obowiązkową wizytę kominiarską. Podczas tak gruntownej przebudowy warto pamiętać o dokładnym sprawdzeniu stanu technicznego komina, ponieważ to on w dużej mierze decyduje o bezpieczeństwie i prawidłowym działaniu całej instalacji. Na budowie pojawił się więc mistrz kominiarstwa Andrzej Krokos, wraz z synami Oskarem i Maksymilianem, aby ocenić stan istniejącego komina przed dalszymi pracami. Sama kontrola okazała się dla mnie niemałym zaskoczeniem. W mojej wyobraźni kominiarz wchodził na dach z tradycyjnymi narzędziami, tymczasem do oględzin wykorzystano dron, który pozwolił dokładnie obejrzeć górną część komina i ocenić zakres niezbędnych prac. Był to kolejny moment, w którym przekonałam się, jak bardzo współczesne rzemiosło potrafi łączyć tradycję z nowoczesnością. Niestety, oględziny wykazały, że komin wymaga frezowania. Oznaczało to dodatkowe prace, których wcześniej nie przewidywano, a co za tym idzie – konieczność zmiany harmonogramu. 

Zduństwo uczy cierpliwości. Tutaj niczego nie da się przyspieszyć

Jadąc na tę realizację byłam przekonana, że kuchnia powstanie w ciągu tych kilku dni. Rzeczywistość szybko zweryfikowała moje wyobrażenia. Dopiero na budowie zrozumiałam, że postawienie jednego kafla często oznacza kilka wizyt przy szlifierce, kolejne przymiarki i nieustanne sprawdzanie, czy wszystko idealnie do siebie pasuje. To nie jest proces polegający na tym, że bierze się kafel, nakłada glinę i po prostu stawia go na miejscu. Gdyby tak było, budowa trwałaby pewnie o połowę krócej. Tymczasem zduństwo okazało się sztuką cierpliwości. Tutaj nie ma miejsca na pośpiech ani irytację, że coś nie układa się idealnie za pierwszym razem. Trzeba spokojnie poprawić, dopasować, przeszlifować, jeszcze raz przymierzyć i dopiero wtedy przejść do kolejnego elementu. Kafel po kaflu. 

Wtedy też pojawiła się u mnie jeszcze jedna refleksja, może trochę żartobliwa, ale trudno było się jej oprzeć. Budowa kuchni od podstaw odbywa się przecież głównie na kolanach. Przez pierwsze godziny miałam wrażenie, że bardziej przypomina to modlitwę, niż pracę budowlaną. Pomyślałam nawet, że zanim zdun kuchnie skończy, najpierw musi się nad całą realizacją porządnie „wymodlić”, żeby później z tych kolan wstać. Jest w tym jednak coś symbolicznego, bo zduństwo wymaga pokory – wobec materiału, wobec ognia, wobec własnych umiejętności i czasu. Im dłużej przyglądałam się pracy Marcina, tym bardziej rozumiałam, że nie da się tutaj niczego przyspieszyć. Każdy dobrze ustawiony kafel jest efektem uwagi, doświadczenia i cierpliwości. A właśnie z takich pozornie niewielkich czynności powstaje coś, co później przez dziesiątki lat będzie służyło domownikom. 

Ten krótki pobyt na budowie dał mi znacznie więcej, niż tylko możliwość postawienia paru kafli. Pozwolił zrozumieć ludzi, którzy wykonują ten zawód, zobaczyć ilość wiedzy ukrytej za każdym piecem i poczuć satysfakcję płynącą z tworzenia czegoś trwałego własnymi rękami. Uświadomił mi również, że osoba, która po raz pierwszy decyduje się na budowę kuchni kaflowej w swoim domu, może nie zdawać sobie sprawy – podobnie jak ja – z tego, co naprawdę kryje się za taką realizacją. Z zewnątrz wszystko wydaje się proste: przyjeżdża zdun, stawia kuchnię, a po kilku dniach można rozpalić ogień i gotować obiad. Rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej.

Jak długo trwa budowa kuchni kaflowej?

Budowa kuchni kaflowej to nie kilka dni pracy, lecz często wiele tygodni, podczas których trzeba uzbroić się w cierpliwość i zaakceptować, że nie wszystko da się przewidzieć. Pojawiają się dodatkowe prace, nieoczekiwane. W domu przez pewien czas obecne są pył, glina, narzędzia i przedłużacze. Drzwi bywają stale uchylone, bo gdzieś na zewnątrz pracuje mieszadło do gliny. Codzienność na chwilę podporządkowuje się budowie.

Kuchnię u państwa Doroty i Jana udało się ukończyć dopiero po blisko półtora miesiąca. Myślę, że na początku nikt nie przypuszczał, że potrwa to tak długo. Wymagało to dużej cierpliwości od inwestorów i elastyczności wobec sytuacji, na które nikt nie miał wpływu. Frezowanie komina zajęło kolejne dni. Trzeba było pojechać po materiały do hurtowni oddalonej o dwieście kilometrów. Należało poczekać na wykonanie drewnianej deski okapowej i dopracowanie wielu detali, których nie widać na pierwszy rzut oka, a bez których całość nie byłaby ukończona.

Kuchnia kaflowa, która zmieniła moje spojrzenie na pracę zduna

Po swoim wyjeździe pozostałam w stałym kontakcie z Marcinem. Za każdym razem, gdy dostawałam nowe zdjęcia albo rozmawialiśmy przez telefon, byłam przekonana, że to już ostatnia prosta, że zostało najwyżej kilka dni pracy. I za każdym razem rzeczywistość przypominała mi, że rzemiosło ma własne tempo. Nie przyspieszy go pośpiech, dobre chęci, ani najbardziej szczegółowy plan. To chyba jedna z najważniejszych lekcji, jakie wyniosłam z tej budowy. Wykonanie pracy rzemieślniczej osobom patrzącym z boku często wydaje się znacznie prostsze i szybsze, niż jest w rzeczywistości. W gotowej kuchni widzimy piękne kafle, piekarnik, płytę do gotowania i ciepło bijące od nagrzanej ceramiki. Nie widzimy natomiast setek godzin pracy, dziesiątek decyzji technicznych, niezliczonych przymiarek, poprawek i doświadczenia ludzi, którzy odpowiadają za każdy detal. 

Pod każdym kaflem kryje się czyjaś praca, wiedza i historia

Teraz, gdy patrzę na ukończoną kuchnię, nie widzę już tylko pięknego urządzenia grzewczego. Widzę historię ludzi, którzy marzyli o przywróceniu do swojego domu wspomnień z dzieciństwa. Widzę cierpliwość inwestorów, wiedzę i odpowiedzialność zduna oraz ogrom pracy ukrytej pod każdym kaflem. Widzę również coś, czego wcześniej nie dostrzegałam – że prawdziwe rzemiosło nie powstaje w pośpiechu. Być może właśnie dlatego kuchnie i piece kaflowe mają w sobie coś wyjątkowego. Powstają powoli, wymagają czasu, zaangażowania i zaufania. A później przez dziesięciolecia odwdzięczają się tym samym, czego od początku szukali ich właściciele – ciepłem, trwałością i poczuciem domu.

PRZEGLĄD KUCHNI NA DREWNO - TO WAŻNE PRZECZYTAJ

FAQ: kuchnia kaflowa i pieco-kuchnia na drewno

Czy kuchnia kaflowa może ogrzać dom?

Tak. Kuchnia kaflowa akumuluje ciepło w swojej ceramicznej masie i oddaje je stopniowo do pomieszczenia. Rozbudowana pieco-kuchnia może także współpracować z instalacją centralnego ogrzewania i przygotowywać ciepłą wodę użytkową.

Czy kuchnia kaflowa działa bez prądu?

Podstawowa kuchnia zduńska opalana drewnem może działać bez energii elektrycznej. Możliwe jest również wykonanie instalacji z wymiennikiem wodnym pracującej bez prądu, ale wymaga to odpowiedniego projektu i wykonania.

Czy nowoczesna kuchnia kaflowa musi wyglądać tradycyjnie?

Nie. Współczesne kuchnie zduńskie mogą mieć minimalistyczną formę i być wykończone nowoczesną ceramiką, cegłą, kamieniem naturalnym czy spiekami kwarcowymi. Możliwe są także przeszklenia paleniska, w tym paleniska narożne.

Czy kuchnię kaflową można połączyć z piecem kaflowym?

Tak. Kuchnia może tworzyć jedną konstrukcję z piecem akumulacyjnym, grzewczą ścianą lub ciepłą ławką. Zwiększa to masę akumulacyjną i powierzchnię oddającą ciepło.

Jak długo pieco-kuchnia może oddawać ciepło? 

Duża konstrukcja akumulacyjna może oddawać zgromadzone ciepło nawet przez około 24 godziny po zakończeniu palenia. Zależy to jednak od jej projektu, masy i sposobu użytkowania.

Czy kuchnię kaflową trzeba zaplanować na etapie budowy domu?

Najlepiej tak, ponieważ jej lokalizacja jest związana z przyłączem kominowym. Można ją jednak wykonać także w istniejącym budynku, dopasowując projekt do dostępnego komina i warunków technicznych.

Czy kuchnia kaflowa może mieć płytę indukcyjną lub elektryczny piekarnik

Tak. Współczesne kuchnie zduńskie mogą być konstrukcjami hybrydowymi, łączącymi palenisko na drewno z płytą indukcyjną lub elektrycznym piekarnikiem.

Co wybrać zamiast budowanej kuchni kaflowej?

Alternatywą są gotowe wolno stojące kuchenki na drewno lub urządzenia przeznaczone do zabudowy. Kuchnia wykonywana przez zduna daje jednak większe możliwości indywidualnego dopasowania do wnętrza i potrzeb użytkownika.

Kurs skierowany jest do osób zainteresowanych współczesnym zduństwem i rozwijaniem praktycznych umiejętności związanych z budową nowoczesnych urządzeń zduńskich.

Organizator poinformował również, że w przypadku trudności ze znalezieniem informacji na stronie Akademii Zduństwa szkolenie pozostaje aktualne.

W programie znalazł się m.in. dobór mocy grzewczej pieca do rzeczywistego zapotrzebowania budynku na ciepło. Temat ma zostać omówiony także w kontekście błędnych lub nieprecyzyjnych informacji dotyczących ogrzewania, które funkcjonują w przestrzeni publicznej.

Uczestnicy poznają również współczesne materiały i urządzenia zduńskie o podwyższonych parametrach grzewczych. Zaplanowano prezentację oraz ćwiczenia związane ze stosowaniem nowego sterownika Tatarek przeznaczonego do pieców prefabrykowanych.

Piece zduńskie, instalacje wodne i współczesne kafle

Istotną częścią spotkania będą rozwiązania pozwalające rozszerzać możliwości tradycyjnych urządzeń na drewno. Omówione mają zostać m.in. nowe rozwiązania ogrzewania wody z wykorzystaniem wkładów pieców pokojowych i piecokuchni.

Program szkolenia obejmie także prezentację nowych, tradycyjnych kafli piecowych oraz zagadnienia związane z ekonomicznym i ekologicznym aspektem ogrzewania drewnem.

Organizatorzy podkreślają, że współczesny zdun powinien posiadać nie tylko umiejętność wykonania urządzenia, ale także wiedzę pozwalającą dobrać właściwe rozwiązanie grzewcze do konkretnego budynku i potrzeb jego mieszkańców.

Wstęp do kolejnej edycji Rocznej Szkoły Zduńskiej

Wrześniowe szkolenie będzie również okazją do przedstawienia założeń kolejnej edycji Rocznej Szkoły Zduńskiej, pomyślanej jako forma dalszego doskonalenia zawodowego osób związanych już z technologiami budowy pieców i kominków.

Spotkanie 21–22 września ma mieć w większym stopniu charakter teoretycznego wprowadzenia. Praktyczna nauka zawodu zduna, ze szczególnym uwzględnieniem budowy urządzeń przeznaczonych do ogrzewania domów, będzie następnie kontynuowana podczas comiesięcznych zajęć w ramach Rocznej Szkoły Zduńskiej.

Wrześniowe szkolenie jest przy tym bardziej otwarte i może być interesujące również dla osób, które chcą rozwijać swoje umiejętności oraz zawodowo związać się ze zduństwem.

Zgłoszenia należy kierować do biura Cechu: 664-058-205

Do realizacji wykorzystane zostaną produkty polskich producentów: palenisko firmy Hajduk oraz kafle z kaflarni Kafel-Kar. Projekt ma pokazać możliwości współczesnego zduństwa, w którym tradycyjne rzemiosło łączy się z nowoczesną techniką grzewczą i współczesną estetyką.

Efekty szkolenia będzie można zobaczyć już kilkanaście dni później. Gotowy piecokominek zostanie zaprezentowany podczas targów Warsaw Home & Contract, które odbędą się w dniach 21–24 października 2026 roku w Ptak Warsaw Expo. Obecność na targach będzie również okazją do prezentacji działalności Cechu Zdunów Polskich oraz promocji zawodu zduna i współczesnego rzemiosła zduńskiego.

Szkolenie w dniach 9-10 października przeznaczone jest dla członków Cechu Zdunów Polskich i stanowi jeden z elementów działalności organizacji związanej z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, wymianą doświadczeń i promocją polskiego zduństwa.

Heating Tech to wydarzenie skierowane do producentów, instalatorów, projektantów, dystrybutorów i wszystkich profesjonalistów związanych z branżą grzewczą. Zakres targów obejmuje m.in. kotły i źródła ciepła, pompy ciepła i OZE, automatykę i sterowanie, systemy instalacyjne, wentylację, klimatyzację, komponenty oraz usługi dla branży.

Strefa Świata Kominków & Partnerzy

Także w tym roku na Heating Tech będzie obecna Strefa Ognia „Świat Kominków” & Partnerzy. To wspólna przestrzeń do prezentacji urządzeń, technologii i rozwiązań dla nowoczesnego ogrzewania, ale również miejsce spotkań, rozmów i wymiany doświadczeń z przedstawicielami branży.

W Strefie Ognia obecni będą: MPM Projekt, KOTŁOSPAW, ELGOMAX, Poujoulat, PEREKO, ZPH Krzaczek, Kratki, Windhager / Bado Polska, TECH Sterowniki , BTI Gumkowski - KIPI , Blaze Harmony, DEFRO, HENITOM, Piece Polska, Kotły Grobelny, ElfiProjekt

Konferencja: Local Content i Polskie technologie OZE

Pierwszego dnia targów, 8 września, Izba Gospodarcza Urządzeń OZE organizuje w Hali B konferencję „LOCAL CONTENT i POLSKIE TECHNOLOGIE OZE - Przemysł, Innowacje, Bezpieczeństwo Energetyczne”. Wydarzenie zostało objęte patronatem medialnym magazynu Świat Kominków. Spotkanie rozpocznie się o godz. 11.00 i będzie poświęcone m.in. potencjałowi polskich producentów, roli krajowych technologii w bezpieczeństwie energetycznym oraz zasadom Local Content.

W programie znalazły się trzy panele dyskusyjne. 

1. POLSKI PRZEMYSŁ OZE - POTENCJAŁ, KTÓRY WARTO WYKORZYSTAĆ

Moderator: Marcin Menzel, Dyrektor marki KIPI, BTI Gumkowski Sp. z o.o. Sp.k
dr Adam Nocoń, Prezes Izby Gospodarczej Urządzeń OZE
Przemysław Wdowiak, Dyrektor ds. sprzedaży w METAL-FACH Technika Grzewcza
Ewa Partyka, TATAREK
Poseł na Sejm RP
dr hab. inż. Paweł Obstawski prof. SGGW Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Profesor Uczelni, Katedra Podstaw Inżynierii i Energetyki

TEMATY DYSKUSJI:

• Jaką pozycję mają dziś polscy producenci urządzeń OZE?
• Czy Polska może być europejskim centrum produkcji technologii grzewczych?
• Innowacje tworzone przez polskie przedsiębiorstwa.
• Bariery rozwoju krajowej produkcji.
• Jak zwiększyć udział polskich firm na rynku krajowym i zagranicznym?

2. LOCAL CONTENT - INWESTYCJA W POLSKĄ GOSPODARKĘ I MIEJSCA PRACY

Moderator: Dariusz Marciniak, wydawca magazynu „Świat Kominków”
Przedstawiciel Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców
Aleksandra Jurkowska - Szymczyk, Wiceprezes Izby Gospodarczej Urządzeń OZE
dr Krzysztof Staniek, Staniek & Partners Doradca podatkowy, Radca prawny
Poseł na Sejm RP
Konrad Krzymiński, Dyrektor Departamentu HVAC IGU OZE

TEMATY DYSKUSJI:

• Czy środki publiczne powinny wspierać rozwój polskiego przemysłu? 
• Doświadczenia innych państw europejskich. 
• Rola zamówień publicznych i programów dotacyjnych.
• Korzyści dla gospodarki, samorządów i konsumentów.
• Propozycje wdrożenia zasad Local Content w Polsce.
•  

3. BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE POLSKI - ROLA KRAJOWYCH TECHNOLOGII OZE

Moderator: Marcin Menzel, Dyrektor marki KIPI, BTI Gumkowski Sp. z o.o. Sp.k
dr hab. inż. Krzysztof Mudryk, prof. URK Uniwersytet Rolniczy w Krakowie, Profesor Uczelni, Kierownik Laboratorium
mgr inż. Karolina Tomczyk-Karasek, Instytut Energetyki – Państwowy Instytut Badawczy
Przedstawiciel akredytowanego laboratorium badawczego
Przedstawiciel PLUM
Miłosz Włodarczyk, IGLOO Sp z o.o. Przedstawiciel branży 
Przedstawiciel TEKLA

TEMATY DYSKUSJI:

• Czy bezpieczeństwo energetyczne zaczyna się w polskiej fabryce?
• Dywersyfikacja technologii OZE jako element odporności państwa.
• Znaczenie krajowej produkcji, serwisu i zaplecza technicznego.
• Jak budować przewagę konkurencyjną polskich technologii?
• Współpraca administracji, nauki i przedsiębiorców na rzecz rozwoju sektora.

W środę konferencja „Bezpieczny dom”

9 września w godz. 10.00-12.15 odbędzie się konferencja „Bezpieczny dom”, zorganizowana przez Izbę Gospodarczą Kominki i Piece oraz Krajową Izbę Kominiarzy a Świat Kominków jest patronem medialnym wydarzenia. Jej tematyka skoncentruje się na bezpieczeństwie użytkowania urządzeń grzewczych, kominach, przepisach oraz uchwałach antysmogowych.

Program otworzy Marcin Ziombski, Prezes Krajowej Izby Kominiarzy, prezentacją „Prawo a praktyka w nowoczesnym kominiarstwie. Nowe Warunki Techniczne”. Następnie Piotr Urbanowicz, Wiceprezes Krajowej Izby Kominiarzy, opowie o bezpiecznych podłączeniach urządzeń grzewczych, a Wojciech Perek, Wiceprezes Izby Gospodarczej Kominki i Piece, przedstawi temat uchwał antysmogowych w Polsce. Spotkanie zakończy dyskusja „Bezpieczeństwo energetyczne w praktyce” moderowana przez Radosława Dudzińskiego, Prezesa Izby Gospodarczej Kominki i Piece. W panelu wezmą również udział Marcin Ziombski, Piotr Urbanowicz, Wojciech Perek oraz Roman Nowak, Prezes Stowarzyszenia Kominy Polskie.

Pellet: regulacje, jakość i przyszłość rynku

W środę odbędzie się również konferencja „Pellet - standardy, regulacje i przyszłość sektora” organizowana przez Polską Radę Pelletu. Według aktualnego programu Heating Tech zaplanowano ją na 9 września od godz. 11.00 w Sali Konferencyjnej 1 w Hali B.

9 września odbędzie się także konferencja organizowana przez Stowarzyszenie Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych, gdzie wśród tematów będą poruszane kwestie: hybrydowych rozwiązań dla pomp ciepła, rozporządzenie F-gazowe i Smart Grid. Konferencję zakończy debata: Napędzani Bezpieczną Energią - Pompy Ciepła - użytkownik / legislacja / bezpieczeństwo energetyczne/projekt Made in Europe, w której wezmą udział przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Rozwoju i Technologii.

W programie znajdą się m.in. nowe krajowe i unijne przepisy dotyczące rynku pelletu, ich wpływ na producentów i dystrybutorów, sytuacja rynkowa i prognozy przed sezonem grzewczym, a także pellet agro, certyfikacja, kontrola jakości oraz odpowiedzialność branży.

W Wilanowie prezentowane będą m.in. ceramika, wyroby z drewna i szkła, haft, tkactwo czy wiklina. Zaplanowano także pokazy pracy garncarzy, kowali, snycerzy i tkaczy, warsztaty rzemieślnicze, prelekcje oraz spotkania z twórcami i rekonstruktorami.

Nie zabraknie zdunów

Dla miłośników ognia, pieców i tradycyjnych technik szczególnie interesująca będzie obecność zdunów - Marcina Wudniaka i Dariusza Chmielińskiego, których rzemiosło od wieków łączy praktyczną funkcję ogrzewania z pracą z ceramiką i materiałami ogniotrwałymi. Festiwal będzie okazją, by zobaczyć tradycyjne rzemiosło nie tylko jako gotowy produkt, ale przede wszystkim jako umiejętność.

Swoje umiejętności zaprezentują również ceramicy, w tym przedstawiciele Związku Ceramików Polskich. Obecność obu środowisk dobrze pokazuje, jak blisko przez wieki związane były ze sobą różne dziedziny tradycyjnego rzemiosła - od przygotowania materiału i wypalania ceramiki po budowę pieców i urządzeń wykorzystujących ogień.

Festiwal ma być nie tylko kiermaszem, ale przede wszystkim przestrzenią spotkania z rzemieślnikami, wymiany doświadczeń i poznawania technik, które trudno odkryć wyłącznie za pośrednictwem książek czy internetu. Odwiedzający będą mogli zobaczyć pracę mistrzów rzemiosła, zadać pytania, a także samodzielnie spróbować swoich sił podczas wybranych warsztatów.

Wydarzenie organizuje Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie we współpracy z Urzędem Dzielnicy Wilanów. VI Królewski Festiwal Rzemiosł odbywa się w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa oraz podczas wydarzenia „Dni Wilanowa”.

Mało kto wie, że pompa ciepła to urządzenie stricte chłodnicze. Co to oznacza? A oznacza jedynie to, że projektowane jest na moc chłodniczą, a pożądana w ogrzewnictwie moc grzewcza jest tak naprawdę wynikiem dwóch temperatur: temperatury dolnego, darmowego źródła ciepła, które należy dostarczyć do jednego z dwóch wymienników ciepła, tzw. parownika, w którym czynnik zmienia swój stan skupienia z pary mokrej na parę przegrzaną, oraz temperatury górnego źródła, którym w systemach grzewczych jest instalacja centralnego ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej, zasilana z drugiego wymiennika ciepła, zwanego skraplaczem, w którym czynnik chłodniczy zmienia swój stan skupienia z gazowego na ciecz. W najbardziej popularnych obecnie konstrukcjach pomp ciepła, nazywanych potocznie powietrznymi pompami ciepła lub pompami typu monoblok, dolnym, darmowym źródłem ciepła jest powietrze atmosferyczne. Jak wiadomo, im temperatura powietrza atmosferycznego obniża się w kierunku wartości ujemnych, tym rosną straty ciepła z przestrzeni ogrzewanej budynku, w rezultacie temperatura wewnątrz budynku zaczyna się obniżać. Aby zapewnić komfort cieplny w budynku, należy wtedy dostarczyć do budynku taką ilość ciepła i o takiej temperaturze, aby pokryć straty ciepła z przestrzeni ogrzewanej budynku. Logicznym jest, że im temperatura powietrza atmosferycznego będzie maleć w kierunku temperatur ujemnych, tym straty ciepła z budynku będą rosły, a zatem im temperatura powietrza atmosferycznego będzie niższa, tym więcej ciepła o wyższej temperaturze będzie trzeba dostarczyć do budynku przez instalację centralnego ogrzewania. I tu występuje pewien paradoks związany z kosztami eksploatacji pompy ciepła. Ten paradoks wynika ze specyfiki działania układu termodynamicznego sprężarkowej pompy ciepła i polega na tym, że im różnica pomiędzy temperaturą dolnego a górnego źródła rośnie, tym również rośnie zużycie energii elektrycznej niezbędnej do napędu sprężarki, a tym samym koszty eksploatacyjne pompy ciepła. 

COP pompy ciepła - co naprawdę mówi o jej efektywności? 

W tym miejscu należy obalić pewien mit, który zwykłego zjadacza chleba wprowadza w błąd. Na myśli mam współczynnik, potocznie zwany COP, który traktowany jest jako współczynnik w ocenie jakościowej pompy ciepła. Współczynnik ten określa stosunek ilości mocy grzewczej odebranej ze skraplacza do ilości energii elektrycznej zużytej przez sprężarkę. Zatem przykładowo, jeżeli wartość współczynnika COP wynosi 5, oznacza to, że z jednego kilowata energii elektrycznej zużytej do napędu sprężarki pompa wyprodukowała pięć kilowatów ciepła. I z całą pewnością tak jest, i można mieć oczywiście przekonanie o bardzo niskich rachunkach za energię elektryczną. Ale czy na pewno? Jak już wspomniano, zużycie energii elektrycznej niezbędnej do napędu sprężarki zależy generalnie od dwóch temperatur – dolnego i górnego źródła. Parametry eksploatacyjne sprężarkowych pomp ciepła pracujących w układzie powietrze–woda, które podawane są na tabliczce nominalnej urządzenia, zostały określone zgodnie z normą PN-EN 14511 dla punktu A7/W35, co oznacza, że zostały wyznaczone dla punktu pracy urządzenia, w którym temperatura dolnego źródła, czyli temperatura powietrza atmosferycznego, wynosiła 7 °C, natomiast temperatura górnego źródła, czyli temperatura wody zasilającej instalację centralnego ogrzewania, wynosiła 35 °C. 

Co dzieje się z pompą ciepła podczas dużych mrozów?

A co będzie, jeśli temperatura powietrza atmosferycznego spadnie poniżej 7 °C? Odpowiedź jest prosta – zużycie energii elektrycznej wzrośnie. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że im temperatura dolnego źródła maleje, to wraz z nią maleje również moc grzewcza pompy ciepła. Oczywiście, można ten paradoks w pewien sposób ograniczyć, stosując sprężarki inwerterowe. Jednak większość urządzeń dostępnych na rynku posiada fabrycznie wbudowaną grzałkę elektryczną, która jest załączana przez regulator pompy ciepła, jeżeli temperatura dolnego źródła spadnie poniżej tzw. temperatury biwalentnej, czyli takiej, poniżej której moc grzewcza pomy ciepła jest mniejsza od obciążenia cieplnego budynku. Dodatkowo należy wziąć pod uwagę wartość temperatury zasilania instalacji centralnego ogrzewania w budynku. Jeżeli mamy tzw. ogrzewanie powierzchniowe, które zrealizowane jest w formie grzejników podłogowych i zaprojektowane jest na maksymalne temperatury pracy rzędu 40 °C, to sytuacja nie wygląda jeszcze źle. Ale gdy instalacja centralnego ogrzewania została zaprojektowana jako instalacja wysokotemperaturowa i wykonana w postaci grzejników ściennych, które wymagają temperatury pracy rzędu 50-60 °C, to należy się liczyć z poważnymi kosztami eksploatacji pompy ciepła, chyba że do naszej instalacji dołączymy źródło szczytowe, w postaci kotła na pellet lub kominka z płaszczem wodnym.

Kominek z płaszczem wodnym lub kocioł na pellet jako źródło szczytowe w hybrydowym ogrzewaniu z pompą ciepła

Pellet i drewno kawałkowe nadal niedoceniane ekologiczne nośniki energii. Ekologiczne, gdyż zgodnie z unijnymi standardami wartość wskaźnika nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej dla tych nośników wynosi 0,2, podczas gdy dla energii elektrycznej produkowanej z węgla, niezbędnej do zasilania sprężarki w pompie ciepła, wynosi 3. Mogą zrodzić się pewne wątpliwości co do ekologicznego charakteru urządzeń na to paliwo, bo przecież gdy spalam drewno bądź pellet, to w procesie spalania powstaje dym i popioły, a więc urządzenia te trują. Nic bardziej mylnego! Należy pamiętać, że dostępne na rynku urządzenia stałopalne muszą spełniać bardzo rygorystyczne unijne standardy pod względem emisji pyłów i zanieczyszczeń. Polscy producenci urządzeń stałopalnych już dawno osiągnęli poziom emisji spalin znacznie wyższy, niż unijne standardy, które ograniczają emisję pyłów do poziomu 40 mg/m³. Ponadto należy zwrócić uwagę, że kotły pelletowe są regularnie poddawane kontroli jakości w akredytowanych laboratoriach przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta, co nie jest praktykowane w przypadku sprężarkowych pomp ciepła. Oczywiście, kotły na pellet ze względu na swoje gabaryty wymagają większej powierzchni wewnątrz budynku, zwanej kotłownią, niż maszynownia w przypadku pomp ciepła. Do ich minusów można zaliczyć, że nie są to urządzenia bezobsługowe, wymagają również magazynu paliwa, które musi spełniać wymogi regulowane normą PN-EN ISO 17225-2 oraz polskimi przepisami. Jednak zaletą tych urządzeń jest to, że są to urządzenia wysokotemperaturowe, a ich praca nie zależy od żadnych czynników zewnętrznych, tak jak w przypadku sprężarkowych pomp ciepła. Oznacza to, że w przypadku takich mrozów, jakie miały miejsce ostatniej zimy, kotły pelletowe, kominki z płaszczem wodnym czy miejscowe ogrzewacze pomieszczeń fantastycznie by się sprawdziły jako źródła szczytowe, chroniąc swoich użytkowników przed tzw. rachunkami grozy i zagwarantowałyby bezpieczeństwo energetyczne gospodarstw domowych.

Bufor ciepła - co łączy pompę ciepła, kominek i kocioł na pellet?

Dodatkowym atutem tych urządzeń jest to, że od strony instalacji hydraulicznej mają cechę wspólną ze sprężarkowymi pompami ciepła - zasobnik buforowy. Zarówno w instalacji centralnego ogrzewania, w której źródłem ciepła jest pompa ciepła, jak i kocioł pelletowy czy kominek z płaszczem wodnym, korzystne jest zamontowanie zasobnika buforowego. Główną przesłanką montażu zasobnika buforowego w instalacji centralnego ogrzewania jest celowe zwiększenie zładu wody w instalacji, które ma na celu wydłużenie okresu pracy i postoju tych urządzeń. Długie cykle pracy zapewniają mniejsze zużycie elementów wykonawczych oraz redukcję zużycia nośnika energii, ponieważ znaczący udział w zużyciu tego nośnika ma rozruch urządzenia. Zatem pompa ciepła, jak i kocioł zasilany pelletem czy kominek z płaszczem wodnym mają punkt wspólny w instalacji centralnego ogrzewania. Pozostaje zatem odpowiedź na podstawowe pytanie: Czy taka hybryda ma sens?

Pompa ciepła i kominek - jak działa hybrydowy system ogrzewania?

Pominiemy kalkulacje czysto ekonomiczne, bo system hybrydowy oznacza przecież zakup i instalację dwóch urządzeń, a skoncentrujemy się na aspektach technicznych. Biorąc pod uwagę wszystkie argumenty oraz wady, zalety i ograniczenia obu technologii odpowiedź – moim zdaniem – jest oczywista! Współpraca pompy ciepła i kotła pelletowego lub kominka z płaszczem wodnym w tzw. hybrydowym systemie energetycznym jest jak najbardziej uzasadniona. Problemem, który większość producentów już rozwiązała, jest regulator, którego możliwości techniczne muszą umożliwić inteligentne sterowania pracą obu urządzeń w jednym systemie grzewczym. Na rynku pojawiły się już takie hybrydy w ofertach niektórych producentów, a tryb eksploatacji pompy ciepła w takim systemie nazywa się trybem biwalentym.

Kiedy pompa ciepła przełącza się na drugie źródło ciepła?

 Algorytm pracy urządzeń jest prosty i oczywisty. W przypadku kiedy temperatura powietrza atmosferycznego jest na tyle wysoka, że moc grzewcza odbierana ze skraplacza pokrywa aktualne zapotrzebowanie na ciepło w budynku – załączana jest pompa ciepła. W przypadku gdy temperatura otoczenia maleje i osiąga wartość tzw. temperatury biwalentnej, zamiast grzałki elektrycznej, będącej standardowym wyposażeniem pompy ciepła pracującej w układzie powietrze–woda i pełniącej funkcję źródła szczytowego, automatycznie załączany jest kocioł na pellet. W przypadku kominka z płaszczem wodnym sprawa jest mniej oczywista, bo uruchomienie kominka oraz jego obsługa wymagają zaangażowania ze strony użytkownika. Jednak czego się nie robi dla stworzenia atmosfery ogniska domowego? 

Kiedy warto wybrać komin stalowy do kominka lub pieca i do jakich domów pasuje komin stalowy?

Największą zaletą stalowych systemów kominowych jest niewielka masa i modułowa budowa. Dzięki temu sprawdzają się tam, gdzie tradycyjny komin byłby trudny, kosztowny albo niemożliwy do wykonania, szczególnie w domach, w których na etapie projektu nie przewidziano komina do kominka, piecyka wolno stojącego lub innego urządzenia grzewczego.

To rozwiązanie dobrze wpisuje się w potrzeby budownictwa szkieletowego, drewnianego, modułowego i prefabrykowanego. Komin stalowy zajmuje mniej miejsca niż komin murowany czy systemowy, można go łatwiej dopasować do układu pomieszczeń, elewacji i dachu, a w wielu przypadkach poprowadzić przy ścianie zewnętrznej, bez budowy dodatkowego szachtu kominowego wewnątrz domu. Dlatego dobrze sprawdza się także w budynkach modernizowanych, gdy inwestor chce dołożyć kominek lub piec po latach użytkowania domu.

Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. Kluczowe są odległości od materiałów palnych, sposób przejścia przez ściany, stropy i dach, wysokość i średnica komina, jego stabilizacja oraz zgodność z dokumentacją techniczną systemu. Szczególnej uwagi wymagają budynki drewniane i szkieletowe, gdzie błędnie wykonane przejście przez przegrodę może stanowić poważne zagrożenie pożarowe.

Czy komin stalowy można zamontować w istniejącym domu?

Jedną z największych zalet komina stalowego jest możliwość montażu praktycznie na każdym etapie inwestycji: w trakcie budowy, podczas prac wykończeniowych albo już w gotowym i użytkowanym domu. Dzięki temu inwestor nie musi podejmować pochopnej decyzji o wyborze kominka lub piecyka tylko dlatego, że trwa budowa i trzeba przewidzieć komin. Jest to bardzo praktyczne, ponieważ komin powinien być dopasowany do konkretnego urządzenia grzewczego. Innych parametrów może wymagać wkład kominkowy, innych piecyk wolno stojący, urządzenie na pellet, piec akumulacyjny czy kominek z wodnym wymiennikiem ciepła. System stalowy pozwala więc najpierw przewidzieć miejsce na przyszłą instalację i sposób prowadzenia przewodu, a sam komin dobrać wtedy, gdy wybór urządzenia jest już dobrze przemyślany.

Jeśli w domu nie ma komina, jego późniejsze dodanie nie musi oznaczać kucia stropów, ingerencji w układ pomieszczeń czy poważnego remontu. Komin można poprowadzić wewnątrz budynku albo po elewacji, dopasowując trasę do gotowej architektury i warunków technicznych. Montaż jest możliwy także zimą, jednak opady, oblodzenie, silny wiatr czy ograniczony dostęp do dachu mogą wpływać na bezpieczeństwo i tempo prac.

Komin stalowy czy komin murowany lub ceramiczny. Który jest tańszy i kiedy się opłaca?

Pytanie o cenę komina stalowego często prowadzi do zbyt prostych porównań. Sam koszt elementów stalowego systemu kominowego może być wyższy, niż koszt niektórych tradycyjnych rozwiązań kominowych, zwłaszcza gdy porównuje się wyłącznie cenę materiału za metr bieżący. W praktyce liczy się jednak koszt całej inwestycji: projektu, robocizny, fundamentu, obudowy, przejść przez przegrody, prac mokrych, czasu montażu oraz ewentualnych przeróbek budynku.

W nowym domu, w którym komin murowany lub ceramiczny został zaplanowany od początku, takie rozwiązanie może być ekonomicznie uzasadnione. W budynku istniejącym sytuacja wygląda inaczej. Dołożenie tradycyjnego komina oznacza często poważną ingerencję w konstrukcję, prace murarskie, konieczność wykonania fundamentu, przebicia przez stropy i dach oraz późniejsze naprawy wykończenia. W takim przypadku komin stalowy bywa rozwiązaniem nie tylko szybszym, ale także korzystniejszym finansowo.

Warto pamiętać, że komin stalowy skraca czas montażu i ogranicza zakres prac budowlanych. Nie wymaga prac mokrych ani dużej ingerencji w konstrukcję budynku, a dzięki modułowej budowie można go sprawnie złożyć z gotowych elementów. Dlatego jego koszt warto oceniać nie tylko przez cenę katalogową, lecz także przez oszczędność czasu, prostszy montaż i mniejszy zakres prac towarzyszących.

Od czego zależy trwałość komina stalowego?

Trwałość komina stalowego zależy od jakości materiału, prawidłowego dopasowania systemu do urządzenia grzewczego oraz właściwej eksploatacji. Dobrze dobrany i zamontowany komin ze stali odpornej na korozję może pracować przez wiele lat, ale nie jest elementem niezniszczalnym. Największym zagrożeniem są agresywne skropliny, spalanie niewłaściwego paliwa, nieszczelności oraz uszkodzenia mechaniczne, na przykład podczas nieprawidłowego czyszczenia. Dlatego komin powinien być odporny nie tylko na temperaturę, ale również na wilgoć, kondensat i związki chemiczne obecne w dymie lub spalinach. Właśnie dlatego tak ważne są parametry techniczne systemu, a nie tylko sama informacja, że został wykonany ze stali nierdzewnej.

Jaki komin stalowy wybrać do drewna, pelletu lub pieca akumulacyjnego? Czy rodzaj stali ma znaczenie?

Rodzaj stali ma znaczenie, ale nie zawsze oznacza to konieczność stosowania różnych materiałów do różnych rodzajów paliwa. Ważniejsze jest to, aby przewód dymowy był odporny na realne warunki pracy: wysoką temperaturę, wilgoć, kwaśne skropliny, związki powstające w procesie spalania oraz ewentualny pożar sadzy. Dlatego przy wyborze komina warto patrzeć nie tylko na określenie „stal nierdzewna”, ale przede wszystkim na parametry techniczne systemu i jego dopuszczenia.

Kominki i piecyki na drewno wymagają przede wszystkim odporności na wysoką temperaturę oraz pożar sadzy. Urządzenia na pellet pracują inaczej: modulują moc, uruchamiają się i wygaszają automatycznie, a temperatura dymu bywa niższa. W takich przypadkach większego znaczenia nabiera odporność na wilgoć i kondensat, a także prawidłowy dobór średnicy przewodu do konkretnego urządzenia.

Szczególnej uwagi wymagają piece akumulacyjne, kominki z masą akumulacyjną oraz wkłady z wodnym wymiennikiem ciepła. Odbierają one ze spalin więcej energii, co poprawia sprawność, ale zwiększa ryzyko wychłodzenia dymu i powstawania skroplin. W takich instalacjach liczy się więc nie tylko odporność temperaturowa, lecz także szczelność połączeń, odporność na pracę w warunkach wilgotnych i możliwość bezpiecznego odprowadzenia kondensatu.

Dobór komina nie powinien ograniczać się do średnicy króćca wylotowego urządzenia. O poprawnej pracy instalacji decyduje cały zestaw parametrów: paliwo, sposób pracy urządzenia, temperatura dymu, odporność na kondensat i pożar sadzy oraz warunki prowadzenia przewodu w budynku.

Dowiedz się : Jakie wymagania powinien spełniać komin do kominka?

Jak bezpiecznie przeprowadzić komin stalowy przez ścianę, strop i dach? 

Jednym z najważniejszych miejsc w instalacji stalowego komina jest przejście przez przegrodę budowlaną. Dotyczy to zwłaszcza ścian i stropów wykonanych z materiałów palnych lub zawierających elementy palne, takich jak drewno, izolacje, płyty konstrukcyjne czy warstwy ocieplenia. W takim miejscu nie wystarczy „zrobić otworu” i przeprowadzić rurę. Niezbędne są systemowe elementy przejściowe, zachowanie wymaganych odległości i zastosowanie materiałów, które ograniczą przenoszenie temperatury na konstrukcję budynku. Szczególną ostrożność trzeba zachować w domach drewnianych, szkieletowych i modułowych. Przegrody takich budynków często mają złożoną budowę: warstwy płyt, membran, izolacji, rusztów i elementów konstrukcyjnych. Dlatego przejście ścienne, stropowe lub dachowe powinno być rozwiązaniem systemowym, przewidzianym przez producenta komina i wykonanym zgodnie z instrukcją.

Czy komin stalowy można poprowadzić po elewacji?

Ważne jest również odpowiednie podparcie i stabilizacja komina. Komin stalowy jest lekki, ale pracuje pod wpływem temperatury, wiatru i rozszerzalności materiału. Wymaga więc właściwego mocowania do ściany, podpór, obejm oraz elementów kompensujących wydłużenia. Dotyczy to zwłaszcza kominów prowadzonych po elewacji, gdzie przewód jest narażony na warunki atmosferyczne.

Czy komin stalowy może być elementem dekoracji elewacji i wnętrza, czyli o estetyce komina

Komin stalowy coraz rzadziej jest traktowany jako element, który trzeba ukryć. W nowoczesnej architekturze może stać się świadomym detalem elewacji albo wnętrza. Systemy stalowe dają duże możliwości dopasowania wizualnego: od klasycznej stali nierdzewnej po malowanie proszkowe w kolorach dobranych do elewacji, stolarki, dachu lub urządzenia grzewczego.

Na elewacjach popularne są kolory grafitowe, czarne i antracytowe, które dobrze komponują się z nowoczesnymi dachami i stolarką aluminiową. We wnętrzach przewody przyłączeniowe często dobiera się do koloru piecyka lub wkładu. W budynkach tradycyjnych komin można natomiast zaprojektować tak, aby był możliwie dyskretny i nie dominował nad bryłą domu. Jednak estetyka nie może wyprzedzać bezpieczeństwa. Malowanie, obudowa czy maskowanie przewodu muszą być zgodne z przeznaczeniem elementów i odpornością temperaturową zastosowanych powłok. Nie każdy fragment instalacji można dowolnie zabudować, osłonić czy pomalować.

Jak czyścić komin stalowy i jakich szczotek używać?

Komin stalowy, podobnie jak każdy przewód odprowadzający dym lub spaliny, wymaga regularnej kontroli i czyszczenia. Szczególnie przy urządzeniach na drewno ważne jest usuwanie sadzy, ponieważ jej nagromadzenie może prowadzić do pogorszenia ciągu, zadymiania, a w skrajnych przypadkach do pożaru sadzy.

Duże znaczenie ma także jakość paliwa. Mokre drewno, odpady drewnopochodne, płyty, lakierowane elementy czy inne materiały niedopuszczone do spalania zwiększają ilość sadzy, smoły i agresywnych związków chemicznych. Nawet najlepszy komin nie zrekompensuje złej eksploatacji urządzenia. Suche, sezonowane drewno, prawidłowe rozpalanie i właściwy dopływ powietrza mają bezpośredni wpływ na czystość przewodu oraz bezpieczeństwo instalacji.

W przypadku kominów stalowych szczególnie ważny jest dobór narzędzi do czyszczenia. Nie powinno się używać przypadkowych szczotek stalowych, zwłaszcza twardych szczotek z czarnej stali, stosowanych tradycyjnie do kominów murowanych. Mogą one rysować powierzchnię stali nierdzewnej, uszkadzać jej warstwę ochronną i pozostawiać drobiny obcego metalu, które stają się ogniskami korozji. Do czyszczenia przewodów stalowych należy używać szczotek wykonanych z odpowiedniego tworzywa sztucznego.

Warto też pamiętać o dostępie do wyczystki, odprowadzeniu kondensatu tam, gdzie jest wymagane, oraz możliwości kontroli newralgicznych miejsc. Komin powinien być zaprojektowany nie tylko do montażu, ale również do późniejszej obsługi.

Sprawdź : Jakich błędów uniknąć przy budowie kominka?

Jak wybrać dobry system komina stalowego? Jacy producenci oferują kominy stalowe w Polsce? 

Na polskim rynku dostępnych jest wiele stalowych systemów kominowych. Wśród producentów i dostawców można znaleźć zarówno firmy krajowe, jak i międzynarodowe, między innymi Poujoulat, Darco, Jeremias, MK Żary, Komin-Flex, Checz czy Henitom. Najbardziej liczy się to, czy system jest kompletny, certyfikowany, oznakowany, zgodny z wymaganiami urządzenia i dostępny z pełną dokumentacją techniczną. Istotne są także elementy umożliwiające bezpieczne prowadzenie komina przy materiałach palnych.

Dobry system kominowy to taki, który da się zaprojektować jako całość. Przypadkowe łączenie elementów z różnych systemów może prowadzić do problemów ze szczelnością, trwałością i odpowiedzialnością gwarancyjną. W instalacjach odprowadzających dym lub spaliny kompletność systemu ma bezpośredni związek z bezpieczeństwem użytkowników.

Komin stalowy do kominka i pieca - najważniejsze zasady wyboru 

Komin stalowy jest rozwiązaniem elastycznym, ale nie przypadkowym. Można go zaplanować lub zamontować na różnych etapach inwestycji, prowadzić wewnątrz budynku albo po elewacji i dopasować do architektury domu. O jego skuteczności decyduje jednak prawidłowy dobór do urządzenia, paliwa, temperatury dymu lub spalin oraz warunków prowadzenia przewodu. W dobrze zaprojektowanej instalacji komin nie jest dodatkiem do kominka, lecz jednym z kluczowych elementów bezpieczeństwa i komfortu użytkowania.

W wyjeździe uczestniczyli przedstawiciele firm współpracujących z marką DEFRO HOME: Perfekt Tomasz Nazimek, Kominki Rzeszutek, ProKominki, Salon MAKO - Okna i Kominki, Paw-Pol Kominki i Piece Wolnostojące, Szafir Kominki, Kominki KAMA, MARKOM Ostrołęka, As-Kom, Kominki DOM-in, Rokfol, dobrekominki.com, Kominki Rachkom oraz cominki.pl.

Wyjazdy i spotkania organizowane dla partnerów handlowych oraz wykonawczych są dla producentów okazją do budowania relacji wykraczających poza codzienną współpracę biznesową. W branży kominkowej, w której istotną rolę odgrywają bezpośredni kontakt, wymiana doświadczeń i współpraca producenta z siecią salonów oraz wykonawców, takie inicjatywy mają szczególne znaczenie.

Jak podkreśla DEFRO HOME, tegoroczne spotkanie w Sandomierzu upłynęło pod znakiem dobrej atmosfery, integracji i wspólnie spędzonego czasu. Firma już zapowiada kolejne spotkania ze swoimi partnerami.

Podczas targów odbędzie się również premiera Listy 500 roślin rekomendowanych do zastosowań miejskich, opracowanej przez międzysektorową grupę ekspertów. Publikacja ma wspierać projektantów, samorządy i zarządców zieleni w doborze roślin do warunków miejskich i zmieniającego się klimatu.

Na odwiedzających czekać będą również m.in.:

• kiermasz roślin – zakupy bezpośrednio od producentów, 
• ogród pokazowy „Ogród terapeutyczny w mieście”, 
• Konkurs Roślinnych Nowości – prezentacja najciekawszych nowych odmian roślin, 
• Konkurs Zielony Laur – rozwiązania z obszaru techniki i technologii dla szkółkarstwa i terenów zieleni, 
• seminaria, prelekcje i warsztaty z udziałem ekspertów, 
• aranżacje i praktyczne rozwiązania do ogrodu, na taras i balkon. 

Targi są skierowane zarówno do profesjonalistów zajmujących się produkcją roślin, projektowaniem, realizacją i zarządzaniem zielenią, jak i do właścicieli ogrodów oraz miłośników roślin.

ZIELEŃ TO ŻYCIE 2026, 3-5 września 2026. EXPO XXI, ul. Prądzyńskiego 12/14, Warszawa

www.zielentozycie.pl 

Program wydarzeń 

Rejestracja dla gości branżowych 

Bilety dla gości indywidualnych 

Problemy na rynku pelletu ponownie otwierają dyskusję o tym, na ile Polska jest przygotowana na zmiany cen i dostępności paliw wykorzystywanych w ogrzewnictwie indywidualnym. Izba Gospodarcza Urządzeń OZE i Polskiego Przemysłu przedstawiła w Ministerstwie Energii pakiet propozycji, który wykracza poza doraźną reakcję na sytuację cenową. Obejmuje dostępność drewna, rozwój biomasy rolniczej, plantacje energetyczne, edukację rolników oraz stworzenie systemu monitorowania sektora komunalno-bytowego.

Spotkanie przedstawicieli IGU OZE w Ministerstwie Energii odbywa się w momencie, kiedy coraz częściej wraca pytanie o stabilność rynku pelletu i bezpieczeństwo gospodarstw domowych korzystających z biomasy. Izba chce jednak, aby dyskusja nie ograniczała się wyłącznie do aktualnej ceny paliwa.

Zdaniem jej prezesa dr. Adama Noconia problem należy potraktować szerzej i odpowiedzieć na pytanie, jak zbudować system, który w przyszłości będzie mniej podatny na wahania dostępności surowca, sytuację przemysłu drzewnego czy zmiany cen.

"Nie potrzebujemy kolejnej doraźnej reakcji na wysoką cenę pelletu. Musimy odpowiedzieć na pytanie, dlaczego po raz kolejny dochodzimy do sytuacji, w której państwo zaczyna analizować problem dopiero wtedy, kiedy odczuwają go setki tysięcy gospodarstw domowych 

Właśnie dlatego przedstawione Ministerstwu Energii propozycje nie dotyczą jednego paliwa. Ich wspólnym mianownikiem jest zwiększenie krajowej bazy surowcowej i stworzenie bardziej odpornego systemu ogrzewnictwa indywidualnego.

Drewno pozostaje podstawą, ale trzeba patrzeć na jego dostępność

Pierwszym elementem przedstawionym podczas spotkania była dostępność surowca drzewnego.

„IGU OZE zwróciła uwagę na ekspertyzę przygotowaną przez zespół prof. Jarosława Sochy z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie na zlecenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Izba podkreśla, że dokument nie jest szeroko dostępny, a przedstawione w nim mechanizmy kompensacyjne nie stały się dotychczas podstawą działań systemowych.”

Z opracowania wynika -wg przedstawicieli  Izby , że jednoczesne zastosowanie analizowanych wariantów ograniczeń w pozyskaniu drewna mogłoby zmniejszyć jego roczną podaż w Polsce o około 3,8 mln m³. Ekspertyza wskazuje jednocześnie na związane z tym ryzyko wzrostu cen surowca i konsekwencje gospodarcze. Istotne jest jednak to, że opracowanie nie ogranicza się do pokazania problemu. Zawiera również propozycje mechanizmów pozwalających częściowo kompensować zmniejszoną podaż, między innymi poprzez pozyskanie drewna w drzewostanach szczególnie zagrożonych zamieraniem, stosowanie aneksów kompensacyjnych oraz odpowiednie etapowanie kolejnych ograniczeń.

W praktyce oznacza to potrzebę równoczesnego spojrzenia na ochronę zasobów leśnych, bezpieczeństwo surowcowe przemysłu oraz rynek paliw drzewnych.

 Nie proponujemy prostego hasła „wycinajmy więcej lasów”. Proponujemy zastosowanie mechanizmów przygotowanych przez naukowców na zlecenie samego MKiŚ. Ochronę przyrody można i trzeba łączyć z racjonalnym gospodarowaniem surowcem oraz analizą skutków gospodarczych podejmowanych decyzji – mówi Adam Nocoń.

Czy Polska potrzebuje drugiego filaru paliwowego?

Jedną z propozycji przedstawionych na spotkaniu  jest uruchomienie pilotażowego programu „Agro Ciepło”.

Jego założeniem byłoby rozwijanie wykorzystania kwalifikowanych paliw pochodzenia rolniczego przede wszystkim w gospodarstwach domowych i rolnych na terenach wiejskich.

Wg inicjatorów programu nie chodzi przy tym o zastąpienie pelletu drzewnego dowolną biomasą ani o obniżenie wymagań dotyczących urządzeń. Według przedstawionej koncepcji wsparciem powinny być objęte rozwiązania przebadane dla konkretnego rodzaju paliwa, posiadające potwierdzone parametry użytkowe i spełniające wymagania emisyjne. Równie istotna byłaby kontrola jakości samego paliwa.

To ważne rozróżnienie. Biomasa agro miałaby pełnić rolę dodatkowego źródła paliwa, a nie konkurenta, który z rynku wypiera pellet drzewny. Podejmowane działania mają służyć stworzeniu drugiego krajowego filaru paliwowego. Jak wskazuje Adam Nocoń, problemy przemysłu drzewnego szybko przenoszą się na dostępność trocin, następnie na producentów pelletu, a ostatecznie na koszty ogrzewania gospodarstw domowych.”

Z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego takie podejście oznaczałoby przede wszystkim dywersyfikację. Jeżeli ogrzewnictwo biomasowe opiera się w dużym stopniu na jednym źródle surowca, każdy problem w tym sektorze może szybko przenieść się na cały rynek paliw.

Rozwój alternatywnej, krajowej bazy surowcowej mógłby tę zależność ograniczyć.

„1 hektar dla energii”. Rolnik jako część rynku ciepła

Kolejnym elementem przedstawionych propozycji  jest program roboczo nazwany „1 hektar dla energii”.

Zakłada on wsparcie rolników zainteresowanych zakładaniem wieloletnich plantacji energetycznych, między innymi miskanta. Pomoc nie miałaby ograniczać się jedynie do zakupu materiału sadzeniowego. Program całościowo obejmuje również zakładanie plantacji, poprzez pierwsze lata jej prowadzenia, magazynowanie, logistykę oraz tworzenie lokalnych umów pomiędzy producentem biomasy, producentem paliwa i jego odbiorcą. Właśnie lokalność jest tutaj jednym z najważniejszych elementów.  Proponowany model   można sprowadzić do prostego łańcucha:

polski rolnik → krajowa biomasa → producent paliwa → polski producent urządzenia → gospodarstwo domowe lub rolne.

Taki system nie rozwiąże z dnia na dzień problemów całego rynku biomasy. Może jednak stworzyć dodatkowe lokalne źródła paliwa, zwiększyć możliwość zagospodarowania produktów rolnych i jednocześnie budować nowe powiązania pomiędzy rolnictwem a krajowym przemysłem urządzeń grzewczych.

Nie tylko dotacja. Najpierw wiedza

Izba w swoim programie proponuje, aby rozwój plantacji energetycznych został powiązany z systemem szkoleń dla rolników. „Akademia Agro Ciepło” miałaby obejmować wiedzę dotyczącą między innymi doboru roślin energetycznych, zakładania i prowadzenia plantacji, zbioru, magazynowania biomasy, logistyki oraz technologii jej energetycznego wykorzystania.

Jako potencjalnego partnera pierwszego pilotażu wskazano Uniwersytet Rolniczy w Krakowie, który dysponuje już programem kursu „Technologie energetycznego wykorzystania roślin”, obejmującym 45 godzin zajęć praktyczno-teoretycznych.To istotny element całej koncepcji. Rozwój nowego rynku paliwa bez równoczesnego budowania wiedzy dotyczącej jego produkcji, jakości i prawidłowego wykorzystania mógłby prowadzić do nowych problemów zamiast zwiększać bezpieczeństwo.

Nie chcemy finansować samych hektarów miskanta. Chcemy wspierać rolnika, który wie, jak prawidłowo założyć plantację, zebrać biomasę, przygotować paliwo i bezpiecznie wykorzystać je do produkcji ciepła we własnym gospodarstwie  podkreśla Adam Nocoń.

Dyskusja o biomasie agro nie zaczęła się dzisiaj

Ważnym elementem argumentacji Izby jest przypomnienie, że wykorzystanie biomasy niedrzewnej w małych urządzeniach grzewczych nie jest tematem, który pojawił się dopiero wraz z obecnymi problemami na rynku pelletu. Już w 2024 roku postulaty dotyczące rozszerzenia możliwości wykorzystania biomasy niedrzewnej były przedmiotem korespondencji z Ministerstwem Klimatu i Środowiska.

W piśmie Departamentu Ochrony Powietrza i Negocjacji Klimatycznych MKiŚ z 4 kwietnia 2024 roku odnotowano argumenty wskazujące, że dopuszczenie dofinansowania urządzeń wykorzystujących taką biomasę mogłoby między innymi przyspieszyć transformację energetyczną, ograniczać jej koszty, wpływać na koszty wytwarzania ciepła oraz wspierać rozwój rolnictwa i krajowego przemysłu maszynowego. Resort wskazywał również na istnienie norm jakościowych PN-EN ISO 17225-6 dla pelletów niedrzewnych oraz PN-EN ISO 17225-7 dla brykietów niedrzewnych. Jednocześnie, zgodnie z przyjętą wówczas interpretacją regulacji, możliwość wykorzystania takiej biomasy została odniesiona do instalacji o znacznie większej mocy.

IGU OZE przywołuje dzisiaj ten dokument jako argument za ponownym otwarciem dyskusji.

Zdaniem Izby wcześniejsze rozpoczęcie prac nad alternatywnymi paliwami mogło zwiększyć odporność rynku na dzisiejsze problemy. Jest to jednak stanowisko organizacji, które warto traktować jako część szerszej debaty o tym, czy krajowa polityka dotycząca ogrzewnictwa indywidualnego odpowiednio wcześnie reaguje na zmiany dostępności paliw.

Kto odpowiada za bezpieczeństwo cieplne gospodarstw domowych?

Właśnie w tym miejscu propozycje przedstawione przez Izbę wychodzą poza dyskusję o pellecie czy biomasie agro. IGU OZE zwraca uwagę na rozproszenie kompetencji związanych z ogrzewnictwem indywidualnym pomiędzy Ministerstwo Energii, Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, NFOŚiGW oraz inne instytucje. W efekcie decyzje dotyczące urządzeń grzewczych, jakości paliw, dostępności surowców, programów wsparcia, krajowego przemysłu i bezpieczeństwa konsumentów są podejmowane w różnych miejscach. Izba proponuje, aby Ministerstwo Energii pełniło rolę strategicznego koordynatora sektora komunalno-bytowego i bezpieczeństwa cieplnego gospodarstw domowych.

Pięć konkretnych działań przedstawionych Ministerstwu Energii

To właśnie konkretne propozycje działań są najważniejszym elementem aktywności IGU OZE. Izba nie ogranicza się do diagnozy sytuacji na rynku pelletu, lecz wskazuje rozwiązania, które jej zdaniem mogą być uruchamiane już teraz.

Dzisiejsza sytuacja cenowa na rynku pelletu może się zmienić, ale problem systemowy pozostanie: czy Polska posiada spójną politykę dotyczącą ogrzewnictwa indywidualnego?”

Bowiem warto zauważyć, że znacznie szerszym zagadnieniem pozostaje jednak odpowiedź na pytanie, czy Polska posiada spójną politykę dotyczącą milionów indywidualnych źródeł ciepła, która równocześnie uwzględnia dostępność paliw, bezpieczeństwo energetyczne, wymagania emisyjne oraz możliwości krajowych producentów urządzeń.

Propozycje IGU OZE zostały ostatecznie sprowadzone do pięciu działań, które zdaniem Izby mogą rozpocząć się bez wieloletniego oczekiwania na budowę całkowicie nowego systemu.

Pierwsze zakłada przygotowanie przez Ministerstwo Energii, MKiŚ i Lasy Państwowe bilansu podaży drewna oraz analizę możliwości wykorzystania mechanizmów kompensacyjnych opisanych w ekspertyzie zespołu prof. Jarosława Sochy.

Drugim jest uruchomienie pilotażu „Agro Ciepło” dla gospodarstw domowych i rolnych na obszarach wiejskich.

Trzecim - przygotowanie wspólnie z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi programu „1 hektar dla energii”, wspierającego rozwój plantacji energetycznych.

Czwartym -„Akademia Agro Ciepło”, czyli praktyczny system szkoleń dla rolników.

Piątym - stworzenie w Ministerstwie Energii systemu monitorowania całego sektora komunalno-bytowego.

Od reakcji na kryzys do budowania odporności

Aktywność IGU OZE w Ministerstwie Energii pokazuje, że dyskusja rozpoczęta wokół sytuacji na rynku pelletu może prowadzić do znacznie szerszego pytania: na jakich zasobach powinno w przyszłości opierać się bezpieczeństwo cieplne polskich gospodarstw domowych?

Drewno i pellet pozostają ważnymi krajowymi paliwami odnawialnymi. Jednocześnie rozwój biomasy rolniczej, lokalnych łańcuchów dostaw oraz nowych źródeł surowca może być jednym ze sposobów zwiększania odporności rynku na przyszłe wahania.

Same propozycje wymagają oczywiście dalszych analiz, określenia zasad technicznych, środowiskowych i ekonomicznych oraz decyzji właściwych resortów. Ważne jest jednak, aby   dyskusja nie zatrzymała się tym razem na pytaniu, jak obniżyć cenę jednego paliwa.

Nie prosimy o pomoc dla jednej branży. Proponujemy stworzenie systemu bezpieczeństwa cieplnego polskich gospodarstw domowych opartego na krajowych zasobach, polskim rolnictwie, lokalnych paliwach oraz krajowym przemyśle urządzeń grzewczych podsumowuje dr Adam Nocoń.

Ministerstwo Energii otrzymało więc nie tylko diagnozę sytuacji, ale również konkretne propozycje. Teraz najważniejsze będzie to, które z nich staną się przedmiotem dalszych prac i czy obecna dyskusja doprowadzi do stworzenia bardziej spójnej polityki wobec ogrzewnicta.

W literaturze branżowej skrót MOP oznacza „miejscowe ogrzewacze pomieszczeń” i stanowi zbiorczą nazwę dla wszystkich rodzajów pieców i kominków budowanych oraz montowanych w naszych domach i mieszkaniach.

Określenie to zostało przejęte z Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE, zwanej Ekoprojektem, w której zastosowano termin „miejscowe ogrzewacze pomieszczeń” jako tłumaczenie angielskiego określenia local space heaters. W praktyce jednak sformułowanie to bywa niejednoznaczne i nie zawsze pozwala łatwo zrozumieć, o jakich urządzeniach mowa.

Dlaczego określenie "mieszkaniowe" jest ważne?

Znacznie precyzyjniej definiuje je nowa norma PN-EN 16510, posługująca się terminem residential solid fuel burning appliances, który przetłumaczono jako „mieszkaniowe urządzenia spalające paliwa stałe”. Takie określenie wyraźnie wskazuje, że chodzi o urządzenia przeznaczone do ogrzewania pomieszczeń mieszkalnych – zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio poprzez rozprowadzanie ciepła do innych części budynku, na przykład drogą konwekcji powietrznej lub wodnej.

Słowo „mieszkaniowe” znacznie lepiej określa charakter tych urządzeń, odróżniając je od pieców kotłowych, które najczęściej montowane są w kotłowniach lub pomieszczeniach gospodarczych. Dlatego w branży zduńskiej, używając skrótu MOP, chętniej posługujemy się określeniem „mieszkaniowy” niż ogólnym „miejscowy”.

Ma to również znaczenie praktyczne. Branża zduńska chce w ten sposób podkreślać obecność i rolę tych urządzeń na rynku indywidualnego ogrzewania domów i mieszkań. Tym bardziej, że budowane przez zdunów piece kaflowe przez stulecia stanowiły podstawowe źródło ciepła w budynkach mieszkalnych.

Jest to szczególnie ważne dziś, gdy w przestrzeni publicznej promowane są przede wszystkim najnowsze technologie grzewcze OZE, a rola współczesnych pieców i kominków zduńskich bywa często pomijana. W efekcie świadomość społeczna dotycząca ich możliwości pozostaje niewielka. Tymczasem nowoczesne piece zduńskie potrafią już ogrzewać nie tylko jedno czy dwa pomieszczenia, jak dawniej, lecz cały dom o powierzchni przekraczającej nawet 200 m². Mogą przy tym zapewniać wysoki komfort użytkowania przy zaledwie jednym załadunku paleniska na dobę.

Warto pamiętać, że piec lub kominek znajduje się zwykle w najbardziej reprezentacyjnej części domu. Oprócz funkcji grzewczej pełni więc także rolę elementu wystroju wnętrza, a wykonany z wysokiej jakości kafli może dodatkowo podkreślać prestiż i indywidualny charakter budynku.

Współczesny piec pokojowy jest najczęściej również tzw. piecokominkiem. Dzięki przeszklonym drzwiczkom załadunkowym zapewnia atrakcyjną wizję ognia, tak cenioną podczas codziennego wypoczynku i relaksu.

Jakie urządzenia zaliczamy do MOP-ów?

Dlatego pod pojęciem MOP mieszczą się zarówno wszystkie rodzaje pieców pokojowych, jak i piece kuchenne oraz kominki. Niezależnie od tego, czy są wykonane z metalu, kafli czy ceramiki, czy są to tradycyjne kominki otwarte, współczesne kominki z wkładami grzewczymi, wolnostojące „kozy”, czy też kominki zabudowane ścianami izolacyjnymi lub akumulacyjnymi. Mogą służyć wyłącznie rekreacji, wspomagać ogrzewanie budynku lub stanowić element hybrydowego systemu grzewczego współpracującego z kotłem albo pompą ciepła.

Porównanie kosztów ogrzewania domu...

MOP-y z akumulacją i bez akumulacji ciepła

Istnieje jednak jedna cecha, która w sposób zasadniczy różni sposób funkcjonowania i użytkowania wszystkich MOP-ów – zarówno pieców, jak i kominków. Tą cechą jest akumulacja ciepła.

To właśnie ze względu na zdolność akumulacji możemy wyróżnić dwa podstawowe typy urządzeń

Pierwszą grupę stanowią MOP-y pozbawione funkcji akumulacji, które wymagają ciągłego palenia – niezależnie od tego, czy paliwo podawane jest automatycznie, czy ręcznie.

Drugą grupę tworzą urządzenia akumulacyjne, przeznaczone do okresowego załadunku paliwa, które po zakończeniu procesu spalania przez długi czas oddają zgromadzone ciepło.

Właśnie w taki sposób należy rozumieć pojęcie „akumulacyjnego MOP-a”, a więc akumulacyjnego pieca lub kominka.

Definicja MOP-a według normy PN-EN 15250

Definicję tę bardzo dobrze wyjaśnia obowiązująca norma PN-EN 15250. Jej polski tytuł brzmi „Akumulacyjne ogrzewacze pomieszczeń na paliwa stałe”. Warto jednak zwrócić uwagę na oryginalną angielską nazwę: „Slow heat release appliances fired by solid fuel”. Dosłowne tłumaczenie wskazywałoby raczej na „urządzenia o powolnym oddawaniu ciepła”. I właśnie takie znaczenie najlepiej oddaje istotę ich działania. Polskie tłumaczenie koncentruje się przede wszystkim na samym procesie akumulacji, czyli magazynowania energii cieplnej. Oryginalna nazwa normy akcentuje natomiast aspekt znacznie ważniejszy z punktu widzenia użytkownika – długi okres oddawania ciepła po zakończeniu procesu spalania.

Co oznacza "powolne oddawanie ciepła"?

Innymi słowy, nie chodzi wyłącznie o to, ile energii urządzenie jest w stanie zgromadzić podczas palenia. Kluczowe znaczenie ma to, jak długo będzie ono ogrzewało pomieszczenia po wygaśnięciu ognia. Norma bardzo precyzyjnie określa sposób wyznaczania tego okresu. W uproszczeniu temperatura powierzchni grzewczych urządzenia może obniżyć się od wartości maksymalnej do jednej czwartej w czasie nie krótszym niż 8 godzin i nie dłuższym niż 24 godziny.

Oznacza to, że za urządzenie akumulacyjne można uznać wyłącznie taki MOP, którego okres grzewczy mieści się w przedziale od 8 do 24 godzin. Jeżeli piec, kuchnia lub kominek odda zgromadzone ciepło szybciej niż w ciągu 8 godzin, nie może być nazywany akumulacyjnym zgodnie z normą. Z drugiej strony okres oddawania ciepła nie powinien przekraczać 24 godzin. Być może twórcy normy chcieli uwzględnić tradycyjny sposób użytkowania pieców kaflowych, przez stulecia obecnych w europejskich domach. Piec rozpalano zazwyczaj po powrocie domowników z pracy, a po zakończeniu palenia urządzenie miało przez wiele godzin utrzymywać komfort cieplny bez konieczności ponownej obsługi.

Dlatego typowy okres grzewczy wynosił 24, 12 lub przynajmniej 8 godzin. To właśnie ten rytm użytkowania stał się fundamentem współczesnego rozumienia ogrzewania akumulacyjnego.

Kominki starszej generacji

Oczekiwań związanych z długotrwałym oddawaniem ciepła nigdy nie stawiano tradycyjnym kominkom bez funkcji akumulacji. Jeżeli chciano uzyskać więcej ciepła, po prostu dokładano drewno do paleniska. W przypadku kominków otwartych oznaczało to konieczność niemal ciągłego palenia.

Ich sprawność była stosunkowo niska, dlatego znaczna część energii zawartej w drewnie uchodziła wraz ze spalinami przez komin. Niewielkie porcje drewna dokładane do paleniska nie powodowały też przegrzewania pomieszczeń, gdyż duża część wytworzonego ciepła nie pozostawała w budynku.

Jedyną formą akumulacji było wówczas nagrzane powietrze w pomieszczeniu oraz częściowo rozgrzane elementy konstrukcji kominka. Z własnej praktyki zduńskiej sprzed blisko czterdziestu lat pamiętam, że funkcję tę pełniły czasami również szamotowo-kaflowe portale kominków otwartych. Była to jednak akumulacja krótkotrwała i zwykle już nad ranem w pomieszczeniu robiło się wyraźnie chłodniej.

Początki nowoczesnych kominków akumulacyjnych w Polsce

Sytuacja zaczęła się zmieniać na początku lat dziewięćdziesiątych, gdy do Polski zaczęły trafiać nowoczesne wkłady kominkowe produkowane w Europie Zachodniej. Oferowały one nie tylko wyższą sprawność spalania, ale również zupełnie nowe możliwości wykorzystania energii cieplnej powstającej podczas spalania drewna.

Pamiętam ten okres bardzo dobrze. Kiedy na początku 1991 roku sprowadziliśmy do firmy Cebud w Krakowie pierwsze niemieckie wkłady kominkowe Spartherm, wraz z nimi pojawiła się również technologia wykonywania obudów z materiałów akumulujących ciepło. Było to wówczas rozwiązanie praktycznie nieznane na polskim rynku.

Nowością nie były jedynie same wkłady kominkowe, ale przede wszystkim sposób ich zabudowy. Zamiast lekkich konstrukcji wykonywanych z materiałów izolacyjnych zaczęto stosować prefabrykowane elementy szamotowe i kaflowe zdolne do magazynowania energii cieplnej w kilkuset kilogramowej masie obudowy. Technologii tej uczył nas sprowadzony z Niemiec zdun polskiego pochodzenia.

Dzięki temu kominek nie kończył swojej pracy wraz z wygaśnięciem ognia. Część energii pozostawała zmagazynowana w jego konstrukcji i była jeszcze przez pewien czas oddawana do pomieszczenia. Choć okres ten zwykle nie przekraczał jeszcze ośmiu godzin wymaganych przez normę dla urządzeń akumulacyjnych, kierunek rozwoju technologii był już wyraźnie widoczny.

Współczesne metody magazynowania energii

Dziś, po ponad trzydziestu pięciu latach rozwoju współczesnych kominków, można zaobserwować coraz silniejszą tendencję do wydłużania ich funkcji grzewczej. W praktyce oznacza to dążenie do możliwie najdłuższego magazynowania energii powstającej podczas spalania drewna i jej stopniowego oddawania po zakończeniu procesu palenia.

Dlatego współczesne kominki coraz częściej wyposażane są w dodatkowe elementy akumulacyjne. Nie ograniczają się one już wyłącznie do szamotowo-kaflowych ścian obudowy. W ich wnętrzu zabudowuje się również specjalne cegły, krążki, zawiesia oraz inne prefabrykaty akumulacyjne zwiększające zdolność urządzenia do magazynowania energii cieplnej.

Dowiedz się więcej o współczesnych materiałach zduńskich akumulujących ciepło.

Kanałowe wymienniki akumulacyjne

Jeszcze dalej idą niektórzy producenci nowoczesnych wkładów kominkowych, wyposażając je fabrycznie w zintegrowane akumulacyjne wymienniki kanałowe. Umieszczone pomiędzy paleniskiem a kominem układy kanałów powodują, że przepływające spaliny oddają znaczną część energii cieplnej do masy akumulacyjnej wykonanej z materiałów ogniotrwałych.

Po zakończeniu palenia zgromadzona energia nie jest tracona wraz ze spalinami, lecz pozostaje zmagazynowana w konstrukcji urządzenia i przez wiele godzin stopniowo ogrzewa pomieszczenie. W ten sposób okres grzewczy kominka zostaje wydłużony daleko poza sam czas spalania drewna.

Oczywiście długość i masa takich układów akumulacyjnych kanałowych wymienników ciepła nie mogą być dowolne, gdyż uzależnione są od ich konstrukcji oraz parametrów stosowanych materiałów akumulacyjnych. Muszą też uwzględniać możliwość zwiększenia załadunku drewna do paleniska. Dlatego dopasowane w kanałowy wymiennik ciepła wkłady kominkowe projektowane są w oparciu o badania laboratoryjne i dopuszczane do stosowania na podstawie uzyskanego przez producenta atestu. Dodatkowa kilkuset kilogramowa masa akumulujących ciepło kanałów nie tylko wydłuża okres grzewczy urządzenia, ale również przyczynia się do poprawy sprawności i ograniczenia emisji zanieczyszczeń. Umożliwiając zwiększenie załadunku i wydłużenie okresu grzewczego ograniczają częstotliwość obsługi, czyniąc ją znacznie wygodniejszą.

W efekcie współczesny kominek coraz bardziej oddala się od modelu urządzenia wymagającego ciągłej obsługi i coraz bardziej zbliża się do idei akumulacyjnego ogrzewacza pomieszczeń. Nadal jednak pozostaje źródłem pięknej wizji ognia, ale równocześnie staje się coraz skuteczniejszym urządzeniem grzewczym zdolnym do długotrwałego wykorzystania energii zawartej w drewnie.

Współczesny kominek akumulacyjny staje się więc czymś więcej niż tylko efektownym elementem wyposażenia wnętrza, gdyż może już pełnić funkcję coraz bardziej zaawansowanego mieszkaniowego ogrzewacza pomieszczeń, który potrafi efektywnie wykorzystać energię zawartą w drewnie i oddawać ją użytkownikom w wydłużonym okresie czasu.

W ten sposób rozwój technologiczny kominków prowadzi do coraz większego ich zbliżenia technologicznego z tradycyjnymi akumulacyjnymi piecami kaflowymi. Im skuteczniej kominek magazynuje ciepło i im dłużej potrafi je oddawać, tym bardziej przejmuje cechy urządzenia, które od wieków stanowiło wzór efektywnego ogrzewania mieszkaniowego – pieca zduńskiego.

Akumulacyjne piece zduńskie - ogrzewanie nie tylko na obecne czasy

Postrzegając korzyści kierunku rozwoju technologii akumulacyjnych kominków, musimy jednak uznać, że w komforcie użytkowania MOP, nic nie zastąpi jednak współczesnych pieców pokojowych – piecokominków, ze względu na długość ich okresu grzewczego. Budowane dziś z uwzględnieniem najnowszych technologii organizacji procesu spalania i z najnowszych generacji materiałów akumulacyjnych, mogą zapewniać 24 godzinny okres grzewczy już nie tylko jak typowe tradycyjne piece kaflowe bezpośrednio, ale również wszystkich pomieszczeń mieszkalnych dzięki możliwości rozprowadzenia zakumulowanego ciepła i jego powolnego uwalniania z mocą dopasowaną do zróżnicowanego zapotrzebowania budynków na ciepło.

Dobrze zaprojektowany piec powinien ogrzewać budynek równomiernie, bez przegrzewania pomieszczeń i bez gwałtownych wahań temperatury ale osiągnięcie takiego efektu wymaga spełnienia dwóch podstawowych warunków. Pierwszym jest zastosowanie odpowiednich materiałów ogniotrwałych i prefabrykatów akumulacyjnych. Wykorzystywane do budowy współczesnych pieców akumulacyjnych charakteryzują się już znacznie wyższą przewodnością i pojemnością cieplną oraz gęstością – czyli ciężarem, niż materiały stosowane w tradycyjnych piecach kaflowych. Pozwalają one przejąć i zgromadzić znacznie większa ilość energii pochodzącej z jednorazowego załadunku drewna (nawet 20 kg), a następnie oddawać ją przez wiele godzin z mocą dopasowaną do zapotrzebowania na ciepło ogrzewanych pomieszczeń.

Drugim warunkiem jest wiedza i kwalifikacje zawodowe wykonawcy - zduna. Nawet najlepsze materiały nie zagwarantują prawidłowego działania urządzenia, jeżeli nie zostanie ono właściwie zaprojektowane i wykonane.

Współczesny akumulacyjny piec zduński jest urządzeniem wymagającym znajomości procesów spalania, wymiany ciepła, właściwości materiałów ogniotrwałych oraz zasad bilansowania zapotrzebowania energetycznego budynku. Posiadający potwierdzone kwalifikacje zawodowe zdun, jako ich projektant i wykonawca musi umieć precyzyjnie określić nie tylko ilość akumulowanej energii ale również sposób i moc jej późniejszego powolnego uwalniania do pomieszczeń, tak by osiągnąć okres grzewczy między 8, a 24 godziny.

Dlatego budowa akumulacyjnego pieca zduńskiego pozostaje jedną z najbardziej wymagających specjalizacji współczesnego rzemiosła zduńskiego.

Warto przy tym podkreślić, że dostęp do nowoczesnych materiałów akumulacyjnych nie stanowi dziś większego problemu. Obok producentów zagranicznych funkcjonują również krajowi wytwórcy specjalistycznych prefabrykatów ogniotrwałych i akumulacyjnych. Mamy też obecnego już od 20 lat na naszym rynku zduńskim producenta, którego prefabrykaty, a zwłaszcza akumulacyjne paleniska piecowe znajdują szerokie uznanie na rynkach europejskich.

Znacznie większym wyzwaniem staje się natomiast dostęp do odpowiednio przygotowanych fachowców. To właśnie wiedza i kwalifikacje zawodowe zdunów decydują o tym, czy potencjał współczesnych technologii akumulacyjnych zostanie właściwie wykorzystany.

Dlatego rozwój nowoczesnych akumulacyjnych pieców mieszkaniowych jest nierozerwalnie związany z rozwojem cechów zduńskich, warunkujących bezwzględnie istnienie rzemieślniczego systemu kształcenia nowych specjalistów. Bez nich nawet najlepsze technologie pozostaną jedynie niewykorzystanym potencjałem.

Czytaj także: Współczesne piece pokojowe: piecokominki na gaz drzewny lub drewno.

Kto wybuduje akumulacyjne mieszkaniowe ogrzewacze pomieszczeń przyszłości?

Skąd jednak mają się brać specjaliści potrafiący projektować i budować nowoczesne akumulacyjne MOP-y, skoro przez wiele lat praktycznie zlikwidowany został system kształcenia zawodowego oparty na cechach zduńskich?

Wraz z zanikiem cechów osłabieniu uległ unikalny, dualny model edukacji rzemieślniczej, który przez stulecia zapewniał przekazywanie wiedzy i umiejętności kolejnym pokoleniom zdunów. W efekcie branża utraciła naturalny system przygotowywania nowych mistrzów zawodu.

Na szczęście proces ten został już zatrzymany. Zduni, szczycący się ponad sześciowiekową tradycją swojego rzemiosła, podjęli działania na rzecz odbudowy struktur cechowych. Dziś w Polsce funkcjonują już trzy duże cechy zduńskie, a kolejne są w trakcie organizacji.

Oznacza to stopniowy powrót do sprawdzonego modelu kształcenia zawodowego, który w wielu krajach Europy Zachodniej nigdy nie został przerwany i do dziś stanowi fundament rozwoju nowoczesnego zduństwa.

Szczególnie cenne jest również to, że wciąż działają rzemieślnicy, którzy zdobywali doświadczenie jeszcze pod okiem mistrzów budujących tradycyjne piece kaflowe. To właśnie oni najłatwiej potrafią dziś łączyć klasyczne umiejętności z nowoczesnymi materiałami i technologiami grzewczymi i przekazywać je swoim uczniom.

Jednak aby sprostać rosnącemu zainteresowaniu akumulacyjnymi technologiami grzewczymi wykorzystującymi biomasę drzewną, potrzebujemy znacznie większej liczby młodych adeptów zawodu.

W Krakowie, w prowadzonej przez Małopolską Izbę Rzemieślniczą szkole branżowej, w której kształci się dziś blisko 800 uczniów, chcemy uruchomić klasę zduńską. Dlatego rozpoczęliśmy kampanię informacyjną, której celem jest pokazanie młodym ludziom już po ukończeniu szkoły podstawowej, że współczesne zduństwo jest atrakcyjnym i perspektywicznym zawodem związanym z nowoczesną energetyką cieplną.

Ideę tę symbolizuje znak promujący europejską kampanię powrotu do ogrzewania drewnem, zamieszczony w nagłówku tego artykułu.

Biomasa – suwerenność energetyczna ogrzewania

W dobie europejskiej transformacji energetycznej Zielonego Ładu, biomasa drzewna pozostaje jednym z najważniejszych odnawialnych źródeł energii (OZE) wykorzystywanych do ogrzewania budynków mieszkalnych. Jest paliwem lokalnym, powszechnie dostępnym i niewymagającym importu. Co równie ważne, pozwala zapewnić ciepło również w sytuacjach ograniczonej dostępności energii elektrycznej lub innych nośników energii. Dla użytkowników oznacza to nie tylko większą niezależność energetyczną, ale także możliwość ograniczenia kosztów ogrzewania. Z tego względu biomasa może odegrać istotną rolę w stopniowym zastępowaniu paliw kopalnych wykorzystywanych w indywidualnym ogrzewnictwie, przyspieszając w ten sposób poprawę jakości powietrza naszych miast ograniczając emisję gazów cieplarnianych.

Warto przy tym podkreślić, że współczesne technologie zduńskie znacząco różnią się od rozwiązań znanych sprzed kilkudziesięciu lat. Nowoczesne akumulacyjne MOP-y zasilane drewnem lub peletem, spełniają rygorystyczne wymagania emisyjne obowiązujące na rynku europejskim, a rozwój technologii ich spalania pozwala osiągać coraz wyższą sprawność przy jednoczesnym ograniczaniu emisji zanieczyszczeń.

Równolegle rozwijane są również technologie MOP oparte na spalaniu gazu drzewnego generowanego zgazowania peletu drzewnego. W niektórych akumulacyjnych MOP osiągane poziomy emisji są porównywalne, a nawet niższe od emisji uzyskiwanych w konwencjonalnych urządzeniach gazowych.

To pokazuje, że nowoczesne ogrzewanie biomasą nie jest powrotem do technologii przeszłości, lecz jednym z kierunków rozwoju współczesnej energetyki cieplnej, opartej na indywidualnym ogrzewaniu domów i mieszkań. Dlatego warto ponownie dostrzec potencjał nowoczesnego rzemiosła zduńskiego i technologii rozwijanych przez tę branżę. Poszukując rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo energetyczne, najniższe koszty ogrzewania oraz wysoki komfort użytkowania, nie sposób pominąć akumulacyjne MOP-y, w tym zwłaszcza współczesne piece/piecokominki z pięknym kominkowym widokiem ognia.

Ich dalszy rozwój będzie jednak zależał nie tylko od postępu technologicznego, ale również od liczby rzemieślników, którzy będą potrafili je projektować i budować. Dlatego przyszłość akumulacyjnych mieszkaniowych ogrzewaczy pomieszczeń jest nierozerwalnie związana z rozwojem cechów, jako organizacji zawodowych gwarantujących tradycyjny i funkcjonujący w całej Europie system szkolenia wykwalifikowanych rzemieślników zdunów.

Jacek Ręka
Starszy Małopolskiego Cechu Zdunów i Zawodów Pokrewnych
m.cech@zduni.eu
www.zduni.eu

1. Jeden komin do wszystkiego.

Kominek na drewno, piecyk pelletowy czy kocioł gazowy pracują w różnych warunkach. Dlatego system kominowy powinien być zawsze dopasowany do konkretnego urządzenia grzewczego.

Radzimy, jak dobrać komin do kotła na pellet.

2. Przekonanie, że wszystkie kominy stalowe są takie same.

Choć wiele kominów wygląda podobnie, o ich trwałości decyduje przede wszystkim gatunek stali. W systemach HENITOM stosowane są sprawdzone stale austenityczne, pochodzące z europejskich hut: 1.4404 (AISI 316L), 1.4301 (AISI 304) oraz 1.4828 (AISI 309), dobierane do konkretnego zastosowania. Warto unikać rozwiązań wykonanych ze stali ferrytycznych, które są mniej odporne na korozję i działanie kondensatu.

Czytaj także: 10 przykazań dobrego komina

3. Pomijanie grubości stali.

Znaczenie ma nie tylko rodzaj stali, ale również jej grubość. Do urządzeń na drewno i pellet HENITOM rekomenduje stal o grubości 1,0 mm. W porównaniu do rozwiązań 0,8 mm oznacza to aż 25% więcej materiału, a tym samym większą trwałość systemu i odporność na wieloletnią eksploatację.

4. Niedocenianie znaczenia izolacji.

W kominach zewnętrznych odpowiednia izolacja poprawia ciąg, ogranicza kondensację i zwiększa bezpieczeństwo przeciwpożarowe. Systemy HENITOM wyposażone są w 50 mm niepalnej wełny mineralnej o podwyższonej gęstości, zapewniającej skuteczną izolację termiczną.

5. Łączenie elementów od różnych producentów.

System kominowy powinien stanowić spójną całość. Odpowiednie spasowanie elementów oraz szczelne połączenia mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i prawidłowej pracy komina. Łączenie przypadkowych elementów różnych producentów może prowadzić do problemów z montażem i utraty szczelności instalacji.

6. Nieodpowiedni dobór zakończenia kominowego.

Daszek lub nasada kominowa powinny być dobrane do rodzaju urządzenia oraz warunków pracy komina. Odpowiednio dobrane zakończenie może znacząco poprawić ciąg i efektywność działania całego systemu.

7. Rezygnacja z fachowego doradztwa.

Dobór komina powinien uwzględniać rodzaj urządzenia grzewczego, parametry budynku oraz warunki montażowe. Profesjonalne doradztwo pozwala uniknąć kosztownych błędów i zapewnia bezpieczną pracę instalacji przez wiele lat.

Dowiedz się, jak wysokość komina wpływa na ciąg kominowy.

Komin to inwestycja na lata

Nowoczesny system kominowy powinien być trwały, bezpieczny i idealnie dopasowany do urządzenia grzewczego. O jego jakości decydują gatunek stali, grubość materiału, izolacja oraz precyzja wykonania.

Dlatego w HENITOM stawiamy na sprawdzone stale austenityczne, odpowiednio dobrane grubości materiałów oraz rozwiązania projektowane z myślą o wieloletniej eksploatacji.

Masz wybrany kominek? Sprawdź, czy masz również właściwie dobrany komin.

Nieodpowiedni system kominowy może powodować problemy z ciągiem, kondensacją i trwałością całej instalacji. Skorzystaj z bezpłatnego doradztwa technicznego HENITOM i wybierz rozwiązanie dopasowane do Twojego urządzenia.

Bo bezpieczeństwo i trwałość zaczynają się od komina.

JAK ROZPOZNAĆ DOBRY KOMIN NA LATA?

✓ Dobór do urządzenia i warunków montażu

✓ Stal austenityczna odpowiedniego gatunku

✓ Właściwa grubość materiału

✓ Niepalna izolacja termiczna

✓ Szczelny system połączeń

✓ Właściwe zakończenie kominowe

✓ Certyfikat CE

HENITOM DRYJSKI SP.J.
🌐 www.henitom.com
📧 info@henitom.com
📞 +48 502 319 948

Smukła forma ze stali nierdzewnej doskonale komponuje się z drewnem, szkłem, cegłą i betonem architektonicznym, a dzięki możliwości lakierowania na dowolny kolor z palety RAL komin może stać się niemal niewidoczny lub wręcz przeciwnie – podkreślać charakter budynku i stanowić świadomy element kompozycji elewacji.

Dlaczego inwestorzy wybierają kominy zewnętrzne?

W przypadku modernizacji istniejących budynków kominy zewnętrzne pozwalają uniknąć kosztownych prac budowlanych prowadzonych wewnątrz obiektu. Nie wymagają przebudowy stropów, wykonywania nowych szachtów kominowych czy ingerencji w konstrukcję budynku.

To rozwiązanie szczególnie doceniają właściciele domów, którzy po latach użytkowania decydują się na montaż kominka, pieca wolnostojącego, kotła na pellet lub planują stworzyć strefę relaksu z sauną i banią opalaną drewnem.

Dodatkowym atutem jest szybki montaż. W wielu przypadkach inwestor może korzystać z nowego urządzenia grzewczego już po zakończeniu prac instalacyjnych, bez konieczności przeprowadzania kompleksowego i kosztownego remontu.

Czytaj także: Komin bezpieczeństwa - czyli jak mieć naprawdę bezpieczny dom

Komin stalowy – estetyka, która zwiększa możliwości projektowe

Współczesny inwestor zwraca uwagę nie tylko na parametry techniczne, ale również na wygląd instalacji, który ma wpływ na odbiór całej bryły budynku.

Odpowiadając na oczekiwania projektantów i inwestorów, firma Checz Systemy Kominowe poszerzyła ofertę kominów dwuściennych izolowanych o rozwiązania dostępne nie tylko w naturalnym wykończeniu stali nierdzewnej, ale również w popularnych kolorach – czerni i graficie – oraz w dowolnym kolorze z palety RAL. Dzięki temu komin może stać się integralnym elementem projektu, a nie jedynie koniecznym dodatkiem do instalacji grzewczej.

To szczególnie istotne w nowoczesnym budownictwie, w którym każdy detal ma znaczenie, a komin powinien harmonizować z elewacją, stolarką okienną czy pokryciem dachowym, tworząc spójną i estetyczną całość.

Radzimy, jak zamontować komin w domu drewnianym i szkieletowym.
 

Komin stalowy – technologia, która pracuje na bezpieczeństwo

Największą zaletą nowoczesnych kominów stalowych pozostaje jednak technologia.

Dwuścienne systemy izolowane wyposażone są w warstwę izolacji termicznej umieszczoną pomiędzy przewodem spalinowym, a płaszczem zewnętrznym. Takie rozwiązanie ogranicza wychładzanie spalin, poprawia ciąg kominowy i zwiększa bezpieczeństwo eksploatacji.

Dla użytkownika oznacza to:

• stabilniejszą pracę urządzenia grzewczego,
• mniejsze ryzyko powstawania kondensatu,
• większą efektywność całej instalacji.

W praktyce kominy stalowe bezpiecznie współpracują z kotłami, kominkami, piecami wolnostojącymi, a systemy dwuścienne izolowane doskonale sprawdzają się jako samodzielne kominy zewnętrzne, odporne na zmienne warunki atmosferyczne.

Komin stalowy – rozwiązanie dla domu i ogrodu

Sauna i bania wymagają równie skutecznego i bezpiecznego odprowadzania spalin.

To właśnie dlatego rośnie zainteresowanie lekkimi systemami stalowymi.

Ich uniwersalność sprawia, że znajdują zastosowanie nie tylko w nowo powstających obiektach, ale również podczas modernizacji istniejących budynków, gdy liczy się ograniczenie prac budowlanych i zachowanie estetyki elewacji.

Trend, który zostanie na dłużej

Funkcjonalność i estetyka – to możliwe? Tak – reagując na potrzeby nowoczesnego budownictwa, tworzymy rozwiązania trwałe, estetyczne i dopasowane do współczesnej architektury.

CHECZ Systemy Kominowe
ul. Topolowa 2, 83-021 Rokitnica
tel. 606 106 109
info@checz.pl
www.checz.pl
 

Nic nie irytuje mnie bardziej niż władza, która zamiast szukać rozwiązania problemu obywatela, wykorzystuje całą siłę urzędu, żeby udowodnić mu, że „to ona ma ostatnie słowo”!

Część z Was zna historię pani Małgorzaty Zegarek, emerytki z Krakowa a właściwie z samych obrzeży miasta.

Mieszka w domu, którego przez lata nie miała realnej możliwości ogrzewać w inny sposób niż drewnem. Sieć ciepłownicza do jej domu nie docierała. Próbowała rozmawiać z władzami Krakowa i szukać rozwiązania. Bez skutku.

Kiedy została ukarana za palenie drewnem, nie przyjęła mandatu.

Poszła do sądu… i wygrała.

W skrócie. Sąd nie zakwestionował samego krakowskiego zakazu spalania drewna, ale w konkretnej sytuacji pani Zegarek dostrzegł coś, czego najwyraźniej zabrakło urzędniczej machinie: człowieka, jego rzeczywistą sytuację i okoliczności, w jakich się znalazł.

Wydawałoby się, że po takim wyroku rozsądna administracja powinna usiąść z mieszkanką przy stole i znaleźć rozwiązanie.

Nic z tego.

Z informacji, które do nas dotarły, wynika, że w tym roku ponownie przeprowadzono kontrolę i ponownie podjęto próbę ukarania pani Zegarek.

Czyli co? Znowu sąd? Znowu stres? Znowu koszty (z emerytury)?

Znowu emerytka ma udowadniać przed wymiarem sprawiedliwości, że chce po prostu mieć zimą ciepło w swoim domu?

A po drugiej stronie?

Urząd. Prawnicy. Procedury. Czas. I publiczne pieniądze – którz je liczy Kraków jest bogaty.

To już nie jest dyskusja o tym, kto jest za kominkami, a kto przeciw. To jest pytanie o granice urzędniczej władzy i zwykłą ludzką przyzwoitość.

Ok. prawo trzeba respektować. Ale państwo i samorząd nie mogą działać jak automat: jest przepis, jest obywatel, więc znajdźmy sposób, żeby go ukarać.

Administracja publiczna istnieje po to, żeby rozwiązywać problemy mieszkańców, a nie żeby udowadniać, że ma więcej czasu, pieniędzy i możliwości procesowych niż pojedynczy człowiek.

I jest w tym wszystkim gorzki paradoks.

W maju mieszkańcy Krakowa odwołali w referendum Prezydenta Miasta. Za jego odwołaniem zagłosowało ponad 171 tysięcy osób. Teraz Kraków czekają przedterminowe wybory.

Może więc warto zadać wszystkim, którzy chcą rządzić tym miastem, jedno bardzo proste pytanie:

Czy urząd w Krakowie ma być dla mieszkańca, czy mieszkaniec dla urzędu?

Bo pani Małgorzata Zegarek nie powinna po raz kolejny samotnie mierzyć się z całym aparatem miasta.

Jeżeli ta sprawa ponownie trafi do sądu, pani Zegarek ponownie zasługuje na nasze wsparcie.

Nie dlatego, że stoi za nią wielka firma, partia czy grupa interesu. Właśnie dlatego, że stoi sama.

I czasem właśnie wtedy najbardziej widać, po czyjej stronie naprawdę stoi państwo.

Mieszkańcy Krakowa i nie tylko zadajcie to pytanie swoim kandydatom na prezydenta czy też włodarzom. 

Na tle innych urządzeń grzewczych EKO Balance wyróżnia się swoją unikalną konstrukcją i niezwykłą elastycznością. Jest bowiem jedynym kotłem na rynku europejskim, który może być zasilany pelletem drzewnym klasy A1, A2, a także biomasą zielną z miskanta. Dzięki temu użytkownicy zyskują realną niezależność energetyczną i możliwość korzystania z lokalnie dostępnych surowców, co idealnie wpisuje się w aktualne trendy energetyki rozproszonej oraz poszukiwania tańszych i bardziej ekologicznych źródeł ciepła.

Więcej artykułów o podobnej tematyce w dziale Produkty/Nowości

EKO Balance - jedyny na rynku kocioł na pellet z elektrofiltrem

Sercem urządzenia jest wymiennik ciepła zintegrowany z elektrofiltrem o niewielkich gabarytach, stanowiący prawdziwy przełom technologiczny. To właśnie dzięki niemu możliwe jest osiągnięcie wyjątkowo niskiego poziomu emisji pyłów: o 2,10 mg/m³ dla pelletu drzewnego klasy A1, 2,57 mg/m³ dla pelletu klasy A2 oraz 2,19 mg/m³ dla biomasy z miskanta. To wartości, które stawiają EKO Balance w gronie najbardziej ekologicznych i innowacyjnych kotłów grzewczych dostępnych w Europie.

Przeczytaj porady eksperta: Jak ekonomicznie ogrzewać pelletem?

EKO Balance - kocioł, który zapewni Ci bezpieczeństwo energetyczne

Kocioł od firmy Zamech to jednak nie tylko zaawansowana technologia, ale również komfort codziennego użytkowania. Dzięki nowoczesnemu systemowi podawania powietrza i aerodynamicznej komorze spalania urządzenie pracuje niemal bezobsługowo, oferując użytkownikowi wygodę, bezpieczeństwo i niezawodność przez długie lata. To rozwiązanie, które pozwala znacząco obniżyć koszty eksploatacji i zapewnia szybki zwrot z inwestycji, jednocześnie przyczyniając się do poprawy jakości powietrza i ograniczenia zjawiska smogu, szczególnie uciążliwego w sezonie grzewczym.

EKO Balance to symbol nowoczesnej polskiej myśli technicznej i dowód na to, że innowacyjne rozwiązania mogą powstawać w oparciu o lokalne doświadczenia i potrzeby rynku. Łączy w sobie ekologię, ekonomię i niezależność, stając się odpowiedzią na najważniejsze wyzwania współczesnej energetyki. To nie jest zwykły kocioł – to inwestycja w przyszłość, w czyste powietrze i w bezpieczeństwo energetyczne, które nabiera dziś szczególnego znaczenia.

Firma P.P.U.H. Zamech Dariusz Nocoń udowadnia, że przyszłość ogrzewania zaczyna się tu i teraz, a jej imię to EKO Balance.

Biomasa AGRO staje się dziś jednym z filarów bezpieczeństwa cieplnego gospodarstw domowych. Miskant, określany często mianem „zielonego paliwa przyszłości”, może być uprawiany na gruntach słabszej jakości, tworząc lokalny i odnawialny łańcuch dostaw paliwa. 

Kocioł został zaprojektowany tak, aby efektywnie spalać zarówno pellet drzewny, jak i tani pellet AGRO. Nowoczesny system doprowadzania powietrza oraz dopracowana konstrukcja komory spalania zapewniają stabilną pracę urządzenia, wysoką sprawność i komfort użytkowania przez wiele lat. 

EKO Balance - kocioł, który zyskał uznanie

Wybierając EKO Balance, inwestujesz nie tylko w oszczędności, ale również w rozwiązanie docenione przez ekspertów branży grzewczej. Kocioł został wyróżniony prestiżowym EKOLAUREM Polskiej Izby Ekologii, znalazł się w programie TopTen Polska, zdobył tytuł Płomień Roku, a także otrzymał nagrodę „Quality & Innovation Expo 2025”, przyznaną podczas drugiej edycji Heating Tech Expo, jednych z najważniejszych targów branży grzewczej w Polsce. To potwierdzenie, że wybierasz urządzenie łączące nowoczesną technologię, wysoką jakość wykonania oraz realne korzyści dla użytkownika.

EKO Balance to Twój kocioł przyszlości. To odpowiedź na pytanie, jak ogrzewać dom w sposób ekonomiczny i bezpieczny. W świecie, w którym dostęp do paliw opałowych staje się strategiczną wartością, możliwość wyboru pomiędzy pelletem drzewnym a biomasą AGRO staje się przewagą, która procentuje przez lata.

Jeżeli szukasz sposobu na niższe koszty ogrzewania, większą niezależność i swobodę wyboru paliwa, EKO Balance został stworzony właśnie dla Ciebie.

Ty wybierasz paliwo. Ty kontrolujesz koszty.

P.P.U.H. ZAMECH Dariusz Nocoń
ul. Staszica 171 41-250 Czeladź
www.zamech-czeladz.pl

Kocioł na pellet, czyli spokój zapisany w workach

W ostatnich latach wokół pelletu pojawiły się pewne turbulencje. Skoki cen, chwilowe problemy z dostępnością czy nerwowe reakcje rynku były faktem. Z perspektywy czasu widać jednak wyraźnie, że były to raczej krótkotrwałe odchylenia niż trwała zmiana kierunku. W długim horyzoncie pellet pozostaje paliwem stabilnym – zarówno pod względem podaży, jak i cen.

Dla użytkownika ma to bardzo konkretne znaczenie. Pellet ma powtarzalne parametry, jest łatwy w magazynowaniu i powszechnie dostępny. Nie wymaga każdorazowego „uczenia się” paliwa od nowa ani ciągłych korekt ustawień. W praktyce oznacza to, że kocioł zachowuje się podobnie przez cały sezon, a koszty ogrzewania da się sensownie oszacować z wyprzedzeniem. Bez nerwowego reagowania na każdą informację z rynku.

Ta przewidywalność sprawia, że pellet idealnie współpracuje z nowoczesnymi, automatycznymi kotłami. Użytkownik nie musi zastanawiać się nad jakością każdej partii paliwa ani ingerować w pracę urządzenia. Pellet po prostu „robi swoje”. A skoro paliwo jest stabilne, naturalnym kolejnym krokiem staje się pytanie o to, jak wybrać kocioł, który tę stabilność dobrze wykorzysta.

Dowiedz się, dlaczego pellet powinien mieć certyfikat

Najlepszy kocioł na pellet  - technologia, która robi różnicę

W praktyce różnice między kotłami pelletowymi nie polegają na tym, czy są w stanie ogrzać dom. Polegają na tym, jak bardzo angażują użytkownika w codzienne użytkowanie. Dobry kocioł nie powinien wymagać reakcji na każdą zmianę pogody ani prowokować do ciągłego zaglądania do sterownika.

Z punktu widzenia użytkownika idealna sytuacja wygląda prosto: rano dom jest dogrzany, po południu nie robi się za ciepło, a wszystko dzieje się samo. Kocioł reaguje na zmieniające się warunki i dopasowuje swoją pracę do rytmu domu. Efektem nie jest technologiczny pokaz, ale naturalne, spokojne ogrzewanie.

Tak właśnie pracują nowoczesne konstrukcje, takie jak ONE Plus czy DasPell NEXT od Heiztechnik czy Rakoczy FIREMAX. Ich przewaga nie polega na jednej, konkretnej funkcji, lecz na tym, że ogrzewanie przestaje być procesem, którym trzeba zarządzać. Kocioł działa w tle, a użytkownik po prostu korzysta z ciepła – bez poczucia, że musi nad czymkolwiek czuwać.

Podobnie wygląda kwestia zużycia pelletu. W codziennym użytkowaniu oszczędność nie objawia się w procentach zapisanych w tabeli, lecz w prostych obserwacjach: rzadziej trzeba donosić worki, zużycie paliwa jest spokojne i przewidywalne, a sezon grzewczy nie przynosi zaskoczeń. Kotły, które potrafią długo pracować przy niskim zapotrzebowaniu na ciepło, nie marnują pelletu na ciągłe rozpalanie i wygaszanie. Właśnie dlatego rozwiązania takie jak DasPell NEXT czy Q Pellet od Heztechnik czy Rakoczy FIREMAX są projektowane z myślą o normalnym, codziennym użytkowaniu, a nie pracy „na granicy możliwości”.

Równie ważna jest kultura obsługi. Pellet często wybierany jest po to, by raz na zawsze pożegnać się z brudem i uciążliwymi czynnościami w kotłowni. Nowoczesne kotły wyposażone są w rozwiązania, które ograniczają odkładanie się zanieczyszczeń i ułatwiają utrzymanie urządzenia w dobrej kondycji. W praktyce oznacza to, że czyszczenie jest rzadsze i zdecydowanie mniej uciążliwe niż w starszych konstrukcjach, ale – co warto jasno podkreślić – nadal pozostaje elementem regularnej obsługi.

Z punktu widzenia użytkownika wygląda to raczej tak, że zamiast częstego „pilnowania” kotła i walki z zabrudzeniami, ma on krótką, przewidywalną czynność do wykonania co jakiś czas. To ważna różnica, bo komfort użytkowania nie polega na całkowitym braku obsługi, ale na tym, że jest ona uporządkowana, szybka i nie dezorganizuje dnia. W kotłach takich jak Q Pellet czy Q Pellet BOX czy FIREMAX widać to szczególnie wyraźnie – ergonomia i dostęp do elementów serwisowych sprawiają, że utrzymanie porządku nie jest problemem, nawet w mniejszych kotłowniach. Dobrą praktyką pozostaje też coroczny przegląd serwisowy, który pozwala utrzymać sprawność urządzenia i uniknąć niepotrzebnych niespodzianek w sezonie.

Na komfort użytkowania ogromny wpływ ma również właściwy dobór mocy. Przewymiarowany kocioł szybko zaczyna zwracać na siebie uwagę – częstymi włączeniami i wyłączeniami, słyszalną pracą czy wahaniami temperatury. Tymczasem dobrze dobrana moc oznacza spokojną, równą pracę i stabilne warunki w domu. Serie ONE Plus, DasPell NEXT i Q Pellet i Rakoczy FIREMAX pozwalają precyzyjnie dopasować urządzenie do realnych potrzeb budynku, dzięki czemu ogrzewanie przestaje być odczuwalne jako system, a zaczyna być po prostu tłem codziennego życia.

Najlepszy kocioł na pellet – podziękuj sobie za świadomy wybór

Po jednym lub dwóch sezonach użytkowania pojawia się to, co w ogrzewaniu najcenniejsze: przewidywalność. Brak losowych alarmów, brak potrzeby ciągłego sprawdzania ustawień, brak obaw, czy po kilku dniach nieobecności wszystko będzie działać tak samo jak wcześniej. Ogrzewanie staje się przezroczyste – i właśnie wtedy można powiedzieć, że zostało dobrze dobrane.

Pellet jako paliwo doskonale wpisuje się w tę filozofię. Technologia jest dojrzała, rynek ustabilizowany, a kierunek rozwoju jasno określony. To wybór, do którego nie trzeba wracać co kilka lat, analizując zmiany przepisów czy dostępność paliwa. Jeśli więc pellet jest już świadomą decyzją, to wybór odpowiedniego kotła staje się jej naturalnym i logicznym dopełnieniem.

Kotły takie jak Hezitechnik ONE Plus, DasPell NEXT, Q Pellet, Q Pellet BOX oraz Rakoczy Firemax pokazują, że nowoczesne ogrzewanie pelletowe doszło do momentu, w którym nie trzeba interesować się techniką, żeby z niej korzystać.

A z perspektywy użytkownika właśnie to jest największą wartością.

AUTORYZOWANI DYSTRYBUTORZY GRUPY HARGASSNER W POLSCE

tel. 15 813 69 69, kom. +48 669 659 394
biuro@rakoczy.pl; www.rakoczy.pl

ul. Drogowców 7, 83-250 Skarszewy
+48 58 560 85 57
biuro@heiztechnik.pl; zamowienia@heiztechnik.pl
www.heiztechnik.pl

Punktem wyjścia jest działalność Izby, która skupia ponad 130 polskich firm i reprezentuje m.in. producentów kotłów na pellet, pomp ciepła, kominków, urządzeń zduńskich oraz część przemysłu ciężkiego. Adam Nocoń mówi o potrzebie silniejszego wspierania polskich technologii i stworzenia takich warunków, aby krajowi producenci mogli konkurować nie tylko w Polsce, ale również na rynkach zagranicznych.

Duża część rozmowy poświęcona jest programowi „Czyste Powietrze”. Rozmówca wskazuje, że program z jednej strony napędza sprzedaż wybranych technologii, ale z drugiej jego częste zmiany i sposób kwalifikowania urządzeń powodują duże problemy dla producentów. Jako przykład podaje rynek pomp ciepła i konkurencję ze znacznie tańszymi urządzeniami importowanymi z Azji. Pojawia się też temat jakości instalacji oraz postulatu stworzenia systemu certyfikowanych i ubezpieczonych wykonawców.

Istotnym wątkiem jest także ogrzewanie biomasą i pelletem. Według danych przytoczonych w rozmowie w Polsce pracuje około 400-450 tys. kotłów na pellet, które mogą zużywać około 2 mln ton paliwa rocznie. Przy kolejnych wymianach starych urządzeń zapotrzebowanie może jeszcze wzrosnąć. Izba zwraca dlatego uwagę na potrzebę rozwoju krajowej produkcji pelletu, zabezpieczenia dostępu do surowca oraz traktowania pelletu jako paliwa o strategicznym znaczeniu.

Rozmowa pokazuje również skalę zmian technologicznych w urządzeniach na biomasę. Adam Nocoń zestawia emisję pyłów ze starych „kopciuchów”, sięgającą według przytoczonych danych około 1000 mg/m³, z nowoczesnymi urządzeniami spełniającymi wymagania na poziomie 20-40 mg/m³. Oznacza to możliwość ograniczenia emisji pyłów nawet o około 98% przy wymianie starego urządzenia.

Jednym z najważniejszych tematów całej rozmowy jest jednak brak długofalowej i przewidywalnej polityki energetycznej. Zdaniem prezesa Izby polscy producenci potrzebują co najmniej dziesięcioletniej mapy drogowej, która pozwoli im planować inwestycje, rozwijać technologie i budować moce produkcyjne bez obawy, że po kilku latach zmienią się zasady programów wsparcia.

Czy transformacja energetyczna może jednocześnie poprawiać jakość powietrza, zwiększać bezpieczeństwo energetyczne i wzmacniać polski przemysł?

Według Adama Noconia jest to możliwe, ale wymaga stabilnych zasad, wsparcia europejskich i polskich produktów, rozwoju lokalnych źródeł energii oraz otwartości na różne technologie, zamiast promowania tylko jednego sposobu ogrzewania.

W rozmowie pojawia się również bardzo praktyczna wskazówka dla osób wybierających ogrzewanie domu: warto patrzeć nie tylko na samo urządzenie, ale także na lokalnego producenta, dostępność instalatora, serwisu i części zamiennych. Jako interesujący kierunek wskazywane są również systemy hybrydowe, np. pompa ciepła współpracująca z kominkiem albo kotłem na pellet.

W jednym miejscu spotkali się ludzie, którzy na co dzień pracują w różnych częściach kraju, mają różne doświadczenia i spojrzenie na wiele spraw, ale łączy ich jedno - zduństwo. Piknik stał się więc okazją do rozmów, wymiany doświadczeń, wspominania, ale również zwyczajnego bycia razem.

Bo właśnie taki był jego charakter. Mniej oficjalny, bardziej rodzinny.

Organizatorzy przez ponad trzy lata przygotowywali wydarzenie, szukając odpowiedniego miejsca, sponsorów, wystawców i patronów medialnych, przygotowując materiały promocyjne, gry i zabawy. Dariusz Chmieliński przejechał setki kilometrów, rozwieszając plakaty promujące wydarzenie. Wszystko po to, aby 16 sierpnia zduńska społeczność mogła spotkać się nie wirtualnie, nie przy okazji targów czy szkolenia - na żywo i na luzie.

I patrząc na to, co działo się tego dnia w Parzęczewie, można powiedzieć, że ten pomysł się udał.

Piknik rozpoczął się około godziny 10 uroczystym otwarciem, w którym uczestniczył burmistrz Parzęczewa Ryszard Nowakowski. To właśnie on oficjalnie rozpoczął wydarzenie, witając jego uczestników.

Choć był to moment oficjalny, atmosfera szybko nabrała zdecydowanie mniej formalnego charakteru. Rozmowy przeniosły się między stoiskami, przy stołach i w przestrzeń pikniku. Było jedzenie, muzyka, spotkania ze znajomymi i mnóstwo okazji do rozmów.

Były również atrakcje przygotowane z myślą o najmłodszych. Dzieci mogły uczestniczyć w zabawach i rodzinnych konkurencjach, a szczególną atrakcją były stanowiska, na których mogły własnoręcznie pracować w glinie. Dzięki temu zduństwo można było nie tylko zobaczyć, ale również dotknąć i samemu spróbować swoich sił w pracy z materiałem.

Rodzinny charakter imprezy nie oznaczał jednak rezygnacji z rozmów o ważnych dla środowiska tematach.

W programie znalazły się wystąpienia Jacka Ręki, Starszego Cechu Zdunów Małopolskich, oraz Wojciecha Perka, reprezentującego Izbę Gospodarczą Kominki i Piece. Poruszali oni kwestie niezwykle istotne dla przyszłości zawodu zduna – między innymi potrzebę obrony i zachowania zawodu oraz znaczenie drewna kawałkowego jako odnawialnego źródła energii i paliwa wykorzystywanego do ogrzewania. Była więc przestrzeń zarówno na rozmowę o przyszłości zduństwa, jak i na zwykłe spotkanie przy kawie czy wspólnym posiłku. I właśnie ta różnorodność sprawiła, że piknik miał swój wyjątkowy charakter.

Na miejscu nie zabrakło również firm i producentów związanych ze zduństwem i ogrzewaniem. Wśród wystawców i sponsorów znaleźli się m.in. DEFRO, Unico, Tomillo, Feniksus, TATAREK, Budownictwo Naturalne Ryszard Buczek, CEBUD – Nowe Technologie, Nadleśnictwo Grotniki, Kaflarnia Kornak, Kaflarnia Stalowa Wola, Kafel Art, Kominki Bielawski, Eko Zdun Piece Kominki, Izba Gospodarcza Kominki i Piece IGKP, Poujoulat, Państwowy Instytut Energetyki oraz przedstawiciele usług zduńskich .

Nie zabrakło również produktów i rozwiązań związanych bezpośrednio z ogniem, ceramiką i budową pieców oraz kominków. Dzięki temu piknik był jednocześnie okazją do zaprezentowania tego, czym współczesne zduństwo jest dzisiaj.

Ale wystawcy nie byli tego dnia najważniejsi. Najważniejsi byli ludzie.

Organizatorzy, mówiąc o powodach stworzenia pikniku, podkreślali, że chcieli przede wszystkim spotkać się na żywo. Podać sobie rękę, porozmawiać bez pośpiechu, wymienić doświadczenia i wspólnie spędzić czas.

I rzeczywiście - tego dnia było widać, że środowisko zduńskie potrzebuje takich spotkań.

Na co dzień wiele kontaktów odbywa się przez telefon, internet czy podczas branżowych wydarzeń. Tym razem można było usiąść razem przy stole, porozmawiać o pracy, ale również o zupełnie zwyczajnych sprawach. Był śmiech, wspomnienia, dyskusje, muzyka i wspólne zdjęcia. Była też świadomość, że mimo różnic wszyscy tworzą jedno środowisko.

Z perspektywy osoby, która obserwowała piknik na miejscu, trudno nie zauważyć, że jego największą wartością nie były konkretne atrakcje czy liczba wystawców, ale atmosfera. Była to atmosfera sprzyjająca rozmowie i budowaniu relacji. Tego dnia zduństwo pokazało się nie tylko jako zawód i rzemiosło, ale jako środowisko ludzi, których łączy wspólna pasja i tradycja.

Rodzinny Piknik Zduński pokazał również, że można spotkać się ponad podziałami i różnicami, wspólnie rozmawiać o trudnych dla branży tematach, ale jednocześnie dobrze się bawić. Organizatorzy zapowiadają, że spotkanie będzie miało swoją kontynuację.

Po tym, co wydarzyło się 16 sierpnia w Parzęczewie, można powiedzieć jedno: zduńska rodzina zdecydowanie potrzebuje takich spotkań.

Większość błędów związanych z kominkiem powstaje nie podczas jego montażu, lecz znacznie wcześniej – na etapie projektu, wykonywania instalacji i budowy komina. Niestety, wiele z nich ujawnia się dopiero wtedy, gdy do domu wchodzi kominkarz, a ich usunięcie oznacza dodatkowe koszty i niepotrzebne przeróbki. Oto najczęstsze błędy, które mogą utrudnić montaż kominka i generować dodatkowe koszty:

Gdzie zaplanować przyłącze do komina i wyczystkę?

Jest to jeden z najczęstszych problemów spotykanych podczas montażu kominka. Murarz wykonujący komin systemowy często nie wie, jaki wkład kominkowy zostanie zamontowany i z której strony powinno znajdować się przyłącze spalin oraz wyczystka. W efekcie otwór przyłączeniowy znajduje się po niewłaściwej stronie lub na niewłaściwej wysokości. Późniejsze poprawki bywają czasochłonne, a niekiedy wymagają ingerencji w gotowy komin.

Dlatego jeszcze przed wymurowaniem komina warto uzgodnić z wykonawcą kominka:

• model urządzenia,
• średnicę przewodu dymowego,
• wysokość przyłącza,
• stronę podłączenia czopucha.

Zbyt mała średnica doprowadzenia powietrza do kominka

W wielu projektach przewiduje się doprowadzenie powietrza rurą o średnicy 100 lub 110 mm. Dla części nowoczesnych wkładów jest to wartość niewystarczająca. Przy większych urządzeniach może to powodować ograniczenie dopływu powietrza, problemy z rozpalaniem oraz pogorszenie parametrów spalania.

W praktyce warto przewidywać:

• minimum fi 125 mm dla większości wkładów,
• fi 150 mm dla większych urządzeń lub kominków z funkcją grzewczą.

Koszt większej rury na etapie budowy jest praktycznie pomijalny, natomiast późniejsza wymiana jest zwykle bardzo trudna.

Czy można wykonać ogrzewanie podłogowe pod kominkiem?

Coraz częściej cała powierzchnia domu jest pokrywana ogrzewaniem podłogowym, bez uwzględnienia przyszłej lokalizacji kominka. Powoduje to kilka problemów:

• ryzyko uszkodzenia rur podczas kotwienia konstrukcji,
• utrudnione wykonanie fundamentu pod cięższą zabudowę,
• niepotrzebne ogrzewanie miejsca znajdującego się bezpośrednio pod kominkiem.

Najlepiej już na etapie projektu instalacji z zapasem wyznaczyć strefę kominka i pozostawić ją bez rur grzewczych.

Zbyt słaba posadzka pod ciężki kominek - jak ją właściwie przygotować?

Wiele nowoczesnych wkładów wraz z zabudową waży od kilkuset kilogramów do ponad tony. W przypadku pieco-kominków lub konstrukcji akumulacyjnych masa może być jeszcze większa. Tymczasem często spotyka się standardową wylewkę o grubości kilku centymetrów, bez żadnego przygotowania pod większe obciążenia.

Jeżeli planowany jest cięższy kominek, należy wcześniej przewidzieć:

• odpowiednią nośność podłoża,
• ewentualne pogrubienie płyty lub stropu,
• fundament pod urządzenie. 

Jakie instalacje są potrzebne do kominka z płaszczem wodnym?

Inwestorzy często decydują się na kominek z płaszczem wodnym dopiero na etapie wykończenia domu. Wtedy okazuje się, że nie przygotowano niezbędnych instalacji. W pobliżu miejsca montażu powinny znaleźć się:

• przewody zasilania i powrotu instalacji grzewczej,
• przewody do podłączenia bufora lub kotłowni,
• odpływ do kanalizacji (dla podłączenia zaworu bezpieczeństwa i chłodnicy płaszcza wodnego),
• doprowadzenie wody,
• odpowiednia liczba przewodów elektrycznych i sterujących pomiędzy kominkiem a kotłownią (To bardzo częsty problem!).

Brak tych instalacji oznacza konieczność kucia gotowych posadzek i ścian.

Przeczytaj : Wkład wodny to nie wszystko. Sprawdź czego potrzebuje kominek wodny, żeby sprawnie funkcjonował?

Ile miejsca zostawić na serwis i osprzęt kominka?

Projektanci wnętrz często skupiają się wyłącznie na wyglądzie zabudowy. Tymczasem nowoczesne kominki mogą wymagać miejsca na:

• sterowniki,
• przepustnice,
• elementy automatyki,
• kratki rewizyjne,
• dostęp serwisowy do urządzeń.

Ich brak może znacząco utrudnić późniejszą eksploatację.

Kiedy najlepiej skonsultować kominek z wykonawcą?

Największe problemy przy budowie kominka nie wynikają zwykle z samego urządzenia, lecz z braku koordynacji między projektantem, wykonawcą instalacji, murarzem a kominkarzem. Warto skonsultować planowany kominek jeszcze przed wykonaniem fundamentów, instalacji i komina. Kilka telefonów na początku budowy może oszczędzić wielu kosztownych przeróbek na etapie wykończenia domu.

Czy komin z gotowego projektu może ograniczyć wybór kominka? - zobacz co radzi specjalista Mariusz Pazura (Walma)

Jednym z najczęstszych problemów, z jakimi spotykamy się podczas planowania i montażu kominków, jest komin. Na projekcie często wygląda on niepozornie, jednak w rzeczywistości okazuje się masywną bryłą, która znacząco ogranicza przestrzeń przeznaczoną na urządzenie grzewcze. Inwestorzy są później zaskoczeni, że miejsca na wymarzony kominek jest znacznie mniej, niż zakładali. W dużej mierze wynika to z braku odpowiedniego omówienia tematu na etapie projektowania i budowy. Architekt oraz kierownik budowy powinni nie tylko nadzorować realizację inwestycji, ale także wskazywać inwestorom różne możliwości, wyjaśniać konsekwencje poszczególnych rozwiązań i pomagać w podejmowaniu świadomych decyzji. 

Czy istniejący komin można przebudować pod wybrany kominek?

Czy w sytuacji, gdy komin już istnieje, można jeszcze coś zmienić? Oczywiście. W praktyce niemal wszystko da się poprawić lub przebudować, jednak głównie zależy to od budżetu, jakim dysponuje inwestor. Warto jednak pamiętać, że są to dodatkowe wydatki, których często można uniknąć przy odpowiednim planowaniu. Niedawno realizowaliśmy projekt dla klientki, która marzyła o konkretnym modelu kominka. Problem polegał na tym, że w nowo wybudowanym domu znajdował się już tradycyjny komin murowany, który zajmował zbyt wiele miejsca, co uniemożliwiało montaż wybranego urządzenia. Aby spełnić oczekiwania inwestorki, zdemontowaliśmy istniejący komin i zastąpiliśmy go lekkim, izolowanym kominem dwuściennym ze stali kwasoodpornej. Dzięki temu udało się stworzyć dokładnie taką aranżację, jaką sobie wymarzyła. Innym wyzwaniem była realizacja kominka dwustronnego w remontowanym domu. Inwestorka chciała, aby palenisko dzieliło dwa pomieszczenia i było widoczne z obu stron. Ponieważ budynek był już gotowy, konieczne okazało się wykonanie przewiertów przez strop oraz poprowadzenie instalacji przez kilka pomieszczeń. Prace były skomplikowane i wiązały się z dużą ingerencją w istniejącą zabudowę, jednak efekt końcowy w pełni wynagrodził poniesiony wysiłek.

Kolejnym często spotykanym problemem jest nieprzemyślane wykonanie doprowadzenia powietrza do kominka. Zdarza się, że zostaje ono umieszczone w przypadkowym miejscu, co później wymusza kosztowne i czasochłonne przeróbki. 

Gdybym miał udzielić jednej rady osobom planującym budowę domu, byłaby ona bardzo prosta: nie bójcie się konsultować swoich pomysłów z firmą kominkową już na etapie projektu. Taka rozmowa pozwala uniknąć wielu błędów, niepotrzebnych kosztów i kompromisów, a przede wszystkim daje pewność, że wymarzony kominek rzeczywiście będzie mógł powstać w zaplanowanej formie.

Kiedy najlepiej skonsultować projekt domu z firmą kominkową? - podpowiada Tomasz Warchoł (Toma)

Z mojego doświadczenia wynika, że inwestorzy zdecydowanie zbyt rzadko konsultują projekty domów z firmami kominkowymi na wczesnym etapie realizacji inwestycji. Najczęściej trafiamy na budowę dopiero wtedy, gdy dom znajduje się już w stanie surowym zamkniętym i wiele decyzji zostało podjętych. Tymczasem idealnym momentem na rozmowę o kominku jest etap projektowania lub przynajmniej stan surowy otwarty. Wtedy można jeszcze swobodnie wprowadzać zmiany bez generowania dodatkowych kosztów. 

Jakie błędy w dokumentacji kominka zdarzają się najczęściej?

Do najczęstszych błędów, z jakimi spotykam się w swojej pracy, należą nieścisłości w dokumentacji projektowej. Bardzo często na projekcie brakuje oznaczeń dotyczących wyczystki komina oraz dolotu powietrza. Zdarza się również, że oba te elementy zostają zaprojektowane na tej samej płaszczyźnie, co jest rozwiązaniem nieprawidłowym i wymaga późniejszych przeróbek. Równie częstym problemem jest brak informacji o średnicy dolotu powietrza. W praktyce okazuje się, że wykonany przewód ma zbyt mały przekrój, aby zapewnić prawidłową pracę urządzenia. Konieczne stają się korekty, które nie tylko generują dodatkowe koszty, ale mogą również wpływać na warunki gwarancji komina. 

Ile miejsca trzeba przewidzieć na wkład i zabudowę kominka?

Wielu problemów można uniknąć także dzięki lepszej wyobraźni przestrzennej na etapie projektowania. Nierzadko zdarza się, że projekt uwzględnia sam wkład kominkowy, ale pomija jego zabudowę. Tymczasem obudowa kominka również wymaga odpowiedniej ilości miejsca. W efekcie po zakończeniu budowy okazuje się, że przestrzeń przewidziana na kominek jest zbyt mała i konieczne stają się kompromisy dotyczące wyglądu lub funkcjonalności całej realizacji. 

Sprawdź: Jaki wkład kominkowy wybrać?

Czy błędy w projekcie kominka można naprawić po wykonaniu instalacji?

Dobra wiadomość jest taka, że w zdecydowanej większości przypadków błędy można naprawić. Nawet jeśli w budynku została już zamontowana rekuperacja, wykonano ogrzewanie podłogowe czy ukończono inne instalacje, istnieją rozwiązania, które pozwalają dostosować przestrzeń do wybranego kominka. Warto jednak pamiętać, że każda taka ingerencja oznacza dodatkowe koszty. Dlatego zawsze zachęcam inwestorów do konsultowania projektów z wykonawcami kominków jeszcze przed rozpoczęciem budowy. Projekt na papierze przyjmie niemal każde rozwiązanie, jednak rzeczywistość budowlana bardzo szybko weryfikuje te założenia. Im wcześniej zostaną wychwycone potencjalne problemy, tym łatwiej, szybciej i taniej będzie je wyeliminować.

Jak prawidłowo zaprojektować i wykonać komin do kominka? - podpowiada praktyk Dariusz Bielawski (Kominki Bielawski) 

Chciałbym podkreślić, że przy budowie domu są trzy podstawowe elementy: fundamenty, ściany i komin. Komin musi być wykonany zgodnie z obowiązującymi polskimi normami. Niestety, zdarza się, że wykonawcy próbują realizować go „taniej i lepiej”, jednocześnie twierdząc, że normy nie są obowiązkowe. Gdybym miał komuś doradzić, to zdecydowanie unikałbym takich specjalistów. Normy istnieją po to, aby się do nich stosować i z nich korzystać.

Dlaczego odbiór techniczny komina jest tak ważny?

Komin powinien być zaprojektowany i wykonany zgodnie z normą, ponieważ w przeciwnym razie istnieje ryzyko jego pęknięcia, a w konsekwencji takich problemów, jak zadymienie czy nieprzyjemne zapachy w budynku. Budowa komina to bardzo odpowiedzialne zadanie i musi być wykonana prawidłowo, ponieważ źle wykonany komin może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców. Z tego względu bardzo ważny jest również odbiór techniczny komina i całej instalacji.

Sprawdź Jakie wymagania ma spełniać komin do kominka w zależności od paliwa?

Jakich błędów przy budowie komina do kominka na drewno trzeba unikać?

Uważam też, że należy bezwzględnie unikać sytuacji, w których systemowy komin jest „zabetonowany” w stropie. To rozwiązanie nieprawidłowe i mogące powodować problemy eksploatacyjne. Zdarza się również, że kominy izolowane są wykonywane w niewłaściwy sposób, na przykład są za krótkie, co również może rodzić komplikacje – jednak każdorazowo wymaga to indywidualnej analizy. 

Jaką rolę przy budowie komina pełni kierownik budowy?

W mojej ocenie bardzo ważny jest także wybór kierownika budowy. To właśnie ta osoba powinna najlepiej orientować się w kwestiach technicznych i dopilnować, aby wszystkie prace były wykonywane zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami.

Wystąpi znakomity duet Fortepianowy: Katarzyna Drogosz i Geoffrey Govier.

Artyści zaprezentują utwory Wolfganga Amadeusza Mozarta, Marii Szymanowskiej czy Franza Schuberta. 

Koncert zabrzmi na wyjątkowym instrumencie - replice wiedeńskiego fortepianu Michaela Rosenberga z około 1805 roku, zbudowanej przez Roberta Browna.

Wstęp bezpłatny, jednak liczba miejsc jest ograniczona – obowiązuje wcześniejsza rezerwacja: biuro@kominki-batura.pl, 502 607 546

Zduństwo, a raczej kontakt z ogniem zaczął się mniej więcej w czasach mego dzieciństwa, które często spędzałem u Dziadków w Starej Hańczy. Może niektórzy z Was pamiętają jeszcze zielony stary domek z ogrodem pełnym różnorodnych kwiatów i te malwy aż do nieba. 

Mieszkam w Żelazkowiźnie. Dzisiaj z Żoną Marzeną mamy i taki ogród, i taki stary dom, i takie malwy aż do nieba… I kuchnię fajerkową.

To może nie będzie historia o kaflach i narzędziach zduńskich, a raczej o ogniu i naszym przywiązaniu do niego. 

Kuchnia kaflowa – zapachowe DNA twojego domu

Wspomniany we wstępnie rytuał rozpalania ognia przez Dziadka utkwił mi bardzo głęboko w pamięci. Trzask palącego się drewna i zapach żywicy z drewna mieszający się ze specyficznym zapachem rozgrzewających się na kuchni fajerek. Każdy z Was na pewno wyczuwa woń rozgrzanego żelazka. Wydziela ono wtedy zapachy tkanin, z którymi miało wcześniej kontakt. Podobnie jest z kuchnią fajerkową. Ona zapamiętuje zapachy – gospodyni posiadająca taką kuchnię może zaprogramować jej zapach, takie DNA kuchni. U mojej Babci było ono baaardzo rozbudowane. Już sam zapach gorących fajerek nie dawał spać, a co dopiero gdy wstawiła patelnię i zaczęła smażyć jajecznicę ze szczypiorkiem i skwarkami! Wtedy to już całkiem nie było mowy o spaniu. Wstawałem  i patrzyłem na skaczące nad rusztem paleniska iskry i wesoły płomień pod patelnią. Smak tych potraw jest niezwykły i pomimo tego, że do późna w nocy siedzieliśmy z braćmi przy ognisku i zawsze coś piekliśmy na kiju prawie do rana, człowiek widząc te potrawy na kuchni, znów stawał się głodny jak wilk.

Od dziadkowej kuchni do własnego pieca, czyli o tym, jak zostałem zdunem

Wróćmy do iskierek i wesołego płomienia pod patelnią. Zazwyczaj był wesoły i cieplutki, ale zdarzało się, choć niezbyt często, że stawał się smutny, taki ociężały i taki ciemniejszy. Wtedy Babcia wołała Dziadka: Antoni, chodź zobacz, co się dzieje. 

No i wtedy Dziadek Antoni, Antoni Dycz 007, brał swój młoteczek zduński, wiadro gliny z piaskiem i robił cuda-wianki na kiju. A ja patrzyłem… Jak sroka w kość. 

Po zabiegach Dziadka w kuchni znów tańczył wesoły ogień.

No i to było chyba wtedy… Załapałem, nieświadomie nawet, bakcyla zduństwa.

W późniejszych latach podpatrywałem Dziadka i Tatę, jak budują lub remontują kuchnie i piece innym ludziom. I to jak wraca radość płomieni w paleniskach, a wraz nimi pojawia się radość na twarzach ludzi.

Życie toczyło się dalej… Nadeszły czasy nieprzychylne dla pieców i kuchni kaflowych, co spowodowało, że i zdunów w okolicy było coraz mniej. Nikt nie chciał się uczyć w tym kierunku, ponieważ zapotrzebowanie na takie usługi było bardzo małe. Ale ja zawsze chciałem mieć taką kuchnię. Podczas remontu kuchni zbudowaliśmy z Tatą nową, nie kaflową wprawdzie, ale jednak fajerkową, która służyła nam przez wiele lat. Na przestrzeni lat zbudowaliśmy z Tatą kilka pieców dla ludzi, którzy tego potrzebowali. Piec to niedrogie, wygodne w eksploatacji urządzenie i bardzo efektywne, ale pod warunkiem, że jest skonstruowane zgodnie ze sztuką. (Ciągle Go podpytywałem o szczegóły i tajniki rozwiązań, których jest bardzo wiele.) A do tego daje dużo radości i ciepła. 

O ognistej duszy pieca, czyli kiedy piec działa, dom żyje

Przeczytam Wam cytat  z książki Poszarpane granie Wita Szostaka:

Bo widzisz, synuś, piec to jakby dusza całego domu, całej chałupy. Stawia się go, jak chałupa już gotowa. Podobnie jak w skrzypeczkach, gdzie też na sam koniec duszę skrzaty ustawiają. I nie cieśle piece robią, ale zduni, wędrujący podobnie jak skrzaty i równie mało gadatliwi. Od pieca ciepło na izbę idzie, tak samo, jak u człeka. Kiedy dusza w nim siedzi, to z nią i życie, i ciepło. A kiedy uleci, to życia nie ma i chłód wieczny nadchodzi.

Szczególnie na wsi jesteśmy uzależnieni od ognia i jego dobroczynnego oddziaływania na nasze ciała. Posiadanie takiej kuchni czy pieca daje nam poczucie bezpieczeństwa w czasie ciężkich zim i okresów złej aury, kiedy linie energetyczne są pozrywane i nie mamy prądu. Tu w naszej małej Ojczyźnie dosyć często tego doświadczamy. I choć nie ma wtedy dostępu do internetu i telewizji, jest ciemno, ale bardziej tak... miło. Pali się ogień pod kuchnią. Gdzieś w otoczeniu palą się świece, a my siadamy do stołu, aby zagrać w tysiączka w karty lub jakieś gry planszowe. A Babcia Jasia opowiada historie jak to onegdaj było : ). Tylko dojenie krów takie inne, w półmroku, intymne…

Ale jakby spokojniejsze, dla nas i dla zwierząt.

Wracając do cytatu: I nie cieśle piece robią, ale zduni, wędrujący podobnie jak skrzaty i równie mało gadatliwi. Ja wpisuję się w ten opis niemal w stu procentach. Znajomi, a w szczególności Żona, raczej potwierdzą, że wylewny nie jestem. 

Ale lubię patrzeć na ogień i na to, jak uszczęśliwia innych.

Remont pieca, czyli kiedy dom zaczyna znowu oddychać

Historia z życia: Wszedłem do domu znajomych. Tam od zawsze był problem z piecem, ale jakoś do tej pory funkcjonował. Lecz tego dnia sytuacja była naprawdę kiepska. Chałupa pełna dymu i ziąb na zewnątrz. No i szybka decyzja, co z tym robić. Znalazła się glina, piasku nie brakowało w okolicy. Ale co z kaflami? Czy znajdziemy jakieś, żeby załatać dziury po tych spękanych, które musimy wyrzucić. Są, znalazły się w stodole. No to akcja!

Po dwóch godzinach wytężonej pracy sprzątanie i rozpalamy piec kuchenny…

Znacie to uczucie, kiedy ktoś daje Ci łzy? Łzy szczęścia? Często łzy szczęścia dają nam dzieci, gdy przeżywają jakiś swój ogromny dramat. Na przykład wtedy, gdy upadnie im lizak na ziemię i z pomocą dziecku przychodzi MAMA – oblizuje lizaka i z powrotem daje go Dziecku, a ono oddaje jej właśnie takie łzy.

Rozpaliliśmy piec. Wesoły płomień pojawił się pod blatem kuchennym. W czajniku, który stał na nim zagotowała się woda… I dostałem łzy… łzy szczęścia… To było dla mnie największe podziękowanie od Matki gospodarza. Nigdy bowiem nie paliło się tym piecu, jak w tamtej chwili. Nigdy nie można było doprowadzić wody do wrzenia. Taki uśmiech przez łzy pamięta się zawsze…

Czytaj także: Renowacja pieca kaflowego

Żywicielka rodziny, czyli o tym, jak przywróciliśmy życie kuchni kaflowej z piekarnikiem

Kolejna historia: Panie Marku, proszę o ratunek. Puściła wężownica w kuchni, zalało mi kuchnię. Był hydraulik wymienił podkowę, ale kuchnia rozwalona! Proszę mi pomóc.

Na miejscu okazało się, że sytuacja faktycznie nie jest najlepsza Tak naprędce trudno byłoby to ogarnąć w jeden dzień, ale do późna w nocy udało się uruchomić kuchnię, aby ogrzać dom i wodę użytkową dla wnucząt, które nie wyobrażają sobie weekendu bez Babci i jej ciepłego "mureczka". Umówiliśmy się, żeby rozszerzyć remont kuchni o wymianę piekarnika blaszanego. Nie był używany od wielu lat ze względu na bardzo zły jego stan. Za jakiś czas pojechałem dokończyć remont. Wymieniając piekarnik, wysłuchałem historii o tym, jak to wykarmił jej rodzinę i dzieci. Był cały czas w użyciu. No i przyszło nowe…

Nowa obudowa piekarnika dała mu nowe życie, a ja za kilka dni w podzięce otrzymałem w wiadomości zdjęcie pięknie wypieczonej babki ziemniaczanej ze słowem: Dziękuję.

Towarzysz życia, czyli o czyszczeniu pieca kaflowego

I z tak nieodległej przeszłości: Panie Mareczku, proszę o pomoc. Piec mi strasznie dymi. Jest zimno w domu. Proszę o ratunek.

Umówiliśmy się na najbliższe popołudnie. Z racji tego, że było to bardzo wczesną wiosną, dzień był krótki… Przyjechałem pod wskazany adres. Już z daleka było czuć zapach dymu, którym przesiąkł dom. Starsza Pani, która miała duże problemy z chodzeniem, prowadzi mnie, a raczej mówi, dokąd mam iść. Ona w swoim możliwie szybkim tempie podąża za mną. W jej pokoju stał piec, całkiem ładny. Był jednak straszliwie okopcony. Zapytałem dlaczego, tak się dzieje. Pani odpowiedziała, że piec był czyszczony przed rokiem, ale niewiele to pomogło. A teraz jest bardzo źle. 

I tak właśnie było. Zajrzałem do wnętrza pieca. Było fatalnie. Przyszedł mi do głowy jedynie pomysł o rozbiórce i przebudowie pieca. Szklista sadza, która jest efektem palenia mokrym drewnem, jest bardzo trudna do usunięcia. Ale spojrzałem na starszą Panią i wyziębiony dom. Taka przebudowa zajmuje kilka dni. Kolejnych kilka dni zimna. Spróbowałem. Czyściłem, czyściłem, czyściłem... piec, rurę kominową, komin… minęła godzina 23:30. Ręce we krwi, poranione ostrymi krawędziami sadzy i cegieł, wszystkie ubrania czarne od sadzy... W końcu możemy spróbować rozpalić ogień. Rozpaliliśmy… Wokół we wszystkich możliwych wolnych miejscach było poukładane drewno do pieca, które Jej ktoś przynosił na piętro… Płomień był leniwy, niezbyt jasny. Uchyliłem okno, żeby dostarczyć więcej powietrza do pomieszczenia. Płomień ożył… Dym przestał wydobywać się przez drzwiczki. Z każdą mijającą chwilą było lepiej…

Po chwili starsza Pani zwróciła się do mnie słowami: Panie Mareczku, Dzięki Panu będę mogła pomieszkać jeszcze rok w swoim domu, a nie w domu starców, póki jeszcze mogę sama sobie poradzić.

Dlatego to tworzę…

Moja oferta obejmuje>>>

Marek Dycz
16-405 Żelazkowizna
tel. 509 087 318, hrabiamd@wp.pl,
fb: https://www.facebook.com/marek.dycz