Problem właściwego przechowywania drewna opałowego dotyczy praktycznie każdego użytkownika kominka. Jeżeli kominek jest głównym urządzeniem grzewczym w domu, a nawet gdy rozpalamy go jedynie okazyjnie dla przyjemności, warto jest wygospodarować miejsce na działce do złożenia polan, przez co zabezpieczymy drewno przed zawilgoceniem.

Tak zwana drewutnia może być ciekawym elementem małej architektury ogrodu czy działki. Usytuowanie warunkuje jej podstawowa funkcja, czyli jako miejsce przeznaczone na przechowywanie opału, zaś ilość drewna potrzebnego na sezon grzewczy określa optymalną wielkość. W praktyce wiele osób ogrzewających domy drewnem kupuje je w trakcie sezonu grzewczego kilkakrotnie, zakładając, że jest ono już odpowiednio wysuszone i sezonowane.

Usytuowanie

Właściwie przygotowane miejsce do przechowywania drewna jest bardzo ważne i warto rozważyć jego lokalizację już na etapie projektowania planu zagospodarowania działki, zwłaszcza przy przewidywanym większym rozmiarze drewutni. Jeżeli powierzchnia zabudowy nie będzie przekraczała 10 m², to pozwolenie na budowę nie jest wymagane. Należy również pamiętać, że zgodnie z Prawem Budowlanym na działce nie może znajdować się więcej niż dwa budynki gospodarcze, lub dwie wiaty bądź altany na każde 1000 m² powierzchni zabudowy działki.

Bardzo wygodnym rozwiązaniem jest powiązanie drewutni z garażem lub wiatą na samochód. Wówczas zapewniona jest łatwa dostawa drewna, a jeżeli garaż połączony jest z mieszkaniem, przeniesienie polan do kominka, zwłaszcza zimową porą, staje się wygodniejsze. Jeżeli na działce jest wjazd gospodarczy, a odległość od domu pozwala na przeniesienie naręcza opału do domu bez żądnego wysiłku, to wtedy usytuowanie drewutni w sąsiedztwie wjazdu może być pretekstem do aranżacji fragmentu ogrodu.

Drewutnia powinna być usytuowana w miejscu przewiewnym i słonecznym. Niekorzystne jest umieszczanie jej w miejscach narażonych zimą na powstawanie większych zasp. Nie zaleca się układania drewna bezpośrednio wzdłuż ściany domu, ze względu na możliwość zagrzybienia budynku. Drewno powinno być składowane na dystansujących je od ziemi belkach.

Wielkość

Kształt i wymiary drewutni wiążą się ze stosowaniem jako materiału opałowego drewna w postaci polan. Polano samo w sobie jest chyba jedną z niewielu rzeczy w dzisiejszym zunifikowanym świecie, która nie podlega normom co do wielkości i kształtu. Jednak jego wielkość podyktowana jest względami praktycznymi – łatwością transportu, składowania, rąbania, a wreszcie wymiarami pieca czy kominka. Optymalna długość polana wynosi około 40 cm. Jego grubość zależy od średnicy pnia drzewa. Krótkie i niewielki kawałki drewna są wygodniejsze do przenoszenia (na trasie drewutnia – dom), ale podłożenie większego polana daje pewność, że w kominku długo będzie płonął ogień. Ma to duże znaczenie, zwłaszcza wtedy, gdy używamy kominka jako podstawowego urządzenia grzewczego i chcemy uniknąć nocnego wstawania w celu podłożenia drewna. Z kolei krótsze i cieńsze polana (około 30 cm długości) łatwiej się rozpalają i podłożenie ich jest znacznie łatwiejsze i bezpieczniejsze. Dlatego już w drewutni warto jest dokonać wstępnej segregacji drewna, a także przygotować w jej pobliżu miejsce do ewentualnego rozdrabniania polan. Zakładając, że polano ma około 40 cm długości, układając je w podwójny rząd, potrzeba około osiemdziesięciocentymetrowego pasma przygotowanego na składowanie. Przy potrójnym rzędzie polan krótszych (około 33 cm), wystarczy pas metrowy. Długość pasma składowania polan zależy od zapotrzebowania na drewno, pasma można także zwielokrotniać i układać w dowolnych konfiguracjach. Wysokość stosu drewna zależy przede wszystkim od tego, komu przyjdzie nosić polana do kominka, ale maksymalna wysokość nie powinna przekroczyć 1,8 m.

Zaleca się sezonowanie drewna opałowego przez okres około dwóch lat. Wówczas jego wilgotność spada średnio z 75% (świeżo ścięte) do 18%, a tym samym jego wartość opałowa wzrasta. Paląc suchym drewno minimalizuje się osadzanie sadzy w przewodzie kominowym, a straty cieplne na odparowanie wody są minimalne. Najlepiej wysycha drewno składowane od razu po ścięciu pod zadaszeniem, połupane, nie narażone na zamakanie i przewietrzane. Im drobniejsze są polana, tym szybciej wysychają. Oczywiście drewno składowane na wolnym powietrzu w starannie ułożonej stercie również wyschnie, jednak w przypadku grubych kawałków jego wilgotność może być nawet dwukrotnie większa od uzyskanej po dwóch latach sezonowania pod zadaszeniem. Wartość opałowa drewna suchego jest prawie dwa razy większa od mokrego, zatem zużyjemy go mniej podczas sezonu grzewczego. Jest to mocny argument za tym, aby zbudować drewutnię. Można także pokusić się o dokładne obliczenia kubaturowe, znając moc cieplną pieca, przewidywany rodzaj drewna, częstotliwość palenia...

Konstrukcja

Najprostszą drewutnię można zbudować w formie wiaty wolno stojącej lub powiązanej z budynkiem gospodarczym, garażem lub domem. Warto pomyśleć także o wielofunkcyjnym potraktowaniu tego obiektu – drewutnia nie zawsze będzie pełna, a jeżeli używamy kominka raczej jako dekoracji i atrakcji niż podstawowego źródła ciepła, to możliwe, że w pewnym okresie czasu nie będziemy jej potrzebować. Teren wokół drewutni powinien być utwardzony i ukształtowany tak, aby woda deszczowa łatwo spływała na zewnątrz.

Są różne koncepcje rozwiązań konstrukcji drewutni. Może to być forma segmentu o rzucie prostokąta, o długości zależnej od zapotrzebowania na drewno. Może być dłuższa, ustawiona w pewnej odległości od ściany budynku, tak aby drewno nie dotykało bezpośrednio do ściany budynku mieszkalnego, lub wolno stojąca. Drewutnia posiada podłogę z zaimpregnowanych elementów drewnianych o dużym przekroju, umocowanych do podwalin i dystansujących składowane drewno od gruntu. Słupki stężone są płatewkami u góry i zastrzałami w tylnej płaszczyźnie, gdzie alternatywnie można zastosować także ściągi z linek stalowych.

Może to być także drewutnia jako rodzaj zadaszonej altany o rzucie w kształcie wycinka koła. Prosta konstrukcja wspiera się na mocnym słupie o średnicy około 25 cm, którym może być na przykład okorowany i zaimpregnowany pień drzewa. Stężenia pomiędzy słupami mogą być wykonane z desek ażurowo przybitych od strony wewnętrznej. Słupki mocowane są za pomocą stalowych, nierdzewnych łączników do fundamentów. Pokrycie daszku, zwłaszcza większej drewutni, powinno być dostosowane kształtem i kolorem do innych dachów na działce i najlepiej, jeżeli jest to ten sam materiał. Ładnie będzie wyglądać dachówka ceramiczna, stonowany gont papowy czy inne pokrycie o drobnym rysunku. Wątpliwości może budzić jednak zastosowanie na takim niewielkim fragmencie zadaszenia w postaci lśniącej blachodachówki czy blachy trapezowej. Materiałem do pokrycia daszku drewutni, który zawsze będzie dobrze wyglądać, jest drewno. W bardziej eleganckiej wersji może to być na przykład wiór osikowy lub gont, w prostszej – zaimpregnowane deski.

Przy wznoszeniu konstrukcji drewutni należy pamiętać o wstępnym zaimpregnowaniu środkami grzybobójczymi wszystkich elementów drewnianych.

Natalia Przesmycka